Izrael: Pse ultra-ortodoksët ende refuzojnë shërbimin ushtarak pas dy vitesh lufte në Gaza

Ky është një debat jashtëzakonisht i nxehtë në Izrael, veçanërisht në kontekstin e luftës në Gaza. Si t’i dërgohen studentët hebrenj, “haredimët”, në front masivisht. Ata në përgjithësi ia kushtojnë jetën e tyre studimit të Torës dhe Talmudit, duke i përjashtuar për dekada nga shërbimi i detyrueshëm ushtarak. Që nga qershori i vitit 2023, regjimi i përjashtimit ka skaduar dhe ata janë të detyruar të regjistrohen. Por anëtarët e komunitetit kanë qenë të ngadaltë në përgjigjen e thirrjes.

Haredimët (në hebraisht për "  ata që i frikësohen Zotit  ") kanë qenë të ngadaltë në reagimin ndaj thirrjes për t'u armatosur. Që kur Gjykata e Lartë urdhëroi rekrutimin e tyre vitin e kaluar , 24,000 prej tyre thuhet se kanë marrë një thirrje nga ushtria; shumica dërrmuese nuk janë përgjigjur.

«  Po, e mora thirrjen. Por do të vazhdoj të studioj. Nuk kam ndërmend të iki për asgjë në botë  », thotë ky student 20-vjeçar, të cilin e takuam në hyrje të një yeshiva (një shkolle fetare) në Jerusalem. «Ne  udhëhiqemi nga shtylla e zjarrit e Torahut; kushdo që është i lidhur me këtë gjë të madhe dhe hyjnore, asgjë nga këto nuk e shqetëson»,  vazhdon i riu. Edhe pse janë të jashtëligjshëm, shumica e haredimëve besojnë se i shërbejnë Izraelit përmes lutjeve të tyre.

Por ky diskurs po fiton gjithnjë e më pak vëmendje në opinionin publik, veçanërisht që nga 7 tetori 2023. Shlomit Ravitsky Tur-Paz është një studiuese në Institutin e Demokracisë së Izraelit, një grup mendimtarësh progresivë. Djali i saj po bashkohej me ushtrinë ditën kur RFI e takoi në zyrat e saj në Jerusalem: "  Thirrja për rezervistë është e jashtëzakonshme. Më parë, ne mobilizoheshim për një muaj në vit, dhe kjo nuk vlente për të gjithë. Tani, është një popullsi më e gjerë, ndonjëherë e rekrutuar deri në 300  ditë në vit ", shpjegon kreu i programit të fesë dhe shtetit të Institutit. " Gjithçka po shembet. Njerëzit, familjet e tyre, bizneset e tyre, thjesht nuk janë më në gjendje të përballojnë. Pra, absolutisht kemi nevojë për më shumë ushtarë  ", përfundon studiuesi.

Haredimët, 40% e popullsisë në vitin 2025

Ushtria e pranon këtë. Haredimët do të përbëjnë më shumë se 40 përqind të popullsisë deri në vitin 2050. Ky ka qenë një model i paqëndrueshëm që nga lufta në Gaza . Një ligj që po përgatitet nga Knesseti supozohej të adresonte sfidat e reja. Por javën e kaluar, dy nga partitë kryesore Haredi u larguan nga qeveria dhe koalicioni i formuar me partinë Likud të kryeministrit Benjamin Netanyahu . Ata ishin të pakënaqur që teksti i përgatitur nga një anëtar i partisë në pushtet nuk i përjashtonte ata nga ushtria.

Opozita, nga ana e saj, shfrytëzoi rastin për të kritikuar ashpër aleancën në pushtet. Ultra-ortodoksët mbështetën Netanyahun në reformën e tij gjyqësore shumë të diskutueshme vitin e kaluar, pavarësisht premtimit për një ligj që mbronte Haredimin nga rekrutimi ushtarak, gjë që kampi liberal e denoncoi. 

Megjithatë, jo të gjithë ultra-ortodoksët janë armiqësorë ndaj shërbimit ushtarak. Vetëm në vitin 2024, rreth 600 deri në 800 do të jenë rekrutuar, në njësi të përshtatura për stilin e tyre të jetesës strikte. Kjo është provë se disa duan të marrin pjesë në luftën që mbështesin politikisht. Për shembull, për herë të parë këtë muaj, një njësi luftarake Haredi, anëtarët e së cilës u rekrutuan vitin e kaluar, u vendos në një sektor operativ të Policisë Kufitare, megjithëse larg frontit aktiv.

Por është e nevojshme të mbështeten të gjithë ata që dëshirojnë të regjistrohen, shpesh kundër dëshirës së komunitetit të tyre, argumenton Yossi Klar. I riu është në pozicionin e duhur për të folur për këtë, pasi ai vetë vjen nga ky komunitet. Si kreu i OJQ-së së tij, "Thirrja e Flamurit", ai këshillon dhe mbështet Haredimët që duan të regjistrohen. "  Shumica e Haredimëve që duan të bashkohen me ushtrinë nuk kërkojnë të integrojnë programet e hartuara posaçërisht për ta", beson ish-ushtari. Midis të rinjve që vijnë ta takojnë janë gra ultra-ortodokse dhe njerëz që kanë lënë komunitetin e tyre. "  Ne nuk po përpiqemi ta zgjidhim problemin e Haredimëve në ushtri. Ndryshimi duhet të vijë nga vetë komuniteti. Ne jemi aty për ata që vendosin të bashkohen me radhët  ", argumenton Yossi Klar. 

Disa zëra po bëjnë thirrje që komunitetit t’i hiqen disa nga përfitimet sociale të grumbulluara gjatë viteve për t’i inkurajuar ata të regjistrohen në numër të madh në ushtri. Për momentin, udhëheqësit, duke u mbështetur në ndikimin e tyre të akumuluar, po bllokojnë çdo reformë. MK i Likud, i cili sponsorizoi projektligjin që supozohet të rregullojë rekrutimin e tyre, është në telashe./RFI/