Thellë nën akullin e Antarktidës, shkencëtarët kanë zbuluar një arkiv gjeologjik që mund të ndryshojë parashikimet për rritjen e ardhshme të nivelit të detit. Duke punuar rreth 700 kilometra larg stacioneve më të afërta kërkimore, një ekip shpoi 523 metra akull të ngurtë në Crary Ice Rise, përgjatë skajit të Shtresës Akullnajore të Antarktidës Perëndimore. Nën akull, ata nxorën një bërthamë 228 metra të gjatë me shtresa balte dhe shkëmbi, që ruan një regjistër të gjatë të ndryshimeve mjedisore gjatë periudhave më të ngrohta në historinë e hershme të Tokës.

Nëse Shtresa Akullnajore e Antarktidës Perëndimore do të shembej plotësisht, niveli global i detit mund të rritej me katër deri në pesë metra. Bërthama e sapo nxjerrë u shpua si pjesë e projektit ndërkombëtar SWAIS2C (Ndjeshmëria e Shtresës Akullnajore të Antarktidës Perëndimore ndaj 2°C), duke ofruar prova të drejtpërdrejta për mënyrën se si skaji i kësaj shtrese akullnajore është sjellë gjatë periudhave të mëparshme të ngrohta, ndryshe nga të dhënat e mëparshme të mbledhura nga akulli detar, akullnajat dhe sedimentet oqeanike.

23 milionë vite histori klimaterike

"Ky regjistër do të na japë njohuri shumë të rëndësishme për mënyrën se si Shtresa Akullnajore e Antarktidës Perëndimore dhe Akullnaja Ross ka gjasa të reagojnë ndaj temperaturave mbi 2°C," thotë bashkëdrejtuesi shkencor Huw Horgan nga Universiteti Victoria i Wellington-it.

Analizat fillestare tregojnë se shtresat e sedimenteve përfshijnë një periudhë prej 23 milionë vitesh, duke përfshirë kohë kur temperaturat globale ishin dukshëm më shumë se 2°C mbi nivelet para-industriale.

Sedimentet treguan një shumëllojshmëri të jashtëzakonshme, nga baltë e imët deri te zhavorr i ngjeshur. "Pamë materiale tipike të një oqeani të hapur, të një akullnaje lundruese, ose të një skaji akullnaje nga ku shkëputeshin ajsbergë," thotë bashkëdrejtuesja shkencore Molly Patterson nga Universiteti Binghamton.

Fragmente guaskash dhe mbetje organizmash detarë që varen nga drita konfirmojnë se zona dikur ka qenë oqean i hapur, duke sugjeruar tërheqje të mëparshme të Akullnajës Ross dhe ndoshta shembje të disa pjesëve të shtresës akullnajore.

Një arritje e madhe inxhinierike

Nxjerrja e bërthamës ishte po aq një arritje inxhinierike sa edhe shkencore. Dy përpjekje të mëparshme kishin dështuar dhe asnjë projekt më parë nuk kishte arritur të nxirrte një regjistër kaq të thellë gjeologjik nën një shtresë akullnajore në një vend kaq të largët.

Ekipi shkriu një vrimë 523 metra të thellë në akull dhe më pas uli mbi 1300 metra tuba për të arritur sedimentet poshtë.

"Sipas dijenisë sonë, bërthamat më të gjata të sedimenteve të shpuara më parë nën një shtresë akullnajore ishin më pak se dhjetë metra. Ne e tejkaluam objektivin tonë prej 200 metrash. Kjo është shkencë e kufirit të fundit në Antarktidë," thotë Patterson.Ekipi tashmë po planifikon misione të ardhshme shpimi për të studiuar më tej ndjeshmërinë e shtresës akullnajore ndaj ngrohjes globale. / Phys – Syri.net