Qipro ka mirëpritur dorëheqjen e të dërguarit tregtar të Mbretërisë së Bashkuar në Turqi, Afzal Khan, duke thënë se kjo dërgon "një mesazh kumbues", mes kritikave të përhapura ndaj vizitës së fundit të deputetit laburist në veriun e pushtuar nga turqit e ishullit.

Khan e kishte mbrojtur udhëtimin e tij më 8 gusht në një letër drejtuar kryeministrit britanik, Keir Starmer, duke pretenduar se ai  e kishte vizituar vendin “në cilësi personale gjatë pushimeve parlamentare”.

Por duke pranuar zemërimin që kishte shkaktuar vizita, deputeti i Mançesterit Rusholme, i cili u përball me thirrje për dorëheqje, tha gjithashtu se mendonte se ishte "më mirë të tërhiqej në këtë kohë, në mënyrë që të mos shpërqendrohej nga puna e vështirë që po bën qeveria për të siguruar marrëveshjet më të mira të mundshme tregtare për këtë vend".

Të shtunën, brenda pak orësh pasi qeveria britanike konfirmoi dorëheqjen, ministria e jashtme qipriote e quajti vendimin një "zhvillim të rëndësishëm", që tregoi se mund të ketë tolerancë zero për një entitet të njohur nga asnjë vend përveç Turqisë.

Në një deklaratë thuhet: “Vizita e fundit e paligjshme e deputetit britanik Afzal Khan në zonat e Republikës së Qipros të pushtuara nga Turkiye, si dhe takimi i tij me [udhëheqësin e territorit] z. Ersin Tatar ishin veprime të papranueshme dhe provokuese.”

Episodi, shtoi ministria e jashtme, kishte dërguar një mesazh të forte, “se nuk ka vend për tolerancë”.

“Është e qartë… duhet të ketë, dhe mund të ketë, pasoja politike në lidhje me [veriun]… veçanërisht për ata që e nxisin, e ndihmojnë ose e tolerojnë atë.”

Qiproja ka qenë e ndarë që nga viti 1974, kur një grusht shteti që synonte bashkimin me Greqinë, i organizuar nga junta e djathtë ekstreme që në atë kohë ishte në pushtet në Athinë, e shtyu Ankaranë të niste një operacion ushtarak, në emër të mbrojtjes së pakicës turke qipriote të kombit ishullor.

Pas vitesh dhune ndërkomunitare pas pavarësisë nga Britania, pushtimi dyfazor rezultoi në kapjen e 37% të territorit të Qipros nga trupat turke dhe shkaktoi zhvendosje masive, me shumicën e popullsisë greko-qipriote që lëvizte në jug të një vije armëpushimi të patrulluar nga OKB-ja dhe qipriotët turq që iknin në drejtim të kundërt.

Në vitin 1983, veriu i shkëputur shpalli në mënyrë të njëanshme pavarësinë - duke e shtyrë Britaninë, një fuqi garantuese, të thërriste menjëherë një takim të këshillit të sigurimit të OKB-së duke e dënuar deklaratën si "ligjërisht të pavlefshme". Qeveritë e njëpasnjëshme në Londër dhe gjetkë kanë refuzuar të angazhohen në marrëdhënie diplomatike me entitetin që atëherë.

Pavarësisht përpjekjeve të pandërprera nga autoritetet turke qipriote për të fituar njohje, vetëm republika ndërkombëtare e Qipros në jugun greqishtfolës njihet. Kur Keir Starmer vitin e kaluar bëri vizitën e parë zyrtare në ishull nga një kryeministër britanik në më shumë se 50 vjet, Starmer refuzoi të takohej me Tatarin, duke zhvilluar në vend të kësaj bisedime me presidentin qipriot, Nikos Christodoulides.

Turqia, deri më sot, mban rreth 35,000 trupa në veri.

Të shtunën, Tatar, një nacionalist i linjës së ashpër që mbështet një zgjidhje me dy shtete për problemin e Qipros, e kritikoi presionin e ushtruar ndaj Khan, duke thënë se deputeti britanik e kishte vizituar mini-shtetin e vetëshpallur me ftesë të tij. "Fakti që një deputet i zgjedhur u detyrua të jepte dorëheqjen nga pozicioni i tij si i dërguari tregtar i Mbretërisë së Bashkuar në Turqi vetëm për angazhimin me popullin turk qipriot, është një shenjë paralajmëruese për të gjithë ata që besojnë në demokraci dhe barazi", tha Tatar.

Grupet e diasporës në Mbretërinë e Bashkuar, ku u vendosën një numër i madh grekësh dhe turq qipriotë pas vitit 1974, thanë se vizita e Khan kishte qenë veçanërisht "politikisht e pandjeshme" sepse përkoi me 51-vjetorin e pushtimit, faza e dytë e të cilit filloi në mesin e gushtit 1974, si dhe me përpjekjet e vazhdueshme të OKB-së për të rinisur bisedimet për ribashkimin e ishullit.

“Afzal Khan kishte të drejtë që dha dorëheqjen si i dërguari tregtar i Mbretërisë së Bashkuar në Turqi pas vizitës së tij thellësisht të papërshtatshme dhe të papranueshme në veriun e pushtuar të Qipros”, tha Christos Karaolis, i cili kryeson Federatën Kombëtare të Qipriotëve në Britani.

“Veprimet e tij kompromentuan politikën e jashtme afatgjatë të Mbretërisë së Bashkuar ndaj Qipros, shkelën të drejtën ndërkombëtare dhe nuk respektuan përvojat e jetuara të komunitetit tonë qipriot në Mbretërinë e Bashkuar, shumë prej të cilëve janë refugjatë ose pasardhës të atyre që u zhvendosën me forcë nga pushtimi turk i vitit 1974. Tani presim bashkëpunim të vazhdueshëm me qeverinë e Mbretërisë së Bashkuar në mbështetje të një Qiproje të lirë dhe të ribashkuar.”/ The Guardian.