Izraeli miraton planin kontrovers të zgjerimit të vendbanimeve në Bregun Perëndimor, sfidë e hapur ndaj ligjit ndërkombëtar

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ka nënshkruar një marrëveshje për të çuar përpara një plan të diskutueshëm për zgjerimin e vendbanimeve, i njohur si projekti E1, mbi një sipërfaqe toke të hapur në lindje të Jerusalemit, tokë që palestinezët shpresojnë të përdorin për një shtet të ardhshëm.

“Nuk do të ketë një shtet palestinez”, deklaroi Netanyahu gjatë një vizite në vendbanimin Maale Adumim. “Ky vend na përket neve… Ne do ta mbrojmë trashëgiminë tonë, tokën tonë dhe sigurinë tonë. Do ta dyfishojmë popullsinë e qytetit.”

Komiteti i Planifikimit të Lartë i Izraelit dha miratimin përfundimtar për projektin në gusht, duke sfiduar presionin ndërkombëtar dhe vendimet e mëparshme të SHBA-së që e kishin ngrirë këtë plan për mbi dy dekada.

Pushtimi izraelit i territoreve palestineze konsiderohet i paligjshëm sipas ligjit ndërkombëtar. Vitin e kaluar, Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë kërkoi ndalimin e aktivitetit të vendbanimeve në Bregun Perëndimor dhe Jerusalemin Lindor.

Ministri i Financave Bezalel Smotrich e quajti miratimin “një qortim ndaj vendeve perëndimore që njoftuan planet për njohjen e një shteti palestinez”. Ai shtoi se çdo vendbanim i ri është “një gozhdë në arkivolin” e shtetit të ardhshëm palestinez.

Vendndodhja e E1 është strategjikisht e rëndësishme, pasi ndan Ramallahun në veri nga Betlehemi në jug. Zgjerimi i vendbanimeve kërcënon të shkatërrojë çdo mundësi për një lidhje të drejtpërdrejtë midis qyteteve palestineze dhe përforcon kontrollin izraelit mbi lëvizjen e palestinezëve.

Aktivistët dhe qeveritë ndërkombëtare, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar dhe Gjermaninë, kanë dënuar projektin. Sekretari i Jashtëm britanik David Lammy e quajti miratimin “një shkelje flagrante të së drejtës ndërkombëtare”, ndërsa zëdhënësi gjerman Josef Hinterseher tha se ndërtimi i vendbanimeve shkel ligjin ndërkombëtar dhe rezolutat e OKB-së.

Ndërkohë, sulmet nga kolonët izraelitë ndaj palestinezëve, dëbimet nga qytetet dhe pengesat në lëvizje janë rritur dukshëm, duke e thelluar realitetin e vështirë për palestinezët në Bregun Perëndimor, ndërsa vëmendja e botës është drejtuar drejt konfliktit në Gaza.