Në rrjedhën e historisë, etja për pushtet ka shndërruar shpesh edhe udhëheqësit më ambiciozë në agjentë terrori. Këta sundimtarë organizuan masakra, vendosën regjime frike dhe njollosën historinë me mizori aq të tmerrshme, sa duken të pabesueshme.

Më poshtë, do të hedhim një vështrim në jetët e dymbëdhjetë prej sundimtarëve më të pamëshirshëm në histori, duke eksploruar origjinën e mizorisë së tyre, tmerret që sollën dhe fundin e tyre. 

12. Atila i Hunëve

Vitet: 434–453 pas Krishtit 

Njeriu që romakët e quanin "Kamxhiku i Zotit" bashkoi fiset nomade nëpër Azinë Qendrore në një makineri lufte shkatërruese që e uli Perandorinë Romake në gjunjë. Harkëtarët e tij kalorës përshkuan Europën si një murtajë, duke kërkuar haraçe të mëdha dhe duke lënë qytete të tëra në gërmadha. Lufta e tij psikologjike ishte aq efektive, sa popullsi të tëra arratiseshin vetëm kur dëgjonin emrin e tij. Megjithatë, ky pushtues i frikshëm nuk vdiq në betejë, por u mbyt nga gjaku i vet pas një hemorragjie të fortë nga hunda natën e dasmës, ndoshta si pasojë e pirjes së tepruar.

11. Genghis Khan

Vitet: 1206–1227

I lindur si Temuxhin, ky udhëheqës mongol shndërroi fiset e përçara në perandorinë më të madhe tokësore në histori, që shtrihej nga Kina deri në Europën Lindore. Gjenialiteti i tij ushtarak shkonte dorë për dore me mizorinë e pamëshirshme,qytete të tëra që guxonin të rezistonin fshiheshin nga faqja e dheut, popullsia masakrohej për t'u dhënë shembull të tjerëve. Vlerësimet moderne sugjerojnë se fushatat e tij sollën deri në 40 milionë viktima, duke ndryshuar demografinë e Euroazisë. Pavarësisht pushtimeve të shumta, Genghis vdiq nga një sëmundje (ndoshta murtajë ose dizenteri) gjatë rrethimit të një qyteti kinez. Vdekja e tij u mbajt sekret deri në përfundimin e fushatës.

10. Timuri (Tamerlani)

Vitet: 1370–1405

Ky pushtues turko-mongol ndërtoi një perandori që shtrihej nga Turqia në Indi, duke përdorur terrorin e llogaritur si armën e tij kryesore. Pas shtypjes së revoltës në Isfahan në vitin 1387, Timuri ndërtoi kulla nga 1500 koka njerëzore secila, monumente të tmerrshme për të frenuar çdo kryengritje të ardhshme. Brutaliteti i tij sistematik nuk ishte thjesht zemërim i verbër, por një strategji psikologjike që bënte rajone të tëra të dorëzoheshin pa luftë. Njeriu që tmerronte kontinente vdiq nga pneumonia gjatë një fushate dimërore në drejtim të Kinës, i mundur nga një e ftohtë e zakonshme në moshën 75-vjeçare.

9. Vladi III "Shpuesi"

Vitet: 1448, 1456–1462, 1476

Princi i Vllahisë fitoi nofkën e tij të tmerrshme duke ngulur në hunj dhjetëra mijëra armiq, duke krijuar pyje me viktima që mbi hunj, të dukshme nga kilometra larg. Dënimet e tij krijuese përfshinin zhuritjen, mbytjen dhe gjymtimin, të gjitha të krijuara për të ruajtur rendin dhe për të trembur pushtimet otomane. Reputacioni i tij gjakatar më vonë do të frymëzonte romanin "Drakula" të Bram Stokerit, duke ndërthurur mizorinë historike me mitologjinë gotike. Ky mjeshtër i terrorit psikologjik u vra në betejë kundër forcave osmane dhe koka e tij, sipas raportimeve, iu dërgua sulltanit si provë e vdekjes.

