OpenAI dhe Google ofruan modele të avancuara AI kompanive kineze të sanksionuara nga Pentagoni

OpenAI dhe Google kanë ofruar modele të avancuara të inteligjencës artificiale për filiale me bazë në Singapor të gjigantëve kinezë Alibaba, Baidu dhe Tencent, kompani që janë përfshirë nga Pentagoni në listën e subjekteve me lidhje të dyshuara me ushtrinë kineze.

Sipas një raporti të Financial Times, kjo situatë ka nxjerrë në pah boshllëqet në përpjekjet e Uashingtonit për të frenuar zhvillimin e inteligjencës artificiale në Kinë.

Pas pyetjeve të gazetës, OpenAI konfirmoi se muajin e kaluar kishte pezulluar aksesin në API për përdorues të lidhur me Alibaba, për shkak të dyshimeve për përdorim të paligjshëm të teknologjisë.

Shitjet janë të ligjshme, por nxisin debat

Edhe pse këto transaksione nuk shkelin ligjin amerikan, ato kanë rihapur debatin për nevojën e vendosjes së kufizimeve të ngjashme me ato që SHBA-të kanë vendosur për eksportin e çipave të avancuar të përdorur për trajnimin e modeleve të inteligjencës artificiale.

Administrata amerikane ka vendosur kontrolle për disa modele të avancuara të AI-së, por ende nuk ka ndaluar përdorimin e tyre nga kompani kineze, edhe kur ato ndodhen në të ashtuquajturën listë 1260H, e cila përfshin kompani që dyshohet se bashkëpunojnë me Ushtrinë Çlirimtare Popullore të Kinës.

Chris McGuire, ekspert për teknologjinë dhe sigurinë në Council on Foreign Relations, deklaroi se administrata amerikane flet vazhdimisht për garën me Kinën në fushën e inteligjencës artificiale, por nuk ka ndërmarrë masa efektive për kontrollin e eksporteve, që sipas tij është mjeti kryesor për të ngadalësuar përparimin e Pekinit.

Dyshime për “distilim” të modeleve

OpenAI tha se bllokimi i përdoruesve të lidhur me Alibaba erdhi pas dyshimeve për të ashtuquajturin “distilim”, një praktikë ku rezultatet e prodhuara nga një model i avancuar përdoren për të trajnuar ose përmirësuar modele rivale.

Sipas kompanisë, ky aktivitet iu raportua edhe autoriteteve amerikane.

OpenAI theksoi se modelet e saj nuk janë të disponueshme në Kinë, por pranoi se u lejon disa kompanive me pronësi ose seli kineze t’i përdorin ato në vende ku mund të monitorojë përdorimin dhe të zbatojë masat mbrojtëse.

“Ne do të preferonim që më shumë vende të përdornin inteligjencë artificiale të ndërtuar mbi vlera demokratike, sesa sisteme të kontrolluara nga qeveri autokratike”, deklaroi kompania, duke shtuar se “kombësia, e vetme, nuk duhet të jetë kriter për të kufizuar aksesin”.

Nga ana e saj, Google tha se shërbimet e saj të inteligjencës artificiale ofrohen në Hong Kong dhe Singapor, në përputhje me politikat e përdorimit të kompanisë, të cilat ndalojnë edhe praktikën e “distilimit”. Megjithatë, kompania pranoi se kufizimet gjeografike nuk janë të mjaftueshme për të parandaluar abuzimet, pasi mund të anashkalohen nga aktorë të sofistikuar.

Alibaba kundërshton listën e zezë

Alibaba nuk komentoi menjëherë raportin. Muajin e kaluar, kompania i kërkoi një gjykate amerikane që të urdhërojë Pentagonin ta heqë nga lista 1260H, duke e cilësuar përfshirjen në të si “arbitrare dhe të pajustifikuar”.

Baidu refuzoi të komentojë, ndërsa Tencent nuk iu përgjigj pyetjeve mbi mënyrën se si përdor modelet amerikane të inteligjencës artificiale.

Ndryshe nga OpenAI dhe Google, kompania Anthropic ka ndaluar përdorimin e modeleve të saj të avancuara nga kompanitë kineze dhe filialet e tyre jashtë vendit. Megjithatë, edhe ajo pranon se zbatimi i këtij ndalimi është sfidues.

Javën e kaluar, Anthropic ndërmori masa për të mbyllur boshllëqet që, sipas saj, po shfrytëzoheshin nga disa kompani kineze për të anashkaluar kufizimet.

Paralajmërime për humbjen e avantazhit amerikan

Anthropic ka akuzuar më parë laboratorët kinezë të inteligjencës artificiale DeepSeek, Moonshot dhe MiniMax për përdorimin e teknikës së “distilimit”.

Muajin e kaluar, kompania i tha Kongresit amerikan se Alibaba kishte përdorur rreth 25 mijë llogari të rreme për të gjeneruar mbi 28.8 milionë ndërveprime me modelin Claude, në shkelje të kushteve të përdorimit.

Eksperti i politikave të inteligjencës artificiale dhe sigurisë kombëtare, Joe Khawam, ka argumentuar se SHBA-të duhet të forcojnë kontrollet mbi eksportin e teknologjive të AI-së për të shmangur situatën ku laboratorët kinezë përfitojnë nga aftësitë më të avancuara amerikane pa përballuar kostot e zhvillimit, inxhinierisë dhe sigurisë.

Sipas tij, kjo rrezikon të minojë bazën ekonomike të lidershipit amerikan në fushën e inteligjencës artificiale.