Vendbanimi i kolonëve hebrenj në Or Meir është i vogël. Me një grusht strehësh të bardha të parafabrikuara, ai ndodhet në fund të një shtegu të shkurtër prej dheu, në një kodër që të çon nga Rruga 60, një rrugë kryesore që ndan Bregun Perëndimor të pushtuar nga Izraeli.

Me kalimin e kohës, banesa të ngjashme modeste janë shndërruar në zhvillime të gjera banesash izraelite, pjesë e një plani që anëtarët e kabinetit të Izraelit pranojnë se e kanë zbatuar për të parandaluar lindjen e një shteti palestinez.

Procesi mund të jetë i dhunshëm. Një familje beduine i tha Reuters se sulmuesit që vinin nga Or Meir duke hedhur kokteje Molotov, i dëbuan nga tokat palestineze aty pranë vitin e kaluar. Ata kanë frikë se nuk do të jenë më kurrë në gjendje të kthehen.

Mesazhet e postuara në kanalin e Or Meir në platformën e mediave sociale Telegram, festojnë përndjekjen e barinjve beduinë dhe tregojnë vendosmërinë e kolonëve të rinj për të siguruar kontroll të qëndrueshëm, mbi atë që ata e quajnë territor "strategjik".

Ky vit ishte një nga më të dhunshmit e regjistruar ndonjëherë për sulmet civile izraelite kundër palestinezëve në Bregun Perëndimor, sipas të dhënave të Kombeve të Bashkuara që tregojnë më shumë se 750 të plagosur dhe përhapjen e shpejtë të postave në të gjithë tokën, që palestinezët shpresojnë të formojnë zemrën e një shteti të ardhshëm.

OJQ-ja izraelite Peace Now ka regjistruar 80 vendbanime të ndërtuara në vitin 2025, numri më i madh që kur organizata filloi të mbajë të dhëna në vitin 1991. Më 21 dhjetor, kabineti i Izraelit miratoi 19 vendbanime të tjera, duke përfshirë ish-vendbanimet. Ministri i Financave Bezalel Smotrich tha se qëllimi ishte bllokimi i shtetësisë palestineze.

Për dekada të tëra, grupe kolonësh kanë ndërtuar poste të avancuara në tokën e Bregut Perëndimor, pa autorizim zyrtar nga shteti izraelit. Autoritetet izraelite në Bregun Perëndimor ndonjëherë i shkatërrojnë kampe të tilla, por ato shpesh rishfaqen dhe në shumë raste përfundojnë duke u pranuar nga Izraeli si vendbanime formale. Smotrich ka nxitur përpjekjet për të formalizuar më shumë posta të avancuara.

Si i përqendrojnë kolonët izraelitë planet e vendbanimeve në rrugët kryesore të Bregut Perëndimor

Kolonët izraelitë shpesh kërkojnë të përqendrojnë aktivitetin e tyre të vendbanimeve përgjatë rrugëve kryesore në Bregun Perëndimor të pushtuar nga Izraeli. Kjo hartë tregon se si posta izraelite e Or Meir në Rrugën 60 dhe vendbanimi Evyatar në Rrugën 505 ndoqën këtë strategji.

Pjesa më e madhe e botës e konsideron të gjithë aktivitetin e ndërtimit të vendbanimeve të Izraelit në Bregun Perëndimor, të paligjshëm sipas ligjit ndërkombëtar, që lidhet me pushtimet ushtarake. Izraeli e kundërshton këtë pikëpamje.

"Që nga vendosja e pranisë sonë në atë tokë, ne kemi dëbuar nëntë poste të paligjshme beduine dhe kemi kthyer 6,000 dynym në duart e hebrenjve", tha llogaria që përfaqësonte kolonët e Or Meir në një postim në shtator, duke përdorur matjen dynym të barabartë me rreth 1,000 metra katrorë, ose një të katërtën e një akri.

Reuters nuk mundi të konfirmonte në mënyrë të pavarur të gjitha sulmet ndaj beduinëve ose të përcaktonte se kush postoi në emër të Or Meir, e cila u krijua rreth dy vjet më parë. Kolonët atje refuzuan të flisnin me agjencinë e lajmeve.

Në përgjigje të pyetjeve të Reuters në lidhje me intensifikimin e dhunës së kolonëve në Bregun Perëndimor, një zyrtar izraelit fajësoi një "minoritet të skajshëm" dhe tha se sulmet palestineze kundër izraelitëve nuk u raportuan sa duhet nga media. Autoriteti Palestinez nuk iu përgjigj kërkesave për koment.

