Çfarë përmban marrëveshja për emigrantët midis Mbretërisë së Bashkuar dhe Francës?

Mbretëria e Bashkuar dhe Franca janë pranë një marrëveshjeje të re që synon të parandalojë dhjetëra mijëra migrantë të kalojnë Kanalin Anglez nga Franca në varka të vogla, raportuan mediat britanike të enjten.

Presidenti francez Emmanuel Macron mbërriti në Londër të martën për një vizitë tre-ditore, duke shënuar vizitën e parë shtetërore nga një udhëheqës evropian që nga dalja e Britanisë nga Bashkimi Evropian.

Kush është fajtor për fluksin e njerëzve me anije në Mbretërinë e Bashkuar?

Si Franca ashtu edhe Mbretëria e Bashkuar ia kanë hedhur fajin njëra-tjetrës.

Një nga kritikat kryesore të Francës ndaj Mbretërisë së Bashkuar është se ajo tërheq emigrantë pa viza sepse ligjet e Mbretërisë së Bashkuar janë shumë të buta ose nuk zbatohen në mënyrë të mjaftueshme. Në fjalimin e tij në Parlament gjatë vizitës së tij shtetërore të martën, Macron tha se një e treta e të gjithë emigrantëve që mbërrijnë në Francë synojnë të kalojnë në Mbretërinë e Bashkuar.

Gjatë negociatave me Mbretërinë e Bashkuar 18 muaj më parë, kur ai ishte ministër i brendshëm, Gerald Darmanin, ministri aktual i drejtësisë i Francës, tha: “Britania duhet të bëjë diçka për ta bërë veten më pak tërheqëse dhe për të ndryshuar rregullat e tregut të saj të punës, sepse mund të punosh pa dokumente në Mbretërinë e Bashkuar”, tha ai.

Mbretëria e Bashkuar e kundërshton këtë, duke thënë se njerëzit tërhiqen nga kjo për shkak të lidhjeve familjare ose të diasporës, si dhe për shkak se shumë prej tyre mund të flasin anglisht. Në vend të kësaj, disa politikanë në Mbretërinë e Bashkuar e kanë fajësuar Francën për mospolicimin e mjaftueshëm të brigjeve të saj veriore. Megjithatë, Starmer pritet gjithashtu të zbulojë plane të reja për të goditur më ashpër punën e paligjshme në Mbretërinë e Bashkuar.

Franca, nga ana tjetër, thotë se po bën përpjekje të mëdha për të penguar largimet e migrantëve nga plazhet veriore dhe për të ndërmarrë veprime kundër bandave të kontrabandës së njerëzve.

Pse po diskutohet kjo marrëveshje tani?

Marrëveshja po diskutohet për shkak të numrit në rritje të migrantëve të paautorizuar që mbërrijnë nga Franca në Mbretërinë e Bashkuar, tha për Al Jazeera Peter Walsh, një studiues i lartë në Observatorin e Migracionit në Universitetin e Oksfordit.

Vetëm një vit që kur Partia Laburiste e Starmer fitoi zgjedhjet me shumicë dërrmuese, popullariteti i kryeministrit ka rënë ndjeshëm në Mbretërinë e Bashkuar - kryesisht për shkak të dështimit për të ndaluar migracionin pa dokumente - ndërsa mbështetja për partinë e ekstremit të djathtë, Reform UK , anti-migracioni, është rritur ndjeshëm.

Në veçanti, manifesti i Reformës premton të marrë masa të ashpra ndaj migrantëve që vijnë në Mbretërinë e Bashkuar me anije të vogla. Ai thotë: “Migrantët e paligjshëm që vijnë në Mbretërinë e Bashkuar do të ndalohen dhe deportohen. Dhe nëse është e nevojshme, migrantët në anije të vogla do të merren dhe do të kthehen në Francë.”

Partia Konservatore, e cila ishte në pushtet përpara se Starmer të fitonte zgjedhjet e përgjithshme të vitit të kaluar, u zotua të vendoste një kufi detyrues për migrimin e ligjshëm dhe të deportonte azilkërkuesit që mbërrijnë me mjete të parregullta në Ruandë për përpunim dhe zhvendosje të mundshme. Partia Laburiste e hoqi dorë nga ky plan sapo erdhi në pushtet.

Që nga 7 korriku, imigracioni dhe azili qëndrojnë si çështja më e rëndësishme në Mbretërinë e Bashkuar, me 51 përqind, sipas një sondazhi nga YouGov.

Sipas komenteve në mediat britanike, takimi i Starmer me Macron ka gjithashtu rëndësi simbolike, pasi i lejon kryeministrit britanik të tregojë se ka qenë në gjendje të mbajë një marrëdhënie të mirë me partnerët e tij kryesorë evropianë që kur negocioi një marrëveshje tregtare “rivendosjeje” me BE-në në maj.

Sa njerëz kalojnë Kanalin Anglez me varka të vogla çdo vit?

