Bisedimet Trump-Putin: A po e kundërshton Rusia vërtet sovranitetin e SHBA-së mbi Alaskën?

Ndërsa presidentët rusë dhe amerikanë përgatiten të takohen në kryeqytetin e Alaskës, spekulimet se Vladimir Putin hedh poshtë legjitimitetin e shitjes së Alaskës SHBA-së nga Rusia në vitin 1867 janë rishfaqur në internet.

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, dhe presidenti rus, Vladimir Putin, do të takohen ballë për ballë në një bazë ushtarake të largët në kryeqytetin e Alaskës, Anchorage, të premten për bisedime të shumëpritura mbi luftën e Rusisë në Ukrainë.

Zgjedhja e vendit është praktike. Alaska kontinentale dhe Rusia janë vetëm 90 kilometra larg, ndërsa Ishulli i Vogël Diomede i Alaskës ndodhet më pak se 4 kilometra nga Ishulli i Madh Diomede i Rusisë në Ngushticën e Beringut.

Kjo do të thotë që Putini do të jetë në gjendje të udhëtojë për bisedime, duke shmangur hapësirën ajrore të vendeve perëndimore që mund të përpiqen të ndërpresin fluturimin e tij për të zbatuar urdhër-arrestin e Gjykatës Ndërkombëtare Penale (ICC).

Por vendi nuk është vetëm praktik, por edhe simbolik. Alaska dikur ishte një koloni e plotë ruse.

Në vitin 1867, Cari Aleksandër II i Rusisë ia shiti Alaskën SHBA-së për 7.2 milionë dollarë, për të ndihmuar në pagimin e borxheve të larta të grumbulluara gjatë Luftës së Krimesë të viteve 1853-1856.

Për Kremlinin, Alaska nuk konsiderohej një pjesë ekonomikisht e rëndësishme e territorit të saj.

Alaska u shpall zyrtarisht shteti i 49-të i SHBA-së në vitin 1949 dhe tani është më i madhi nga 50 shtetet aktuale të SHBA-së.

Putini do të jetë presidenti i parë rus që do të vizitojë Anchorage.

Zgjedhja e vendit rindez narrativat imperialiste

Samiti i Anchorage ka ringjallur narrativat që e lavdërojnë Alaskën si një tokë “historike” ruse, me zyrtarë dhe aleatë të shquar të Kremlinit që nxitojnë të nxjerrin në pah trashëgiminë dhe historinë ruse të territorit.

Teoria se Rusia një ditë do ta rimarrë shtetin amerikan si të vetin nuk është e re dhe është përhapur nga disa zyrtarë dhe aleatë të shquar të Kremlinit në të kaluarën.

Vitin e kaluar, propagandistja e televizionit shtetëror rus, Olga Skabeyeva, e quajti territorin amerikan “Alaska jonë”.

Dmitry Medvedev, nënkryetar i Këshillit të Sigurisë Ruse, ka bërë shaka në mediat sociale rreth shkuarjes në luftë me SHBA-në për këtë territor.

Kirill Dmitriev, një negociator i lartë i Kremlinit, i cili gjithashtu drejton Fondin Rus të Investimeve Direkte, tha javën e kaluar se Alaska ishte një “ruso-amerikane” dhe sugjeroi se samiti mund të shkaktojë një bashkëpunim më të ngushtë midis Moskës dhe Uashingtonit në Arktik.

Some Russian history in Alaska 📚
1. 1860 map labelling Alaska “Russian America” (Sitka as capital).
2. 1867 U.S. Treasury warrant — $7.2M for the purchase of Alaska
3. Russian Envoy Eduard de Stoeckl’s signed receipt.

🇷🇺🤝🇺🇸 pic.twitter.com/Y0qTNquu9e

— Kirill A. Dmitriev (@kadmitriev) August 11, 2025

Një billboard i vitit 2022 me mesazhin “Alaska është e jona”, i cili në atë kohë shkaktoi zemërim midis disa senatorëve amerikanë, është rishfaqur gjithashtu.

Nuk ka prova të disponueshme publikisht që Moska ka anuluar shitjen e Alaskës në vitin 1867

Spekulimet se Moska po ndërmerr hapa për të rifituar territorin po qarkullojnë gjithashtu gjerësisht.

Këto spekulime janë nxitur nga fakti që Trump duket se po e ngatërron Alaskën me Rusinë në një konferencë për shtyp të hënën, kur tha se do të udhëtonte për në “Rusi” për të takuar Putinin pavarësisht se e kishte konfirmuar tashmë Alaskën si vendin e takimit.

Disa përdorues të mediave sociale kanë sugjeruar se një vendim i Gjykatës Supreme Ruse i vitit 2022 anuloi shitjen e Alaskës SHBA-së në vitin 1867.

Por Euroverify nuk mundi të gjente asnjë dokument zyrtar gjyqësor për të mbështetur këtë pretendim.

Përdorues të tjerë i janë referuar një dekreti të vitit 2024 që supozohet se e shpalli të paligjshme shitjen e Alaskës në vitin 1867.

Ky dekret ekziston. Ai është i datës 18 janar 2024 dhe ndan fonde për kërkimin, regjistrimin dhe mbrojtjen ligjore të aseteve historike jashtë shtetit të Rusisë.

Ne verifikuam përmbajtjen e tij dhe zbuluam se nuk i referohet asnjë pretendimi historik të Alaskës apo ndonjë pretendimi historik të Rusisë ndaj territorit. Megjithatë, analistët besojnë se Kremlini mund ta përdorë dekretin për të rihapur mosmarrëveshjet historike, jo vetëm në Alaska, por edhe në ish-territoret ruse./ Euronews.