Kur u publikua raporti paraprak mbi rrëzimin e avionit të fluturimit 171 të Air India – i cili vrau 260 persona në qershor – shumë shpresonin se do të sillte njëfarë zgjidhjeje. 

Në vend të kësaj, raporti 15-faqësh i shtoi benzinë një stuhie spekulimesh. Sepse, pavarësisht tonit të matur të raportit, një detaj vazhdon të përndjekë hetuesit, analistët e aviacionit dhe publikun njësoj, shkruan BBC.

Pak sekonda pas ngritjes, të dy çelësat e kontrollit të karburantit në Boeing 787 12-vjeçar u zhvendosën papritur në pozicionin “ndërprerës”, duke ndërprerë furnizimin me karburant të motorëve dhe duke shkaktuar humbje totale të energjisë – një hap që normalisht bëhet vetëm pas uljes.

Regjistrimi i zërit në kabinën e pilotit kap një pilot duke e pyetur tjetrin pse “e bëri ndërprerjen”, të cilës personi i përgjigjet se nuk e bëri. Regjistrimi nuk sqaron se kush tha çfarë. Në kohën e ngritjes, bashkëpiloti po e drejtonte avionin ndërsa kapiteni po monitoronte.

Çelësat u rikthyen në pozicionin e tyre normal gjatë fluturimit, duke aktivizuar ndezjen automatike të motorit. Në kohën e rrëzimit, njëri motor po rifitonte shtytjen ndërsa tjetri ishte ndezur përsëri, por ende nuk e kishte rikuperuar fuqinë. Aeroplani qëndroi në ajër për më pak se një minutë përpara se të rrëzohej në një lagje në qytetin perëndimor indian të Ahmedabadit.

Që nga raporti paraprak kanë dalë disa teori spekulative – një raport i plotë pritet brenda një viti a më shumë.

Agjencia e lajmeve Wall Street Journal dhe Reuters kanë raportuar se “detajet e reja në hetimin e rrëzimit të Air India muajin e kaluar po e zhvendosin fokusin te piloti i lartë në kabinën e pilotit”.

Gazeta italiane Corriere della Sera pretendoi se burimet e saj u kishin thënë atyre se bashkëpiloti e kishte pyetur vazhdimisht kapitenin pse ai “i kishte fikur motorët”.

Sumeet Sabharwal, 56 vjeç, ishte kapiteni i fluturimit, ndërsa Clive Kunder, 32 vjeç, ishte bashkëpiloti që po fluturonte aeroplanin. Së bashku, të dy pilotët kishin më shumë se 19,000 orë përvojë fluturimi – pothuajse gjysma e së cilës në Boeing 787. Të dy kishin kaluar të gjitha kontrollet shëndetësore para fluturimit para rrëzimit.

Kuptohet, vala e rrjedhjeve spekulative të informacionit i ka tronditur hetuesit dhe i ka zemëruar pilotët indianë.

Javën e kaluar, Byroja Indiane e Hetimit të Aksidenteve të Avionëve (AAIB), hetuesi kryesor, deklaroi në një njoftim se “disa pjesë të medias ndërkombëtare po përpiqen vazhdimisht të nxjerrin përfundime përmes raportimeve selektive dhe të paverifikuara”. Ajo i përshkroi këto “veprime [si] të papërgjegjshme, veçanërisht ndërsa hetimi është ende në vazhdim”.

Jennifer Homendy, kryetare e Bordit Kombëtar të Sigurisë së Transportit (NTSB) të SHBA-së, i cili po ndihmon hetimin, tha në X se raportet e medias ishin “të parakohshme dhe spekulative” dhe se “hetimet e kësaj madhësie kërkojnë kohë”.

Në Indi, Shoqata Indiane e Pilotëve Tregtarë e dënoi nxitimin për të fajësuar ekuipazhin si “të pamatur” dhe “thellësisht të pandjeshëm”, duke kërkuar përmbajtje deri në publikimin e raportit përfundimtar.

Sam Thomas, kreu i Shoqatës së Pilotëve të Linjave Ajrore të Indisë (ALPA India), i tha BBC-së se “spekulimet kanë triumfuar mbi transparencën”, duke theksuar nevojën për të shqyrtuar historinë dhe dokumentacionin e mirëmbajtjes së avionit së bashku me të dhënat e regjistruesit të zërit në kabinën e pilotit.

Në zemër të polemikave është regjistrimi i shkurtër i kabinës së avionit në raport – transkripti i plotë, që pritet në raportin përfundimtar, duhet të hedhë dritë më të qartë mbi atë që ndodhi vërtet.