Këtë vit, 21,117 persona kaluan Kanalin Anglez nga Franca në Mbretërinë e Bashkuar me varka të vogla deri më 6 korrik, sipas të dhënave të qeverisë së Mbretërisë së Bashkuar. Kjo përbën një rritje prej 56 përqind të numrit të personave që kaluan me varka të vogla gjatë së njëjtës periudhë në vitin 2024.

Gjatë gjithë vitit 2024, gati 37,000 njerëz kaluan Kanalin Anglez me varka të vogla, duke e çuar mesataren javore në rreth 700 mbërritje.

Vitin e kaluar, 73 persona kanë vdekur duke u përpjekur të kalojnë Kanalin Anglez, numri më i lartë i regjistruar në një vit deri më tani, sipas të dhënave nga Organizata Ndërkombëtare për Migracionin (IOM), një organizatë ndërqeveritare brenda Kombeve të Bashkuara.

Mbërritjet me varka të vogla përbënin një të tretën e të gjitha kërkesave për azil në vitin 2024, sipas një analize nga Observatori i Migracionit bazuar në statistikat e Ministrisë së Brendshme të Mbretërisë së Bashkuar.

Pse kaq shumë njerëz e bëjnë këtë kalim të rrezikshëm?

Walsh i tha Al Jazeera-s se njerëzit marrin rrezikun për të kaluar Kanalin për një gamë të gjerë arsyesh. “Njëra është prania e anëtarëve të familjes, miqve dhe anëtarëve të komunitetit të tyre që ndodhen tashmë në Mbretërinë e Bashkuar”, tha ai.

Ai shpjegoi se, për shkak se Mbretëria e Bashkuar nuk është më pjesë e BE-së pas Brexit-it , ajo nuk ka më qasje në bazën e të dhënave të gjurmëve të gishtërinjve për azilin e bllokut. Prandaj, autoritetet britanike nuk mund të dinë nëse njerëzit që mbërrijnë me anije të vogla kanë kërkuar tashmë azil në një vend të BE-së.

“Nëse do të ndodhte kështu, Mbretëria e Bashkuar do të ishte në gjendje t’i hidhte poshtë pretendimet”, tha ai. “Gjithashtu, Mbretëria e Bashkuar nuk është më pjesë e sistemit të Dublinit që do të lejonte që azilkërkues të tillë të kthehen në BE. Emigrantët e kuptojnë këtë, prandaj e shohin arritjen në Mbretërinë e Bashkuar si një shans tjetër për të siguruar qëndrim në Mbretërinë e Bashkuar.”

Rregullorja e Dublinit – korniza për rregullat e BE-së mbi azilkërkuesit – përcakton kriteret që përcaktojnë se cili shtet anëtar i BE-së është përgjegjës për shqyrtimin e kërkesave për azil të paraqitura nga dikush që është me origjinë nga një vend i tretë.

Midis viteve 2018 dhe 2024, 68 përqind e kërkesave për azil nga migrantët që mbërritën me anije të vogla u miratuan në Mbretërinë e Bashkuar. Kjo ishte më e lartë se shkalla e miratimit për kërkesat për azil në përgjithësi, e cila ishte 57 përqind për të njëjtën kohëzgjatje. Ekspertët thonë se kjo mund të jetë një arsye tjetër pse njerëzit tërhiqen nga Mbretëria e Bashkuar.

Çfarë hapash kanë ndërmarrë Franca dhe Mbretëria e Bashkuar për të ndaluar anijet që kalojnë Kanalin Anglez?

Në mars të vitit 2023, Mbretëria e Bashkuar, nën drejtimin e ish-kryeministrit konservator Rishi Sunak, nënshkroi një marrëveshje trevjeçare me Francën, sipas së cilës Mbretëria e Bashkuar pranoi t'i paguante Francës 480 milionë paund (650 milionë dollarë) për të forcuar patrullimet dhe mbikëqyrjen kufitare.

Sipas kësaj marrëveshjeje, Franca pranoi të vendoste 500 oficerë dhe të siguronte një qendër të re paraburgimi në Francë, e cila do të ishte funksionale deri në fund të vitit 2026. Franca gjithashtu pranoi të rriste fondet për zbatim më të rreptë, pa specifikuar shumën e parave.

Më vete, në qershor të këtij viti, Franca ra dakord të hartonte një plan për të kapur anije të vogla që shkonin drejt Mbretërisë së Bashkuar, për herë të parë, duke zgjeruar marinën e saj me gjashtë anije patrullimi që do të shpëtojnë migrantët, por edhe do t'i ndalojnë ata që të mos shkojnë drejt Mbretërisë së Bashkuar.

Parisi ka rënë dakord ta bëjë këtë për anijet që janë brenda 300 metrave (1,000 këmbë) nga bregu francez dhe i ka kërkuar Mbretërisë së Bashkuar fonde shtesë për të financuar policinë dhe pajisjet për të zbatuar këto përgjime, sipas mediave britanike.

Policia franceze kohët e fundit ka filluar të dëmtojë anijet e vogla, duke prerë me thika kornizat e tyre prej gome. Ministria e Brendshme Franceze i tha Associated Press se megjithatë, policia nuk ishte urdhëruar ta bënte këtë.