Mesazhet në kanalin publik të Telegramit, Or Meir sugjerojnë një plan të organizuar mirë për të marrë tokë, një gjetje e mbështetur nga shqyrtimi i Reuters i një duzine grupesh të tjera në Telegram dhe WhatsApp që përfaqësojnë grupe të ngjashme, tre intervista me kolonë dhe grupe pro-kolonistëve dhe raportime në terren rreth Or Meir dhe një vendbanimi të ri.

"Provat tregojnë se ky është një model sistematik dhune", tha Milena Ansari, një studiuese me bazë në Jerusalem për Human Rights Watch, puna e së cilës përfshin kërkime mbi vendbanimet në Bregun Perëndimor.

Familja beduine Musabah tha se u sulmua natën në qershor nga drejtimi i Or Meir. Mbetjet e djegura të shtëpisë së tyre dhe një hambari ishin, ende të dukshme për një ekip të Reuters në dhjetor.

"Ne jetonim këtu, të sigurt nga Zoti", tha bariu beduin Shahada Musabah, 39 vjeç, i cili tani strehohet në fshatin palestinez aty pranë, Deir Dibwan. "Ata filluan të vinin zjarr dhe shkatërruan gjithçka. Nuk na lanë asgjë."

Në përgjigje të pyetjeve në lidhje me incidentin, ushtria izraelite i tha Reuters se dhjetëra civilë izraelitë i vunë zjarrin pronës në Deir Dibwan natën në fjalë. Ajo tha se të gjithë të dyshuarit ishin larguar kur mbërritën forcat e sigurisë. Një zyrtar në këshillin e Deir Dibwan i tha Reuters se deri në 60 kolonë ishin të përfshirë, duke hedhur gurë dhe duke djegur shtëpinë Musabah dhe prona të tjera, së bashku me makina. Disa fshatarë u plagosën nga gurët.

Në një telefonatë, koloni i Or Meir, Elkanah Nachmani, u tha gazetarëve të Reuters të mos përparonin përgjatë binarëve drejt postbllokut nga Rruga 60 dhe të mos kontaktonin përsëri.

Nachmani iu përgjigj një kërkese të Reuters për koment, por nuk iu përgjigj çështjeve të ngritura nga pyetjet. Në kanalin Telegram, kolonët Or Meir akuzuan palestinezët se kishin helmuar delet e tyre në nëntor 2024, një akuzë që familja Musabah e mohon.

Grupi monitorues izraelit, Yesh Din tha se nga qindra raste të dhunës ndaj kolonëve që ka dokumentuar që nga 7 tetori 2023, vetëm 2% kanë rezultuar në padi.

Reuters nuk mundi të konfirmonte gjetjet e grupit. Policia dhe ushtria izraelite nuk iu përgjigjën kërkesave për koment.

Më shumë se një mijë palestinezë u vranë në Bregun Perëndimor midis 7 tetorit 2023 dhe 17 tetorit 2025, kryesisht në operacione të forcave të sigurisë dhe disa nga dhuna e kolonëve, sipas OKB-së. Në të njëjtën periudhë, 57 izraelitë u vranë në sulme palestineze.

SHNDËRRIMI I POSTAVE NË VENDBANIME

Grupi Or Meir ka qenë i hapur në lidhje me qëllimet e tij.

Në nëntor 2024, llogaria Or Meir postoi se synonte të vendoste "një kreshtë strategjike pranë vendbanimit të Ofras", duke synuar të krijonte "një prani të vazhdueshme të vendbanimeve hebraike".

Dror Etkes, një aktivist izraelit i paqes, tha se edhe postblloqe të tjera shërbenin për të njëjtin qëllim, duke copëtuar Bregun Perëndimor dhe "duke kufizuar mundësinë e palestinezëve për të qenë në këto vende".

Pavarësisht veprimeve të qeverisë për të njohur dhjetëra post-baza që më parë ishin të parregullta, ushtria izraelite i tha Reuters në një deklaratë se Or Meir "është i paligjshëm dhe është evakuuar disa herë nga forcat e sigurisë". Ajo nuk dha detaje specifike se pse e konsideronte post-bazën të paligjshme ose pse ishte "evakuuar" - fjala e ushtrisë për të përshkruar mbylljen ose prishjen e post-bazave në Bregun Perëndimor.