8. Ivani IV "I Tmerrshmi"

Vitet: 1547–1584

Cari i parë i kurorëzuar i Rusisë qëndroi në pushtet përmes Opriçninës, një regjim terrori me polici sekrete, ekzekutime masive dhe spastrim të organizuar që vrau mijëra fisnikë, klerikë dhe njerëz të thjeshtë. Brutaliteti paranojak i Ivanit nuk njihte kufij; ai madje vrau djalin e tij në një shpërthim zemërimi, duke garantuar kaos për të ardhmen e Rusisë. Dhuna e tij e paparashikueshme i dha nofkën "I Tmerrshmi", megjithëse ai gjithashtu ndërmori reforma të rëndësishme ligjore dhe administrative. Ai vdiq papritur nga një goditje në tru në moshën 53-vjeçare, ndërsa luante shah në Kremlin.

7. Mbretëresha Maria I e Anglisë "Maria Gjakatarja"

Vitet: 1553–1558

E bija e Henrikut VIII ndërmori një fushatë të ashpër për të rikthyer katolicizmin në Angli, duke urdhëruar djegien në turrën e druve të mbi 280 protestantëve brenda vetëm pesë vitesh. Zelli fetar i Marisë e shtyu drejt ekzekutimeve publike që tronditën edhe bashkëkohësit e saj, duke i dhënë asaj nofkën famëkeqe "Maria Gjakatarja". Pavarësisht metodave të saj mizore, ajo ishte mbretëresha e parë pa sfidues e Anglisë, duke manovruar me sukses në një skenë politike të dominuar nga meshkujt për të siguruar pushtet absolut. Ajo vdiq në moshën 42-vjeçare nga komplikacione të lidhura me kistet vezore ose kancerin e mitrës, pasi kishte pasur pseudoshtatzëni dhe përkeqësim të gjendjes gjatë një epidemie gripi.

6. Josif Stalini

Vitet: 1924–1953

Diktatori sovjetik e shndërroi Bashkimin Sovjetik në një superfuqi përmes kolektivizimit të detyruar, spastrimet masive dhe sistemit të Gulagut, politika që shkaktuan nga 8 deri në 20 milionë vdekje. Sundimi paranojak i Stalinit përfshinte gjyqe të inskenuara, ekzekutime të revolucionarëve të vjetër dhe urinë e qëllimshme si Holodomori, që la miliona ukrainas të vdekur nga uria. Mizoria e tij sistematike shtrihej edhe në jetën personale: ai instaloi sensorë në dhomën e gjumit për të zbuluar çdo të huaj, duke pasqyruar paranojën e tij. Njeriu që terrorizoi një të gjashtën e sipërfaqes së Tokës vdiq nga një goditje në tru në vilën e tij, dhe vonesa e mjekëve për të ndërhyrë nxiti teori konspirative për një helmim të organizuar nga rrethi i tij i ngushtë.

5. Adolf Hitleri

Vitet: 1933–1945

Fyhreri nazist nisi Luftën e Dytë Botërore dhe Holokaustin, duke vrarë sistematikisht rreth 11 milionë njerëz, përfshirë gjashtë milionë hebrenj, si dhe miliona sllavë, romë, persona me aftësi të kufizuara dhe kundërshtarë politikë. Gjenocidi i tij industrial solli një formë të re brutaliteti të mekanizuar që tronditi botën me efikasitetin dhe përmasat e tij. Ideologjia e tij përçonte urrejtje racore dhe nacionalizëm, duke krijuar një shtet të ndërtuar për vrasje masive. Kur forcat sovjetike po hynin në Berlin, Hitleri kreu vetëvrasje në bunkerin e tij duke pirë cianid dhe duke qëlluar veten, me trupin e djegur në kopshtin e Kancelarisë sipas udhëzimeve të tij të fundit.

