Trump po u drejtohet më shumë kombeve me letra tarifash - çfarë vjen më pas?

Kur Presidenti Donald Trump vendosi për herë të fundit tarifat në këtë nivel, tregjet financiare u drodhën, besimi i konsumatorit u rrëzua dhe popullariteti i tij ra ndjeshëm.

Vetëm tre muaj më vonë, ai vë bast se këtë herë do të jetë ndryshe.

Kur Trump njofton një raund të ri tarifash këtë javë, ai vë bast se taksat e importit do të sjellin vende pune në fabrika dhe një rritje më të fortë në SHBA. Megjithatë, shumë ekonomistë parashikojnë të kundërtën, duke thënë se taksat do të nxisin inflacionin dhe do të sjellin një ngadalësim ekonomik.

Të martën, Trump i tha kabinetit të tij se ish-presidentët që nuk kishin vendosur në mënyrë agresive tarifa ishin "budallenj". Gjithmonë si shitës, Trump shtoi se ishte "shumë kohë-humbëse" të përpiqesh të negociosh marrëveshje tregtare me pjesën tjetër të botës, kështu që ishte më e lehtë t'u dërgoje letra, siç po bën këtë javë, që rendisin normat e tarifave për mallrat e tyre.

Letrat shënojnë një ndryshim nga eventi i vetëshpallur i "Ditës së Çlirimit" më 2 prill. Duke folur në Kopshtin e Trëndafilave të Shtëpisë së Bardhë në fillim të këtij viti, presidenti mbante postera me tarifat e shfaqura. Shfaqja çoi në një shkrirje të shkurtër të tregut dhe një pauzë pasuese 90-ditore të tarifave, e cila solli rreth 10% të detyrimeve bazë, që do të përfundojë të mërkurën.

"Është një mënyrë më e mirë," tha Trump për letrat e tij. "Është një mënyrë më e fuqishme. Dhe ne u dërgojmë atyre një letër. Ju e lexoni letrën. Mendoj se ishte hartuar mirë. Dhe, kryesisht është vetëm një shifër e vogël aty: Do të paguani 25%, 35%. Ne kemi disa në 60, 70."

Kur Trump bëri këto komente, ai ende nuk kishte lëshuar një letër me një normë tarifore më të lartë se 40%, të cilën e vendosi të hënën mbi Laosin dhe Mianmarin. Ai planifikon të vendosë tarifa prej 25% mbi Japoninë dhe Korenë e Jugut, dy partnerë të mëdhenj tregtarë dhe aleatë që konsiderohen vendimtarë për frenimin e ndikimit ekonomik të Kinës. Udhëheqësit e 14 vendeve që kanë marrë tarifa deri më tani, shpresojnë të negociojnë gjatë tre javëve të ardhshme - përpara se të hyjnë në fuqi tarifat më të larta.

"Do të thoja se në çdo rast po i trajtoj ata më mirë sesa na kanë trajtuar ata ne gjatë viteve", tha Trump.

Presidenti tha të martën në mbrëmje në Truth Social, se do të lëshonte letra për "të paktën 7 vende" të mërkurën në mëngjes, me letra të tjera që do të dalin në pasdite.

Tre rezultate të mundshme

Qasja e Trump është në kundërshtim me mënyrën se si janë arritur marrëveshjet e mëdha tregtare gjatë 50 viteve të fundit. Zakonisht, kjo përfshinte seanca të hollësishme, ku kombeve shpesh u duheshin vite për të zgjidhur mosmarrëveshjet komplekse.

Ekzistojnë tre rezultate të mundshme për bastin politik dhe ekonomik të presidentit, secila prej të cilave mund të riformësojë në mënyrë drastike çështjet ndërkombëtare dhe trashëgiminë e Trump.

Nga njëra anë, Trump mund të provojë se shumica e ekspertëve ekonomikë gabojnë dhe tarifat mund të sjellin rritje siç është premtuar. Nga ana tjetër, ai mund të tërhiqet përsëri nga tarifat para fillimit të tyre më 1 gusht.

Një mundësi e tretë është që presidenti mund të dëmtojë ekonominë, në mënyra që mund të dëmtojnë veçanërisht komunitetet më të varfra që votuan për të.

Senatori demokrat Ron Wyden nga Oregoni tha se letrat e Trump kishin “zgjatur purgatorin e tij të tarifave për një muaj tjetër”, duke e mbajtur SHBA-në në një periudhë pasigurie, ndërsa drejtuesit ekzekutivë, udhëheqësit e huaj dhe konsumatorët presin një qëndrim më të qartë politik.

"Taktika negociuese TACO (Trump Always Chicken Out) e nisur nga Trump po i bën kërcënimet e tij gjithnjë e më pak të besueshme dhe po zvogëlon gatishmërinë e partnerëve tanë tregtarë për t'u takuar edhe me ne në gjysmë të rrugës", tha Wyden. "Nuk ka asnjë shenjë se ai është më afër arritjes së marrëveshjeve të qëndrueshme tregtare, që do t'i ndihmonin punëtorët dhe bizneset amerikane."

Në tregtimin e së martës, tregjet e aksioneve në SHBA ishin relativisht të qeta, me S&P 500 që mbeti praktikisht i pandryshuar pas një rënieje të së hënës.

