Shalqiri, simbol politik dhe historik në botë: nga Palestina te SHBA

Shalqiri po bëhet gjithnjë e më i pranishëm në protestat pro-palestineze, si një simbol i rezistencës dhe i identitetit kombëtar.

Ideja për përdorimin e tij në këtë kontekst daton nga vitet ’80, kur artisti palestinez Suleiman Mansour shpjegoi se oficerët izraelitë i ndalonin përdorimin e ngjyrave të flamurit palestinez, duke e bërë shalqirin një alternativë simbolike: lëkura e gjelbër dhe e bardhë, tuli i kuq dhe farat e zeza përputhen me ngjyrat e flamurit.

Flamuri palestinez ka një histori të gjatë: u krijua në vitin 1916 nga Sharif Hussein bin Ali si simbol i kryengritjes arabe kundër Perandorisë Osmane, u ndalua disa herë pas pushtimeve dhe konflikteve, dhe u rikthye zyrtarisht në vitin 1993 si simbol i Autoritetit Palestinez.

Së fundmi, në janar 2023, një urdhër i Ministrit të Sigurisë Kombëtare të Izraelit, Itamar Ben Gvir, kërkoi heqjen e flamujve palestinezë nga hapësira publike, duke rikthyer ndalimin.

Në territoret palestineze, shalqiri shihet në muret e shtëpive, bluza, postera dhe galeri arti, ndërsa në demonstratat ndërkombëtare përdoret si deklaratë politike. Pas sulmit të Hamasit ndaj Izraelit në tetor 2023 dhe pushtimit izraelit të Gazës, përdorimi i tij është përhapur edhe në mediat sociale, ku shumë përdorues e zëvendësojnë flamurin palestinez me një emotikon shalqiri për të shmangur censurën.

Megjithatë, simbolika e shalqirit nuk ka qenë gjithmonë pozitive. Në SHBA, ai ka pasur kuptim racist: në periudhën pas skllavërisë, shpesh përdorej për të tallur dhe poshtëruar komunitetin afro-amerikan, duke i paraqitur ish-skllevërit si dembelë dhe fëmijërorë. Përdorimi i shalqirit nga politikanët afro-amerikanë ka shkaktuar debate, për shkak të kuptimeve të ndryshme historike të këtij simboli.

Pra, një frut i thjeshtë si shalqiri ka kaluar nga një simbol racizmi në SHBA, tek një ikonë e rezistencës dhe identitetit politik palestinez, duke treguar se kuptimi i simboleve ndryshon thelbësisht sipas kontekstit historik dhe kulturor.