Agjencitë humanitare kanë njoftuar se më shumë se gjysma e popullsisë së Afganistanit, rreth 23 milionë njerëz, kanë nevojë për ndihmë emergjente. Raporti i Inspektorit të Përgjithshëm Special të SHBA-së për Rindërtimin e Afganistanit, i publikuar së fundmi, akuzon talebanët për devijimin e ndihmës ndërkombëtare dhe përdorimin e forcës për të kontrolluar shpërndarjen e saj.

Sipas raportit prej 118 faqesh, autoritetet talebane vendosin se cilat OJQ mund të veprojnë dhe nën çfarë kushtesash, duke favorizuar komunitetet pashtune mbi minoritetet hazara dhe taxhike. Raporti gjithashtu evidenton se talebanët bllokojnë dhe ridrejtojnë ndihmën, kërkojnë që OJQ-të të punësojnë individë dhe organizata të lidhura me ta, dhe në disa raste, punonjës të OJQ-ve janë vrarë për shkak të zbulimeve mbi devijimin e ndihmës.

SHBA-të, dikur donatori më i madh në Afganistan, ndaluan ndihmën e huaj vitin e kaluar, duke argumentuar se fondet përfundojnë në duart e talebanëve. Raporti gjithashtu tregon manipulimin e kursit të këmbimit, ankandet e dollarëve dhe përfshirjen e mundshme të zyrtarëve të OKB-së në kërkimin e ryshfeteve.

Talebanët, nga ana e tyre, mohuan përdorimin e forcës dhe deklaruan se mbështesin aktivitetet e OJQ-ve dhe krijojnë lehtësira për ndihmën humanitare, duke e përshkruar mjedisin si transparent dhe të monitoruar. OKB-ja konfirmoi se situata për shpërndarjen e ndihmës mbetet jashtëzakonisht komplekse dhe njoftoi se çdo akuzë për korrupsion apo devijim trajtohet me seriozitet.

Raporti përfshin gjithashtu kufizime serioze për të drejtat e grave. Talebanët kanë ndaluar regjistrimin dhe aktivitetin e OJQ-ve të udhëhequra nga gratë, kanë kufizuar praninë e tyre në bordet drejtuese dhe kanë kërcënuar mbylljen e organizatave që nuk respektojnë politikat e tyre. Megjithatë, disa gra vazhdojnë të punojnë në sektorë kyç si kujdesi shëndetësor dhe ndihma humanitare, fusha ku nevoja mbetet e madhe.

Kriza humanitare në Afganistan është rezultat i dekadave të konfliktit, përfshirë luftën 20-vjeçare të SHBA-së me talebanët, varfërinë e thellë dhe ndikimet e ndryshimeve klimatike.