BE-ja dhe SHBA-ja kanë shtrënguar duart për një marrëveshje tregtare, por çfarë pritet të ndodhë?

Ndërsa Komisioni i BE-së dhe Shtëpia e Bardhë bëjnë pretendime kontradiktore në lidhje me përmbajtjen e marrëveshjes tregtare BE-SHBA të arritur të dielën, industria, tregjet dhe qeveritë mezi presin publikimin e një “deklarate të përbashkët”, e cila do të sqarojë angazhimet e marra nga të dyja anët e Atlantikut.

Një deklaratë e përbashkët pritet të pasojë marrëveshjen kornizë të rënë dakord nga Presidenti i SHBA-së Donald Trump dhe Presidentja e Komisionit Ursula von der Leyen të dielën në Skoci.

Deklarata në teori duhet të vijë para 1 gushtit, datë pas së cilës Trump kishte kërcënuar të aplikonte tarifa të përgjithshme prej 30% mbi importet e BE-së, nëse nuk arrihej një marrëveshje tregtare, megjithëse nuk ka qartësi se kur do të vijë.

Ndërsa të dyja palët ende po debatojnë për detajet, një gjë është e qartë: ajo nuk do të jetë ligjërisht e detyrueshme. “Vetë deklarata e përbashkët nuk është një dokument ligjërisht i detyrueshëm, por më tepër një udhërrëfyes”, tha të martën zëdhënësi i Komisionit të BE-së, Olof Gill, duke e përshkruar deklaratën si “një seri angazhimesh politike”.

Kjo mund të funksionojë në favor të BE-së, duke pasur parasysh angazhimet masive që ka marrë në aspektin e blerjeve dhe investimeve: 750 miliardë euro në energjinë amerikane, 600 miliardë euro në investime dhe blerje armësh. BE-së i mungon kapaciteti ligjor për të marrë angazhime të tilla gjithsesi dhe ato do të mbështeten kryesisht te sektori privat.

Marrëveshja tregtare e arritur midis SHBA-së dhe Indonezisë javën e kaluar përmendet si një shembull se si mund të duket deklarata. Kjo marrëveshje përmban shifra mbi tarifat e aplikuara nga të dy nënshkruesit dhe angazhimet e blerjes, por përfshin gjithashtu një seksion të gjatë që detajon angazhimet e Indonezisë për të lehtësuar barrierat jo-tarifore.

Tarifat dhe barrierat jo-tarifore

Deklarata e përbashkët BE/SHBA mund të pritet të përcaktojë në mënyrë të qartë se tarifat prej 15% do të zbatohen për importet e BE-së, siç u ra dakord më 27 korrik nga Trump dhe von der Leyen, por ende nuk ka qartësi mbi përjashtimet, të cilat janë ende në proces negociatash, me BE-në për shembull që shpreson të sigurojë një vlerësim zero tarifor për verërat dhe pijet alkoolike.

Lidhur me importet e SHBA-së në BE, duhet të ketë një listë të produkteve amerikane që gëzojnë tarifa 0% të BE-së. “Ne do ta publikojmë atë listë në kontekstin e finalizimit të deklaratës së përbashkët në mënyrë që të jetë e qartë se ku po shkojmë saktësisht”, tha një zyrtar i BE-së.

Kjo do të përfshijë produkte bujqësore jo të ndjeshme dhe produkte peshkimi: arra, peshk të përpunuar, disa produkte qumështi dhe ushqim për kafshët shtëpiake, sipas zyrtarit.

Disa produkte industriale duhet të mbulohen gjithashtu, si dhe disa kimikate të lidhura me plehrat, "ku ne e shohim SHBA-në si një burim alternativ furnizimi për Rusinë", tha zyrtari i BE-së.

Mbetet për t’u parë se si do ta zgjidhë BE-ja çështjen e barrierave jo-tarifore. BE-ja ka mbetur e vendosur të thotë se nuk do të ketë asnjë dyshim për rishikimin e rregulloreve digjitale ose fitosanitare - por SHBA-ja vazhdon t’i konsiderojë këto rregulla si diskriminuese.

Një zyrtar i BE-së tha se administrata amerikane do të lëshojë urdhra ekzekutivë për një numër vendesh që sqarojnë nivelet e reja të tarifave dhe mund të ketë një urdhër për BE-në./ Euronews.