Lajmi i fundit

Berisha flet për median rumune: Gjenerali Koldea është lidhja e vërtetë e Edi Ramës me kartelin Sinaloa

5 qytete të lashta që nuk ekzistojnë më

5 qytete të lashta që nuk ekzistojnë më

10:55, 22/05/2024
A+ Aa A-

Duket e pabesueshme që një qytet i tërë mund të zhduket. Megjithatë, qytetet e pasura me art, arkitekturë dhe kulturë kanë lulëzuar për shekuj me radhë, vetëm për të humbur në kohë. Falë arkeologëve, zbulimi i këtyre qyteteve është bërë më i lehtë, duke zbuluar magjinë e përditshmërisë së lashtë.

Pompei

Image

Më 24 gusht, në vitin 79 pas Krishtit, Pompei afër Napolit, Itali, u gropos nga mali Vezuv. Shtresat e hirit ruajtën qytetin dhe njerëzit e tij, duke ofruar njohuri për jetën e tyre. Arkeologia Caitlín E. Barrett i vë theksin humanitetit në mbetjet e rreth 2000 trupave. Pompei ishte një qytet i gjallë dhe i pasur me kopshte që shërbenin si hapësira prodhuese dhe rekreative. Mostrat e tokës tregojnë kultivimin e rrushit dhe ullinjve, me gjasë nga skllevër të aftë. Qyteti ishte kozmopolit, me dëshmi të banorëve që udhëtonin në Egjipt, të përshkruara në mozaikë në shtëpitë e pasura.

Persepolis

Image

I themeluar në vitin 518 p.e.s. nga Dari i Madh në Iranin jugperëndimor, Persepolis ishte një qytet madhështor me kolona të holla dhe dema të skalitur. Sistemi i tij i ujitjes nëntokësore, qanati, kontribuoi në suksesin e tij dhe përdoret ende sot. Qyteti u shkatërrua në vitin 330 p.e.s. nga Aleksandri i Madh.

Mesa Verde

Image

Nga viti 550 pas Krishtit deri në vitin 1281, mbi 3000 puebloanë të lashtë jetuan në banesa të ndërlikuara shkëmbinjsh në Koloradon e sotme. Këto banesa varionin nga një deri në 150 dhoma. Antropologu Scott Ortman nxjerr në pah qeramikën dhe tekstilet e bukura të lëna pas. Shoqëria lulëzoi derisa një thatësirë e tejzgjatur shkaktoi grindje dhe dhunë sociale, duke çuar në rënien e saj.

Kartagjena

Image

E vendosur pranë Tunisit, Tunizi, Kartagjena u themelua nga fenikasit në shekullin e 9-të para Krishtit dhe ishte shtëpia e komandantit ushtarak Hanibal. Qyteti u shkatërrua në vitin 146 p.e.s. gjatë Luftërave Punike por u rindërtua nga romakët. Qyteti romak përmbante banja të sofistikuara publike me sisteme të shtrira uji. Më vonë u shkatërrua nga pushtuesit arabë në shekullin e VII.

Tikali

Image

Ky qytet majas në pyllin tropikal të Guatemalës lulëzoi midis viteve 200 dhe 900 pas Krishtit dhe kishte 40,000 deri në 60,000 banorë. Arkeologu Stephen D. Houston thotë se bujqësia intensive ishte e rëndësishme për këtë popullsi të madhe. Studiuesit përdorin teknologjinë LiDAR për të zbuluar strukturat e qytetit, duke zbuluar pallate dhe piramida të mëdha. Rreth shekullit të nëntë, Tikali u braktis, ndoshta për shkak të ndotjes toksike të algave, duke e bërë ujin të papijshëm.

 

 

© SYRI.net

Lexo edhe:

Komentet

Shto koment

Denonco