15,000 mijë dollarë 'garanci' për vizë amerikane! Çfarë është programi i Trump dhe kë prek ai?

Si pjesë e masave të ashpra ndaj emigracionit, Departamenti i Shtetit i SHBA-së ka njoftuar se do të fillojë të kërkojë nga udhëtarët nga disa vende të paguajnë bono deri në 15,000 dollarë për të hyrë në Shtetet e Bashkuara.

Programi pilot 12-mujor prek vizat B-1 për biznes dhe B-2 për turizëm dhe nis më 20 gusht. Ai synon udhëtarët nga vendet me norma historikisht të larta të mbajtjes së vizës më shumë se koha e lejuar, sipas rregullit të përkohshëm përfundimtar të publikuar më 5 gusht në Federal Register. Nëse vizitorët respektojnë kushtet e bonove, shuma do t’u kthehet. Më 6 gusht, Departamenti i Shtetit konfirmoi se vizitorët nga Zambia dhe Malawi do të jenë të parët që do të preken nga kjo politikë e re.

Ky rregull vjen pas ndalimit të udhëtimit për shtetas nga 12 vende dhe tarifave të reja të vendosura për vizitorët në SHBA.

Rregulli i ri synon qytetarët nga vendet me norma të larta të mbajtjes së vizave jashtë afatit. Ai përjashton vizitorët nga Meksika, Kanadaja dhe mbi 40 vende të përfshira në Programin e Përjashtimit të Vizave të SHBA-së, që lejon qytetarët të udhëtojnë për turizëm ose biznes deri në 90 ditë pa vizë.

Ja çfarë duhet të dini më shumë për funksionimin e propozimit dhe historinë e idesë.

Çfarë është një garanci vize?

Një bono vize është një garanci financiare që disa vende kërkojnë nga disa shtetas të huaj që aplikojnë për viza të përkohshme, për të siguruar që mbajtësit e vizave të respektojnë kushtet e tyre veçanërisht kohëzgjatjen e qëndrimit.

Çdo vit, SHBA jep mijëra viza të përkohshme për studentë, turistë dhe punëtorë të huaj. Këto viza mund të zgjasin nga disa javë deri në disa vite. Nëse një person mbetet në SHBA më gjatë se koha e lejuar, kjo quhet “mbajtje e vizës jashtë afatit”.

Shumica e vendeve kërkojnë dëshmi për fonde financiare për vizat, por nuk përdorin sistemin ku vizitorët duhet të depozitojnë një bono të rimbursueshme për të hyrë. Zelanda e Re kishte më parë një politikë të bonove të vizës për të menaxhuar mbajtjet jashtë afatit, por nuk është më në fuqi. Në vitin 2013, Mbretëria e Bashkuar provoi, por më pas hoqi planin për të kërkuar bono për vizitorët nga disa vende “me rrezik të lartë”.

Sa janë garancitë?

Bonot e propozuara nga SHBA-ja kanë tre nivele: 5,000, 10,000 dhe 15,000 dollarë.

Njoftimi i Departamentit të Shtetit tha se pritet që rreth 2,000 aplikantë për vizë do të duhet të depozitojnë bonot gjatë programit.

“Nëse bonot mesatare janë 10,000 dollarë (nga opsionet 5,000, 10,000 dhe 15,000), kostoja fillestare për 2,000 aplikantët do të jetë 20 milion dollarë,” thuhet në njoftim.

Shumat e bonove do të vendosen nga zyrtarët konsullorë që do të marrin parasysh edhe “rrethanat personale” të aplikantit, duke përfshirë arsye për udhëtim, punësim, të ardhura, aftësi dhe arsim.

Zyrtarët konsullorë mund të kërkojnë përjashtime në raste të kufizuara, si për udhëtime të punonjësve të qeverisë amerikane ose nevoja urgjente humanitare.

A është provuar më parë kjo?

Departamenti i Shtetit nën Trump provoi një program bonove për vizat në vitin 2020, por nuk u zbatuan plotësisht për shkak të uljes së udhëtimeve globale gjatë pandemisë COVID-19.

