Nxehtësia e tepërt: Si po dëmtojnë temperaturat në rritje zhvillimin e fëmijëve të vegjël

Studiuesit kanë paralajmëruar se periudhat e nxehtësisë së tepërt të shkaktuara nga ndryshimet klimatike mund të çojnë në vonesa në zhvillimin e hershëm të fëmijërisë.

Fëmijët kanë nevojë për mbrojtje “urgjente” nga valët e tepërta të të nxehtit , ndërsa kriza klimatike vazhdon të intensifikohet.

Një studim i ri nga Universiteti i Nju Jorkut paralajmëron se fëmijët e ekspozuar ndaj temperaturave më të larta se zakonisht mund të përjetojnë vonesa në fazat e hershme të zhvillimit në krahasim me ata që jetojnë në zona me temperatura më të ulëta.

Gjetjet vijnë ndërsa shkencëtarët e BE-së nga Koperniku deklarojnë se viti 2025 ka të ngjarë të jetë viti i dytë ose i tretë më i nxehtë në botë i regjistruar ndonjëherë - me temperatura globale nga janari deri në nëntor mesatarisht 1.48℃ më të larta se nivelet para-industriale.

Si ndikon nxehtësia e tepërt në zhvillimin e fëmijëve (H2)

I botuar në Journal of Child Psychology and Psychiatry , studimi i ri analizoi 19,607 fëmijë tre dhe katër vjeç nga Gambia, Gjeorgjia, Malavi, Madagaskari, Palestina dhe Sierra Leone.

Studiuesit i përzgjodhën këto vende për shkak të të dhënave të hollësishme që kanë mbi zhvillimin e fëmijëve, faktorët familjarë dhe klimën.

Ata zbuluan se fëmijët që ishin të ekspozuar ndaj temperaturave mesatare maksimale mbi 30℃ kishin 5 deri në 6.7 përqind më pak gjasa të përmbushnin objektivat bazë të zhvillimit për shkrim-leximin dhe llogaritjen krahasuar me fëmijët e ekspozuar ndaj temperaturave më të ulëta se 26℃ në të njëjtin rajon dhe stinë.

Këto efekte ishin “më të theksuara” tek fëmijët nga familjet ekonomikisht të pafavorizuara, si dhe familjet me më pak qasje në ujë të pastër dhe zonat urbane.

Mbrojtja e fëmijëve nga nxehtësia e tepërt

“Ne kemi nevojë urgjente për më shumë kërkime për të identifikuar mekanizmat që shpjegojnë këto efekte dhe faktorët që ose i mbrojnë fëmijët ose rrisin cenueshmërinë e tyre”, thotë autori kryesor Jorge Cuartas.

“Një punë e tillë do të ndihmojë në përcaktimin e objektivave konkretë për politikat dhe ndërhyrjet që forcojnë përgatitjen, përshtatjen dhe qëndrueshmërinë ndërsa ndryshimet klimatike intensifikohen.”

Me zhvillimin e hershëm që hedh themelet për të mësuarit gjatë gjithë jetës, shëndetin fizik dhe mendor dhe mirëqenien e përgjithshme, Cuartas paralajmëron se këto gjetje duhet t'i njoftojnë studiuesit, politikëbërësit dhe praktikuesit për "nevojën urgjente për të mbrojtur zhvillimin e fëmijëve në një botë që po ngrohet".

Pse periudhat e nxehtësisë së tepërt po bëhen më të shpeshta?

Sipas Panelit Ndërqeveritar për Ndryshimet Klimatike (IPCC), ndryshimet klimatike të shkaktuara nga njeriu kanë përkeqësuar frekuencën dhe intensitetin e valëve të të nxehtit që nga vitet 1950, me vetëm 0.5℃ ngrohje globale të aftë për të prodhuar "rritje të dukshme".

Këtë verë, ndryshimi i klimës rriti temperaturat deri në 3.6℃ në 854 qytete evropiane. Studiuesit në Imperial College London dhe në Shkollën e Higjienës dhe Mjekësisë Tropikale të Londrës zbuluan se rreth 24,400 njerëz vdiqën si pasojë e temperaturave ekstreme në Evropë këtë verë.

Megjithatë, pa ngrohjen e shkaktuar nga aktivitetet njerëzore, 16,500 nga këto vdekje mund të ishin shmangur, që do të thotë se ndryshimi i klimës ishte përgjegjës për 68 përqind të vdekjeve të tepërta.

Dr. Clair Barnes i Imperial College London thotë se ndërsa shifra mund të mos duket shumë e madhe, studimi tregon se vetëm disa gradë mund të jenë diferenca midis "jetës dhe vdekjes për mijëra njerëz".

“Është një tjetër kujtesë se ndryshimi i klimës nuk është një çështje me të cilën mund të merremi në një moment në të ardhmen”, shton ajo./ Euronews - Syri.Net