Çfarë është radoni dhe a duhet të shqetësohemi për të para se të blejmë një shtëpi

Radoni është një gaz radioaktiv pa erë dhe i padukshëm. Ai çlirohet natyrshëm nga shkëmbinjtë, toka dhe uji, dhe mund të grumbullohet brenda shtëpive, zyrave ose shkollave. Nuk ka një nivel të sigurt të radonit. Ndryshe nga helmimi me monoksid karboni, ekspozimi ndaj radonit nuk ka simptoma.

Pse radoni është shumë i rrezikshëm

Thithja e niveleve të larta të radonit për një kohë të gjatë mund të çojë në kancer të mushkërive, sepse ky gaz është kancerogjen i Klasës A. Ai është shkaku numër 1 i kancerit të mushkërive te personat që nuk pinë duhan dhe shkaku i dytë kryesor i këtij kanceri në përgjithësi. Në mbarë SHBA-në, rreth 21,000 njerëz vdesin çdo vit nga kanceri i mushkërive i shkaktuar nga radoni.

Pirja e duhanit dhe tymi pasiv, të kombinuara me ekspozimin ndaj niveleve të larta të radonit, e rrisin edhe më shumë rrezikun e kancerit të mushkërive.

Radoni mund të gjendet në çdo shtëpi, të vjetër apo të re. Zakonisht hyn përmes çarjeve në themele të shkaktuara nga ulja natyrore e ndërtesës dhe përmes dritareve. Nivelet e radonit janë shpesh më të larta në katet e poshtme dhe bodrumet.

Testimi për radonin

Ka një zgjidhje të thjeshtë për këtë rrezik shëndetësor pranë nesh: testimin. Këtë e këshillon Agjencia për Mbrojtjen e Mjedisit (EPA) për të gjithë pronarët e shtëpive, veçanërisht në zonat me radon të lartë. Testimi është e vetmja mënyrë për të përcaktuar nivelin e radonit në një shtëpi.

Kompletet për testimin e radonit mund të gjenden në dyqane materialesh ndërtimi, dyqane për mirëmbajtje shtëpie dhe online. Ato kushtojnë rreth 20 dollarë ose më pak dhe janë të lehta për t'u përdorur. Zakonisht duhen dy deri në shtatë ditë për të marrë rezultatet. Edhe pse nuk ka nivel të sigurt të radonit, rezultatet e testit duhet të jenë 4.0 pCi/L ose më pak.

Nëse testi tregon mbi 4.0 pCi/L, duhet të ndërhyjë një profesionist për të rregulluar problemin, zakonisht duke instaluar pajisje ventilimi. Kjo pajisje duket si një tub i madh që shkon poshtë themeleve të shtëpisë dhe nxjerr radonin jashtë.

Kostoja e një sistemi për uljen e radonit ndryshon sipas madhësisë dhe projektimit të shtëpisë, si dhe sistemit që instalohet. Mesatarisht kushton 1,000–2,000 dollarë.

Pasi sistemi të instalohet, shtëpia duhet të testohet sërish për t'u siguruar që zgjidhja funksionon. Edhe nëse testi i parë del në rregull, testimi duhet të përsëritet çdo dy vjet. / Medicalxpress – Syri.net