Takimi në Alaska Trump-Putin/ Udhëheqësit evropianë: Duhet ta bindim Trump se nuk mund t’i besohet Rusisë

Udhëheqësit evropianë u treguan të kujdesshëm pas një takimi virtual me Donald Trump të mërkurën, dy ditë para se ai të takohet me homologun e tij rus Vladimir Putin në Alaska për të diskutuar përfundimin e luftës në Ukrainë.

Trump thuhet se u tha evropianëve se qëllimi i tij për samitin ishte të arrinte një armëpushim midis Moskës dhe Kievit. Ai gjithashtu ra dakord që çdo çështje territoriale duhej të vendosej me përfshirjen e Volodymyr Zelensky-t dhe se garancitë e sigurisë duhej të ishin pjesë e marrëveshjes. 

Trump dhe zëvendëspresidenti JD Vance biseduan me udhëheqësit e Mbretërisë së Bashkuar, Francës, Gjermanisë, Italisë, Finlandës dhe Polonisë, si dhe me shefen e BE-së Ursula von der Leyen dhe shefin e NATO-s Mark Rutte. Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Sir Keir Starmer, do të takohet me Zelenskyn në Londër të enjten në mëngjes. Bisedimet e tyre do të zhvillohen në Downing Street nr. 10, vetëm 24 orë para samitit midis Trump dhe Putin.

Evropianët janë lënë mënjanë nga samiti i organizuar me nxitim në Alaska dhe telefonata e tyre e së mërkurës ishte një përpjekje e fundit për të mbajtur interesat e Ukrainës dhe sigurinë e kontinentit në plan të parë të mendjes së Trump. Deri në një farë mase, dukej se funksionoi. Të mërkurën në mbrëmje, Trump e vlerësoi takimin me një 10 dhe tha se Rusia do të përballej me pasoja shumë të rënda nëse nuk e ndalte luftën e saj në Ukrainë.

Ai tha gjithashtu se nëse takimi i së premtes shkonte mirë, ai do të përpiqej të organizonte një të dytë të shpejtë që përfshinte si Putinin ashtu edhe Zelenskyn. Megjithatë, në deklaratat e tyre, udhëheqësit evropianë ritheksuan nevojën që Kievi të përfshihet në çdo vendim përfundimtar duke zbuluar një nervozizëm themelor se Putini në fund të fundit mund ta bindë Trumpin të lëshojë tokën ukrainase në këmbim të një armëpushimi.

“Gjëja më e rëndësishme është që Evropa ta bindë Donald Trump se nuk mund t’i besohet Rusisë”, tha Donald.

Ndërsa kancelari gjerman Friedrich Merz theksoi se udhëheqësit e kishin bërë të qartë se Ukraina duhet të jetë në tryezën e bisedimeve sapo të zhvillohen takimet pasuese. Nëse pala ruse refuzon të bëjë ndonjë lëshim, "atëherë Shtetet e Bashkuara dhe ne evropianët duhet dhe duhet të rrisim presionin", tha Merz.

Që kur u njoftua takimi i nivelit të lartë SHBA-Rusi javën e kaluar, Trump ka bërë disa referenca për shkëmbimin e territoreve midis Kievit dhe Moskës, duke shkaktuar shqetësime serioze në Ukrainë dhe më gjerë, se ai mund të jetë duke u përgatitur t’i nënshtrohet kërkesës së kahershme të Putinit për të pushtuar pjesë të mëdha të territorit ukrainas.

Të mërkurën në mëngjes, zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Rusisë, Alexey Fadeev, përsëriti se qëndrimi i Rusisë nuk kishte ndryshuar që kur Putini e shpalli atë në qershor 2024. Në atë kohë, Putin tha se një armëpushim do të hynte në fuqi në momentin që qeveria ukrainase do të tërhiqej nga katër rajone të pushtuara pjesërisht nga Rusia - Donetsk, Luhansk, Kherson dhe Zaporizhzhia. Ai tha gjithashtu se Ukraina do të duhej të hiqte dorë zyrtarisht nga përpjekjet e saj për t'u bashkuar me aleancën ushtarake të NATO-s.

Këto janë kërkesa maksimaliste që as Kievi dhe as partnerët e tij evropianë nuk i shohin si të zbatueshme. Zelensky ka thënë se është i bindur se Rusia do të përdorë çdo rajon që i është lejuar ta mbajë si trampolinë për pushtime të ardhshme. Një mënyrë për t'iu kundërvënë këtij kërcënimi mund të jenë garancitë e sigurisë - të menduara si angazhime për të siguruar mbrojtjen afatgjatë të Ukrainës. Në deklaratat e lëshuara pas telefonatës me Trump, disa udhëheqës evropianë thanë se garanci të tilla ishin përmendur dhe Sir Keir tha se ishte bërë "përparim i vërtetë" në këtë drejtim.

Ai gjithashtu vlerësoi përpjekjet e Trump për të arritur një marrëveshje, duke thënë: “Për tre vjet e ca ky konflikt ka vazhduar dhe ne nuk i jemi afruar aspak perspektivës së një zgjidhjeje vërtet të qëndrueshme, një mënyre të qëndrueshme për ta çuar atë në një armëpushim.”

Që nga pranvera, Mbretëria e Bashkuar dhe Franca kanë udhëhequr përpjekjet për të krijuar të ashtuquajturin "Koalicion të të Gatshmëve" një grup kombesh që janë zotuar të pengojnë Rusinë të pushtojë më tej Ukrainën. Të mërkurën, grupi tha se ishte i gatshëm të luante një rol aktiv, duke përfshirë edhe vendosjen e një force sigurie sapo të kenë pushuar armiqësitë  megjithëse forma, përbërja dhe roli i një force të tillë është ende e paqartë.