Trump po vjen pas një fitoreje legjislative pasi projektligji i tij "Big Beautiful Project" u miratua në Kongres, i cili parashikon ulje të taksave mbi të ardhurat me vlerë disa trilionë dollarë.

Dhe ai po vendos me besim tarifa në nivele që më parë tronditën tregjet globale, i nxitur nga fakti se inflacioni deri më tani është lehtësuar në vend që të përshpejtohet, siç kishin paralajmëruar shumë ekonomistë dhe rivalë demokratë.

“Duke vendosur tarifa lundruese deri në 40% deri në 100%, administrata ka ‘normalizuar’ rritjen e tarifave prej 25% - megjithatë kjo është ende një nga lëvizjet më agresive dhe shkatërruese të tarifave në historinë moderne”, tha Wendong Zhang, një ekonomist në Universitetin Cornell. “Ky zbulim gradual, në mënyrë paradoksale, rrezikon normalizimin e asaj që përndryshe do të konsiderohej rritje jashtëzakonisht e madhe e tarifave.”

Të tjerë thjesht e shohin Trumpin si një forcë kaotike, me letrat dhe tarifat e tyre disi të rastësishme që tregojnë mungesën e një procesi të vërtetë politikash brenda administratës së tij.

“Është në të vërtetë vetëm një vërtetim se kjo politikë është kudo, se po e drejtojnë këtë çështje sa për të qeshur, se nuk ka një strategji të vërtetë”, tha Desmond Lachman, një bashkëpunëtor i lartë në Institutin Amerikan të Ndërmarrjeve, një organizatë kërkimore me prirje të djathta.

Pyetje rreth asaj se sa para do të gjenerojnë tarifat

Ndërsa periudha 90-ditore e negociatave të tarifave të Trump po mbaronte, presidenti të hënën u dërgoi letra 14 vendeve, duke vendosur taksa mbi mallrat e importuara që varionin nga 25% në 40%. Ai tha të martën se do të nënshkruante një urdhër për të vendosur tarifa prej 50% mbi bakrin dhe shtoi se në një moment të caktuar, ilaçet farmaceutike mund të përballen me tarifa deri në 200%. Ai tashmë ka vendosur tarifa prej 50% mbi çelikun dhe aluminin, tarifa prej 25% mbi automjetet dhe taksa të veçanta importi mbi Kanadanë, Meksikën dhe Kinën.

"Përfundimi i qartë është se tregjet për momentin janë disi skeptike se Trump do ta vazhdojë këtë, ose ndryshe mendojnë se do të arrihen kompromise", tha Ben May, drejtor i kërkimit ekonomik global në kompaninë konsulente Oxford Economics. "Ky është ndoshta elementi kyç."

May tha se tarifat ka të ngjarë të ulin rritjen e të ardhurave të familjeve amerikane, por nuk do të shkaktojnë tkurrjen e plotë të këtyre të ardhurave.

Trump ka thënë se tarifat e tij do të mbyllnin çekuilibrat tregtarë të SHBA-së, megjithëse është e paqartë pse ai do të synonte vende të tilla si Tunizia, që bëjnë relativisht pak tregti me Amerikën.

Zyrtarët e administratës thonë se triliona dollarë në të ardhura nga tarifat gjatë dekadës së ardhshme, do të ndihmonin në kompensimin e humbjeve të të ardhurave nga vazhdimi dhe zgjerimi i shkurtimeve të taksave të vitit 2017, të cilat u nënshkruan në ligj të premten.

Qeveria federale ka mbledhur 98.2 miliardë dollarë (83.9 miliardë euro) në të ardhura nga tarifat deri më tani këtë vit, më shumë se dyfishi i asaj që mblodhi vitin e kaluar, sipas Qendrës së Politikave Bipartiake.

Në mbledhjen e kabinetit të së martës, Sekretari i Thesarit Scott Bessent tha se të ardhurat nga tarifat mund të jenë "mbi 300 miliardë dollarë (256 miliardë euro) deri në fund të vitit".

Bessent shtoi se “ne nuk pajtohemi” me vlerësimin e Zyrës së Buxhetit të Kongresit se tarifat do të sillnin 2.8 trilionë dollarë (2.4 trilionë euro) gjatë 10 viteve, “gjë që ne mendojmë se është ndoshta e ulët”.

Qeveritë e Japonisë, Koresë së Jugut, Malajzisë, Mianmarit, Tajlandës, Kamboxhias dhe Afrikës së Jugut kanë thënë secila se shpresojnë për negociata të mëtejshme mbi tarifat me Trump, megjithëse nuk është e qartë se si është e mundur kjo, pasi Trump ka thënë se do të ishte shumë "e komplikuar" të mbaheshin të gjitha ato takime.

Në vend të kësaj, të martën, Trump postoi në mediat sociale se tarifat do të vendoseshin sipas planit duke filluar nga 1 gushti.

"Nuk ka pasur asnjë ndryshim në këtë datë dhe nuk do të ketë asnjë ndryshim," tha Trump në Truth Social. "Nuk do të jepen zgjatje."/ Euronews.