Pas evakuimit më të fundit në mars, Or Meir u rishfaq me ndihmën e mbi 100,000 shekelëve (30,000 dollarë) të mbledhura nga donacionet, sipas faqes së internetit të vendbanimit. Reuters nuk mundi të konfirmonte në mënyrë të pavarur donacionet.

Ish-postave të avangarde që Izraeli i ka formalizuar si vendbanime gjatë viteve, përfshijnë ato të evakuuara më parë nga ushtria. Ofra, gjithashtu në Rrugën 60, pak në veri të Or Meir, filloi si një postë dhe tani është një zhvillim i madh banimi.

"Pse vazhdojmë?" pyeti një postim në llogarinë Or Meir Telegram në mars pas evakuimit. Postimi më pas iu përgjigj pyetjes së vet. "Të gjitha përparimet në vendbanime u arritën në këtë mënyrë. Në fillim, shteti refuzoi të akomodonte çdo aktivitet në terren dhe e luftoi ashpër, por për shkak të këmbënguljes së qytetarëve, përfundimisht iu desh ta pranonte atë."

Në dhjetor, Smotrich tha se 51,370 njësi banimi ishin miratuar për vendbanimet në Bregun Perëndimor që kur ai u bë ministër në fund të vitit 2022, pjesë e asaj që OKB-ja e përshkruan si zgjerimin më të shpejtë të vendbanimeve, që nga fillimi i monitorimit të saj në vitin 2017. Zyra e Smotrich nuk iu përgjigj një kërkese për koment.

Më 30 shtator, llogaria Oir Meir Telegram publikoi një hartë që tregonte vendndodhjen e postit. Harta nxirrte në pah një zonë të madhe me një kufi blu, që shtrihej deri në skajin e Deir Dibwan. Grupi tha se zona e shënuar ishte nën kontrollin e postit të tyre.

Të paktën katër sulme ndaj palestinezëve janë raportuar brenda kufirit blu, sipas këshillit të Deir Dibwan, i cili tha se palestinezët nuk mund të hynin më në zonë, duke përfshirë rreth 250 dynym që i përkisnin vetë këshillit.

Harta tregon gjithashtu tetë shënjues të zinj, kryesisht brenda kufirit blu, të listuar si "post i braktisur i pushtimit arab", që tregon vendet nga të cilat dyshohet se janë dëbuar beduinët.

Rruga 505 për në Luginën e Jordanit

Rruga 60 është e rrethuar nga vendbanime. Ajo kryqëzohet nga Rruga 505, që shkon në drejtim perëndim-lindje drejt Luginës së Jordanit dhe është gjithashtu e rrethuar nga vendbanime, përfshirë Evyatarin pranë qytetit palestinez të Beitës.

Evyatar filloi si një post i parapërgatitur me tenda në vitin 2019. U evakuua në vitin 2021, por siguroi njohjen nga qeveria izraelite në vitin 2024. Malkiel Barhai, kryetari i bashkisë së Evyatar, ia atribuoi Smotrich-ut miratimin.

Duke folur në Evyatar me një pistoletë të futur në pantallona që tha se e kishte për mbrojtje, Barhai tha se vendbanimi ishte jetik për të mbajtur hapur Rrugën 505 "sepse kemi fshatra arabe, fshatra arabe armiqësore përreth".

Një anëtar i komunës Beita i tha Reuters se kolonët nga postblloqet ose vendbanimet përreth, përfshirë Evyatar, vranë 14 persona në zonën përreth Beitës midis viteve 2021 dhe 2024. Reuters nuk mundi të verifikonte vdekjet ose kush ishte përgjegjës.

Më 8 nëntor, Reuters dëshmoi një sulm nga kolonët që mbanin shkopinj dhe që hidhnin gurë të mëdhenj, ndërsa palestinezët po mblidhnin ullinj pranë Beitës. Dy punonjës të Reuters - një gazetar dhe një këshilltar sigurie - ishin midis të plagosurve.

Barhai mohoi që kolonët ishin pas sulmeve dhe fajësoi palestinezët për dhunën.

Samer Younes Ali Bani Shamsah, një fermer që jeton pranë Evyatar dhe të cilit iu thye këmba në një sulm të kolonëve, tha se nuk do ta linte tokën pavarësisht kostos.

"Ky është vendi im, shtëpia ime. Ku do të shkoja?", tha ai. Një kodër përtej, qëndronte një tjetër postë avangarde, mbi një kodër me ullinj./ Reuters.