Pse bakri, alumini dhe çeliku janë në thelb të ideologjisë MAGA të Trumpit

Presidenti Donald Trump ka ndërmarrë një tjetër hap të fortë proteksionist duke vendosur tarifa 50% mbi të gjitha importet e çelikut, bakrit dhe aluminit, duke e kthyer këtë masë në një simbol të luftës së tij për të rimarrë kontrollin mbi industritë dikur dominuese të SHBA-së. Politika, sipas analistëve, shkon përtej ekonomisë dhe synon të mobilizojë bazën e tij MAGA në prag të zgjedhjeve.

Eksperti David Stritch nga kompania Caxton e cilëson këtë lëvizje si thellësisht politike, duke theksuar se Trump është i zhgënjyer nga rënia e prodhimit vendas dhe zhvendosja drejt Kinës, Kilit dhe vendeve të tjera që tani dominojnë tregun e këtyre metaleve. Ai kujton deklaratat e Trump që nga viti 2018, kur ai e quajti çelikun dhe aluminin “shtyllat e sigurisë kombëtare” dhe “thelbësore për ekzistencën e SHBA-së”.

Çmimet e bakrit në SHBA kanë rënë ndjeshëm pas njoftimit, megjithëse përjashtimi i lëndëve të para si koncentrati dhe katodat nga tarifa e ka zbutur efektin në treg. Ndërkohë, dyfishimi i tarifave mbi çelikun dhe aluminin ka rritur ndjeshëm çmimet vendase dhe ka shkaktuar paqëndrueshmëri në zinxhirët e furnizimit.

Historikisht, SHBA-të ishin liderë botërorë në prodhimin e këtyre materialeve, por tani i kanë humbur këto pozita ndaj ekonomive më konkurruese. “Qytetet e çelikut” në zonën e ashtuquajtur Rust Belt kanë rënë ekonomikisht, ndërsa prodhimi i aluminit është dobësuar për shkak të kostove të larta të energjisë dhe konkurrencës kineze.

Industria e makinave elektrike dhe energjisë së rinovueshme pritet të jetë ndër më të prekurat, pasi këto sektorë varen shumë nga këto materiale dhe kanë marzhe të ulëta fitimi. Stritch paralajmëron se rritja e kostove mund të ndikojë negativisht në investime dhe të ngadalësojë zhvillimin e teknologjive të gjelbra.

Megjithëse Trump pretendon se këto masa do të rigjallërojnë industrinë amerikane, të dhënat nga mandati i tij i parë tregojnë se efektet ishin të kufizuara: prodhimi i çelikut ra me 1% dhe ai i aluminit me gati 10% deri në vitin 2024. Rritja e çmimeve dhe rënia e konkurrencës mund të kthehen në bumerang për ekonominë amerikane – duke shtuar më shumë tension në një klimë tashmë të ndërlikuar politike dhe tregtare.