Peruja zbulon qytetin e shenjtë të Caralit të fshehur për gati 4,000 vjet

Peñico, një vendbanim i ri arkeologjik i zbuluar në zonën e shenjtë të Caral në Peru, po cilësohet si një nga zbulimet më të rëndësishme të viteve të fundit për historinë e qytetërimeve para-kolumbiane. Pas tetë vitesh gërmimesh dhe konservimi, autoritetet arkeologjike njoftuan se Peñico kishte shërbyer si një “qytet i integrimit shoqëror” për popullsitë e luginave Supe dhe Huaura, rreth viteve 1800-1500 para Krishtit. Gjetja e shtëpive të shumta, ndërtesave publike dhe objekteve ceremoniale dëshmon për një qytet të zhvilluar, i cili ruante lidhje të ngushta me komunitete të tjera në Peru.

Qyteti Peñico ndodhet rreth 600 metra mbi nivelin e detit, në një tarracë gjeologjike që mbikëqyr lumin Supe, më pak se 200 kilometra në veri të Limës. Ai është ndërtuar nga shoqëria karalane, një nga qytetërimet më të vjetra në Amerikën para-hispanike, të cilët patën kulmin midis viteve 3000 dhe 1800 para Krishtit. Megjithëse Peñico u zhvillua pak më vonë, ai ruan trashëgiminë dhe ndikimin e kësaj kulture të lashtë. Ekspertët theksojnë se zgjedhja e kësaj vendndodhjeje u ndikua nga faktorë të shumtë, përfshirë mbrojtjen natyrore dhe rëndësinë strategjike për shkëmbimin kulturor dhe ekonomik.

Një nga elementët më të spikatur të gjetur në sit është një sallë ceremoniale monumentale me paradhoma të zbukuruara me friza që paraqesin “pututus” – instrumente muzikorë të krijuar nga guaska deti, të përdorura për ceremoni dhe komunikim. “Këto objekte janë dëshmi e qarta e lidhjeve të forta të Peñico me popullsitë e tjera në Perunë veriore,” deklaroi Mauro Ordóñez, drejtues i sitit arkeologjik.

Më 12 korrik, autoritetet do të organizojnë për herë të parë festivalin Peñico Raymi, një ngjarje që do të rikrijojë ceremonitë tradicionale andine për të përuruar këtë sit të ri. Kultura karale, e cila njihet për organizimin e saj kompleks, monumentalitetin arkitektonik dhe rëndësinë e shkëmbimeve ndërkomunitare, vazhdon të zgjerojë horizontet tona mbi lashtësinë dhe zhvillimin e qytetërimeve amerikano-jugore.

Zbulimi i Peñico-s jo vetëm që i shton një gur të çmuar kurorës së qytetit të shenjtë Caral – tashmë pjesë e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s – por edhe rikonfirmon rolin udhëheqës të kësaj kulture në ndërtimin e rrjeteve të hershme sociale, ekonomike dhe kulturore në rajon.