Historikisht, udhëzimet e Departamentit të Shtetit i kanë këshilluar zyrtarët konsullorë të mos kërkojnë bono vizash, sepse procesi ishte “i ngarkuar” dhe mund të krijonte keqkuptime në publik.

Megjithatë, departamenti tha se ky mendim “nuk mbështetet në shembuj apo prova të fundit, pasi bonot për vizë nuk janë kërkuar në periudha të fundit, përveç një programi pilot në 2020 që nuk solli të dhëna të rëndësishme”.

Numri i të huajve që mbërrijnë me vizë pa të dhëna për largim tregon se qindra mijëra vizitorë nuk largohen brenda kohës së lejuar, sipas raporteve qeveritare që nga viti 2000.

Cilat vende do të preken?

Malawi dhe Zambia janë dy vendet e para që do të duhet të paguajnë bonot për vizat, njoftoi Departamenti i Shtetit më 5 gusht.

“Duke filluar më 20 gusht, shtetasit e Malawi dhe Zambia që aplikojnë për viza B-1 dhe B-2 për biznes dhe turizëm do të duhet të depozitojnë bonon deri në 15,000 dollarë,” tha Tammy Bruce, zëdhënëse e Departamentit të Shtetit.

Vendet e tjera që do të përfshihen në program do të identifikohen bazuar në normat e larta të mbajtjes së vizave jashtë afatit, mungesën e informacionit të verifikimit apo vendet që ofrojnë “Shtetësi me Investim”. Ky program shitet qytetaria përmes investimeve ekonomike pa kërkesë për banim. Disa prej këtyre vendeve janë Antigua & Barbuda, Austria, Jordania, St Lucia dhe Turqia.

Cilat vende kanë norma të larta mbajtjeje vizash jashtë afatit?

Në vitin fiskal 2023, shumë vende në Afrikë, po ashtu Haiti, Laosi, Mianmari dhe Jemeni, regjistruan normat më të larta të mbajtjes së vizave B-1 dhe B-2 jashtë afatit, sipas raportit të Departamentit të Sigurisë Kombëtare.

Shumë nga 12 vendet e përfshira në ndalimin e udhëtimit nga Trump, përfshirë Çadin dhe Eritrenë, gjithashtu kanë norma të larta të mbajtjes së vizave jashtë afatit.

Cili është përqindja e migrantëve që ndodhen ilegalisht dhe janë mbajtës të vizave jashtë afatit?

Në raportin e tij për Kongresin, DHS parashikoi 39 milion largime për mbajtësit e vizave në vitin fiskal 2023; pati rreth 400,000 mbajtje vizash jashtë afatit atë vit.

Mbajtësit e vizave jashtë afatit përbëjnë një pjesë të konsiderueshme të migrantëve ilegalë në SHBA, gjë që shpjegon pjesërisht rritjen e popullsisë së migrantëve pa dokumente, sipas raportit të Migration Policy Institute, një institut hulumtues i pavarur.

Duke u bazuar në të dhëna nga vitet 1990, ish-Agjencia për Imigracion dhe Natyralizim (INS) konkludoi në vitin 2002 se rreth 41 përqind e migrantëve ilegalë janë mbajtës të vizave jashtë afatit. Ky shifër u bë më e përhapura dhe u përsërit nga politikanë si John Carter, Ted Cruz dhe Marco Rubio.

Në 2003, INS rishikoi të dhënat dhe vlerësoi se 33 përqind e popullsisë ilegale të vitit 2000 kishte mbajtur vizat jashtë afatit.

Në vitet më të fundit, Center for Migration Studies, një institut hulumtues i pavarur, gjeti se rreth 42 përqind e popullsisë pa dokumente në vitin 2014 ishin mbajtës të vizave jashtë afatit. Kjo shifër u citua në vitin 2024.

Identifikimi dhe ndjekja e mbajtësve të vizave jashtë afatit mbetet e vështirë, sidomos sepse natyra dhe origjina e personave që kalojnë kufirin kanë ndryshuar, tha Jeffrey Passel, demograf i lartë në Pew Research Center. “Në terma të thjeshtë, mënyra se si bëjmë vlerësimet nuk merr parasysh mënyrën e hyrjes dhe të dhënat bazë nuk kanë këtë informacion,” tha ai./ Aljazeera