Cilat janë kritikat për marrëveshjen e re që po diskutohet?

Meqenëse mesatarisht 700 migrantë hyjnë në Mbretërinë e Bashkuar me varka të vogla çdo javë, nëse qeveria e Mbretërisë së Bashkuar dërgon mesatarisht 50 persona përsëri në Francë çdo javë, kjo do të thotë që vetëm një në 14 prej tyre do të kthehet.

Sekretari i Brendshëm në hije, Chris Philp, i Partisë Konservatore në opozitë, i tha gazetës The Times: “Kjo marrëveshje do të thotë që 94 përqind e migrantëve të paligjshëm që kalojnë Kanalin do të qëndrojnë. Kjo është patetike dhe nuk do të dekurajojë askënd. Në të kundërt, parandalimi i Ruandës do të kishte parë largimin e 100 përqind të migrantëve të paligjshëm dhe kjo do të kishte funksionuar për të dekurajuar njerëzit që kalojnë Kanalin. Dështimi i Keir Starmer vazhdon.”

Plani mund të përballet me një sfidë ligjore sipas Konventës së OKB-së për Refugjatët, e cila përcakton të drejtat e azilkërkuesve për të kërkuar mbrojtje.

Zyrtarët francezë janë gjithashtu kritikë ndaj marrëveshjes, të kujdesshëm se mund të rezultojë në shndërrimin e Francës në një “qendër kthimi” për emigrantët që Mbretëria e Bashkuar refuzon t’i pranojë. “Po e vëmë veten në duart e britanikëve pa elementë minimalë reciprokë”, tha për Le Monde një zyrtar francez i paidentifikuar i përfshirë në bisedime.

Politika gjithashtu mund të ofrojë municion kundër Macron për kritikët e tij politikë të krahut të djathtë , të cilët mund të vënë në pikëpyetje pse ai ka rënë dakord të pranojë mbrapsht emigrantët që duan të jetojnë në Britani.

Mbretëria e Bashkuar nuk i nënshtrohet rregulloreve të Dublinit të BE-së, ndërsa Franca po. Kjo e bën të paqartë statusin e migrantëve që kthehen nga Britania në Francë, duke shkaktuar shqetësim midis vendeve të tjera evropiane, të cilat janë të pakënaqura me Francën për negociatat dypalëshe të marrëveshjes pa u konsultuar me BE-në.

“Pse duhet që evropianët e tjerë të jenë të detyruar t’i pranojnë këto kthime sipas rregullave të BE-së dhe Dublinit, kur ato rrjedhin nga detyrimi francez sipas një marrëveshjeje dypalëshe me Mbretërinë e Bashkuar, një vend jo-anëtar të BE-së, të cilën Franca e negocioi pa na pyetur ne?”, citon gazeta Times të ketë thënë të enjten një diplomat të paidentifikuar të BE-së.

Një marrëveshje kundërshtohet gjithashtu nga vendet e Evropës Jugore si Qiproja, Greqia, Italia, Malta dhe Spanja, të cilat kanë pritur migrantë të paautorizuar me një ritëm në rritje, raportoi Financial Times. Këto vende janë të shqetësuara se nëse migrantët kthehen në Francë nga Mbretëria e Bashkuar, ata mund të përpiqen të hyjnë në Evropën Jugore nga Franca.

Ndërsa vitet 2000 po afronin drejt fundit, popullsia emigrante u shumëfishua me më shumë se pesëfish në Spanjë, Itali dhe Greqi, sipas një artikulli kërkimor të vitit 2016 të shkruar nga studiues të Universitetit të Liezhit në Belgjikë.

Udhëheqësi i Reform UK, Nigel Farage, tha të mërkurën gjatë Pyetjeve të Kryeministrit në Parlament se Mbretëria e Bashkuar duhet të refuzojë të pranojë "meshkuj pa dokumente" që vijnë në anije të vogla si pjesë e një marrëveshjeje me Francën. Farage tha se Starmer nuk duhet t'i përulet një "presidenti francez gjithnjë e më arrogant dhe anti-Brexit". Starmer u përgjigj, duke thënë se qasja e Farage është të "thyejë gjithçka dhe të pretendojë se kështu i rregullon gjërat".

Duke peshuar qëndrueshmërinë e një marrëveshjeje midis Parisit dhe Londrës, Walsh tha: “Një marrëveshje kthimi mund të ketë ndikim nëse prek mjaftueshëm njerëz. Ne nuk e dimë se sa njerëz mund të kthehen në Francë sipas kësaj marrëveshjeje, por ekziston rreziku që nëse një përqindje jo mjaftueshëm e ulët e individëve kthehet, atëherë njerëzit që dëshirojnë të arrijnë në Mbretërinë e Bashkuar me anije të vogla mund ta shohin rrezikun e kthimit si një rrezik tjetër që ia vlen të merret – së bashku me rrezikun shumë më të madh të hipjes në një anije të vogël"./ Al Jazeera.