Në një botë alternative, ndoshta Iosif Džugašvili – më vonë i njohur si Josif Stalin – nuk do të ishte bërë diktator, por prift. Në vitin 1894, i biri i një këpucari dhe një lavandareje nga Gori, nisi studimet në Seminarin Teologjik të Tiflisit. Falë një burse, ai përmbushi ëndrrën e nënës së tij që e shihte të ardhmen e djalit në Kishën Ortodokse.

Për nënën e tij, priftëria nuk ishte thjesht një thirrje shpirtërore, por edhe një rrugëdalje nga varfëria dhe një garanci për jetë më të mirë. Pesë vitet në seminar, megjithatë, do të sillnin një transformim që askush nuk mund ta parashikonte.

Në vend të përkushtimit ndaj fesë, i riu Džugašvili u tërhoq nga idetë revolucionare, letërsia e ndaluar dhe doktrina marksiste. Në vend të lutjeve, lexonte pamflete të ndaluara. Në vend të bindjes ndaj autoritetit fetar, lindi brenda tij një shpirt sfidues ndaj çdo strukture autoriteti – një transformim që e largoi përfundimisht nga rruga e priftit.

Në vitin 1899, ai u përjashtua nga seminari, zyrtarisht për mungesa, por në realitet për aktivitetin e tij revolucionar. Këto vite do të shërbenin si themel për formimin ideologjik të një njeriu që më vonë do të udhëhiqte Bashkimin Sovjetik me dorë të hekurt dhe do të shënonte historinë botërore me gjurmë të përgjakshme.

Ironia është e thellë: një nënë që ëndërronte për djalin e saj me kryq në qafë, nuk mund ta kishte imagjinuar kurrë se ai do të vendoste një sistem ku feja do të shtypej, dhe vetë priftëria do të vihej në shënjestër.

Historia na tregon se ndonjëherë, një vendim i vetëm – si zgjedhja e një shkolle – mund të ndryshojë jo vetëm jetën e një individi, por fatin e tërë botës.