4. Mao Ce Duni

Vitet: 1949–1976

Themeluesi i Kinës komuniste nisi "Hapin e madh para" dhe "Revolucionin Kulturor", politika që shkaktuan uri dhe spastrime që vranë rreth 40 milionë njerëz, një nga bilancet më të larta të vdekjeve të shkaktuara nga njeriu në histori. Mao dërgonte intelektualët në kampe pune dhe u kërkonte fëmijëve të denonconin prindërit si armiq të shtetit. Kulti i tij i personalitetit arriti nivele absurde, me qytetarët që detyroheshin të mbanin "Librin e Kuq" dhe të recitonin thëniet e tij çdo ditë. Megjithëse kishte kërkuar të digjej, u balsamos pas vdekjes nga insuficienca kardiake në moshën 82-vjeçare, dhe trupi i tij mbahet ende në ekspozim në Sheshin Tiananmen.

3. Pol Poti

Vitet: 1976–1979

Si udhëheqës i Kmerëve të Kuq të Kamboxhias, Pol Poti zbrazte me forcë qytetet dhe përpiqej të kthente vendin në një "utopi bujqësore" përmes ekzekutimeve masive dhe kampeve të punës. Vizioni i tij radikal shkaktoi 1.5–2 milionë vdekje, afërsisht një e katërta e popullsisë së vendit, brenda vetëm katër vitesh. Regjimi i tij shënjestronte intelektualët, profesionistët dhe madje edhe ata që mbanin syze, si simbol i arsimimit dhe ndikimit të huaj. Pas rrëzimit nga pushteti dhe vendosjes në arrest shtëpie, Pol Poti vdiq nga një atak në zemër në një kasolle xhungle pranë kufirit me Tajlandën, megjithëse qarkullojnë thashetheme për vetëvrasje me cianid, pasi nuk u bë autopsi.

2. Idi Amini

Vitet: 1971–1979

Diktatori i Ugandës, që e quante veten "Babai i Madh," sundoi përmes ekzekutimeve të menjëhershme, zhdukjeve dhe spastrimet etnike që vranë rreth 300,000–500,000 vetë për tetë vjet. Regjimi i tij përziente dhunë ekstreme me teatralitet të çuditshëm, u vetëshpall "Pushtues i Perandorisë Britanike" dhe thuhej se praktikonte kanibalizëm. Dëbimi i gjithë popullsisë aziatike të Ugandës shkatërroi ekonominë, por realizoi agjendën e tij nacionaliste. Diktatori që mbolli frikë në Afrikën Lindore vdiq në luks në mërgim në Arabinë Saudite nga dështimi i shumëfishtë i organeve, ndërsa familjet e viktimave jetonin në varfëri dhe dhimbje.

1. Mbreti Leopold II i Belgjikës

Vitet: 1865–1909

Ndërsa në Belgjikë u lavdërua për zhvillimin urban, Leopoldi kolonizoi privatisht Shtetin e Lirë të Kongos, duke ushtruar brutalitet të paprecedentë përmes punës së detyruar, gjymtimeve sistematike dhe vrasjeve masive. Forcat e tij mercenare u prisnin duart punëtorëve që nuk përmbushnin kuotat e gomës, duke krijuar një regjim terrori që uli popullsinë e Kongos me 1 deri në 15 milionë persona. Ai grumbulloi pasuri personale nga burimet natyrore, ndërsa paraqitej si "civilizues i Afrikës." Mbreti që zotëronte një vend të tërë si pronë private vdiq qetësisht nga një mpiksje gjaku në moshën 74-vjeçare në pallatin e tij në Bruksel, pa u përballur kurrë me drejtësinë për krimet e tij.

Përfundim

Këta 12 sundimtarë na kujtojnë se pushteti absolut shpesh sjell korruptim absolut, duke i shndërruar udhëheqësit në përbindësha që vënë kontrollin mbi jetën njerëzore. Trashëgimia e tyre është një dëshmi tronditëse e potencialit të njerëzimit për mizori, por edhe për qëndresë. Më e rëndësishmja: këto histori na kujtojnë pse institucionet demokratike dhe mbrojtja e të drejtave të njeriut janë pengesa thelbësore për të mos lejuar që këto tmerre të përsëriten ndonjëherë. / Oldest - Syri.net