Lajmi i fundit

TASK FORCE/ Qytetarët në shesh, Rama turizëm në Zvicës

Qyteti me ajrin më të ndotur në botë: Çdo frymëmarrje këtu është 'e vështirë'

Qyteti me ajrin më të ndotur në botë: Çdo frymëmarrje këtu është 'e vështirë'

10:56, 01/04/2026
ZMADHO TEKSTIN
+ Aa -

Qyteti i Lonit është më pak se një orë larg me makinë nga Nju Delhi, por kjo qendër industriale me rritje të shpejtë e tejkalon kryeqytetin indian në një titull të palakmueshëm.

Vitin e kaluar, sipas të dhënave nga kompania zvicerane IQAir, ky qytet kishte cilësinë më të keqe të ajrit në botë, raporton CNN.

Këtu, tymi nga fabrikat, gazrat e shkarkimit të trafikut dhe pluhuri nga kantieret e ndërtimit krijojnë një përzierje toksike që e bën frymëmarrjen një mundim të madh për 700,000 banorët e saj.

"Harrojeni kollitjen, çdo frymëmarrje këtu është e vështirë", tha Manoj Kumar (45), një shofer rikshaje që ka jetuar në Loni gjithë jetën e tij.

Banori Mohammad Mohmin Khan thotë se ndotja është aq e përhapur saqë ai mban maskë sa herë që del në rrugët e qytetit të shtruara keq.

"Është aty 24 orë në ditë," tha ai. "Kudo që të shkosh."Pluhuri nga rrugët e dëmtuara dhe vendet e ndërtimit aty pranë përkeqëson më tej cilësinë e ajrit në Loni.

Për të hartuar listën e qyteteve më të ndotura, IQAir analizoi përqendrimin e grimcave të imëta PM2.5, një nga ndotësit më të vegjël, por më të rrezikshëm.

Vitin e kaluar, përqendrimi mesatar i PM2.5 në Lonnie ishte 112.5, 22 herë më i lartë se kufiri i sigurt i rekomanduar nga Organizata Botërore e Shëndetësisë.

Kur thithen, këto grimca depërtojnë thellë në indet e mushkërive dhe mund të hyjnë në qarkullimin e gjakut, dhe lidhen me astmën, sëmundjet e zemrës dhe të mushkërive, kancerin dhe sëmundje të tjera të frymëmarrjes, si dhe dëmtimin njohës tek fëmijët.

Dr. Anil Singh, i cili drejton një klinikë në Loni, tha se ka vënë re një rritje të numrit të pacientëve me probleme të frymëmarrjes në pesë vitet e fundit.

"Unë shoh gjithë kohës fëmijë që zhvillojnë simptoma të astmës shumë herët," tha ai. "Mund të them qartë se ekspozimi ndaj mjediseve të ndotura është një nga faktorët kryesorë."

Qytetet më të ndotura në botë në vitin 2025:

Loni, Indi

Hotan, Kinë

Byrnihat, Indi

Delhi, Indi

Faisalabad, Pakistan

Rahim Yar Khan, Pakistan

Ghaziabad, India

Lahore, Pakistan

Sukkur, Pakistan

Ula, Indi

Rritje e sëmundjeve

Tre nga pesë qytetet më të ndotura në botë vitin e kaluar ishin në Indi, sipas IQAir, ndërsa Nju Delhi u emërua përsëri kryeqyteti më i ndotur në botë.

Burimet kryesore të ndotjes në vendin me 1.4 miliardë banorë janë emetimet e automjeteve dhe industrisë, djegia e mbetjeve bujqësore dhe pluhuri i ndërtimit.

Nga dhjetori deri në janar, Loni dhe qytete të tjera në Indinë veriore përballen rregullisht me një rritje të ndotjes gjatë muajve të ftohtë dhe të thatë të dimrit.

Ajri i rrezikshëm mbetet i bllokuar pranë tokës për shkak të një fenomeni të njohur si përmbysje e temperaturës, kur një shtresë ajri i ftohtë dhe i dendur vepron si një kapak dhe parandalon rritjen e ndotjes.

Prillin e kaluar, një stuhi e fortë rëre që goditi Delhin e përkeqësoi më tej ndotjen në Loni, duke e bërë ajrin edhe më toksik, veçanërisht për banorët më të moshuar dhe më të rinj.

Një nënë nga Loni, Khushi Feroze, thotë se djali i saj trevjeçar shpesh ka alergji, kollë dhe infeksione në stomak për shkak të ndotjes.

«Duhet ta pastrojmë shtëpinë nga pluhuri dy deri në tre herë në ditë sepse është kudo», tha ajo. «Mund ta shohësh edhe në dhomën më të largët të shtëpisë», shtoi ajo.

© SYRI.net

Lexo edhe:

Denonco