Kryediplomati iranian: Diplomacia, e vetmja mënyrë për të zgjidhur çështjen bërthamore me Perëndimin!

Ministri i Jashtëm Abbas Araghchi thotë se Irani ka qenë gjithmonë i përgatitur për bisedime për të arritur një zgjidhje diplomatike për çështjen e tij bërthamore me Perëndimin, duke theksuar se veprimi ushtarak dhe rivendosja e sanksioneve të OKB-së përmes mekanizmit të rimëkëmbjes, vetëm sa do ta ndërlikojnë situatën.

Ministri i jashtëm iranian i bëri këto komente gjatë një bisede me Erin Burnett të CNN të hënën në mbrëmje (ET). Araghchi ndodhet në Nju Jork për sesionin e 80-të të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara.

Po atë ditë, Presidenti i SHBA-së Donald Trump përsëriti deklaratat e tij të mëparshme në lidhje me programin bërthamor të Iranit, gjatë një konference të përbashkët për shtyp me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu në Shtëpinë e Bardhë.

“Ne zhdukëm kapacitetin e pasurimit bërthamor të Iranit për ta bërë të pamundur që ata të kenë një armë bërthamore, të cilën ata do ta kishin pasur ndoshta brenda rreth dy muajsh nga atëherë”, tha Trump, duke iu referuar sulmeve të SHBA-së dhe Izraelit në tre objekte bërthamore iraniane gjatë luftës 12-ditore, që Izraeli nisi kundër Iranit më 13 qershor të këtij viti.

Duke komentuar mbi vërejtjet e Trump, Araghchi tha se realiteti është se Irani nuk ka kërkuar kurrë të zotërojë armë bërthamore dhe e vërtetoi këtë kur nënshkroi Planin e Përbashkët Gjithëpërfshirës të Veprimit (JCPOA) me vendet P5+1, përfshirë Shtetet e Bashkuara, në vitin 2015. Grupi P5+1 përbëhet nga Gjermania dhe pesë anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, të cilët janë SHBA-ja, Franca, Britania, Rusia dhe Kina.

Ministri i jashtëm iranian tha më tej se Irani e zbatoi JCPOA-në me mirëbesim dhe i përmbushi të gjitha angazhimet e tij. SHBA-të u tërhoqën nga JCPOA në vitin 2018 pa ndonjë justifikim legjitim, pasi raporte të shumta nga Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike kishin konfirmuar se Irani po i përmbahej plotësisht detyrimeve të tij, shtoi ai.

Irani ka vërtetuar se nuk po kërkon armë bërthamore dhe ka pranuar ftesën e Trump për bisedime bërthamore në maj dhe qershor 2025, tha Araghchi. U mbajtën pesë raunde bisedimesh, por Izraeli sulmoi Iranin dy ditë përpara raundit të gjashtë të planifikuar të negociatave dhe SHBA-të e shoqëruan Izraelin në atë sulm, shtoi ai.

Irani ka pasur dy përvoja të hidhura dhe të pakëndshme me Shtetet e Bashkuara. Njëherë, u arrit një marrëveshje, por SHBA-të u tërhoqën prej saj, dhe pastaj përsëri këtë vit, Irani hyri në negociata vetëm për t'u sulmuar, vuri në dukje diplomati i lartë.

Ai vuri në dukje se SHBA-të goditën vendet bërthamore iraniane dhe u shkaktuan dëme të rënda atyre, por veprimi ushtarak dështoi ta zgjidhte situatën, pasi Irani zotëron teknologji bërthamore vendase dhe nuk është mbështetur në importet nga jashtë.

Irani e ka zhvilluar këtë teknologji në mënyrë të pavarur dhe ajo mbetet brenda mundësive të tij, tha ai. Nëse ka shqetësime në lidhje me programin bërthamor të Iranit, zgjidhja duhet të jetë diplomatike dhe Irani ka qenë gjithmonë i gatshëm për dialog dhe një zgjidhje të negociuar, shpjegoi Araghchi.

Kryediplomati tha gjithashtu se mbërriti në Nju Jork javën e kaluar me propozime të drejta, të balancuara dhe konstruktive për një zgjidhje diplomatike të ngërçit. Megjithatë, këto propozime u refuzuan nga SHBA-të dhe E3 - Britania, Franca dhe Gjermania - të cilat në vend të kësaj iu drejtuan mekanizmit të rikthimit të sanksioneve të OKB-së kundër Iranit, shtoi ai.

Ata zgjodhën veprimin ushtarak, por kjo nuk e zgjidhi çështjen. Tani po i drejtohen mekanizmit të rikthimit të forcës, i cili as nuk do ta zgjidhë çështjen. Përkundrazi, kjo vetëm sa do ta ndërlikojë situatën dhe do ta bëjë më të vështirë arritjen e një zgjidhjeje diplomatike, tha ministri i jashtëm iranian.

Plani i Trumpit për Gazën

Lidhur me planin 20-pikësh të Trump për një armëpushim në Gaza, Araghchi tha se Irani kërkon t'i japë fund gjenocidit në Gaza dhe se të gjitha qeveritë janë të detyruara të bashkëpunojnë drejt këtij qëllimi.

Ai vuri në dukje gjithashtu se gjatë tetë viteve të fundit janë propozuar më shumë se njëqind plane për të zgjidhur konfliktin izraelito-palestinez, por i vetmi plan që mund të qëndrojë është ai që njeh të drejtën e palestinezëve për të përcaktuar fatin e tyre. Ai shtoi se e ka shqyrtuar planin e Trump dhe po pret të shohë se si do të përgjigjet Hamasi./ IRNA.