Ushtritë në mbarë botën janë përgjegjëse për rreth 5.5 përqind të emetimeve globale të gazrave serrë, por pjesa më e madhe e këtyre emetimeve mbetet e pararegjistruar – veçanërisht në Bashkimin Evropian.

Ekspertët paralajmërojnë se mungesa e transparencës po rrezikon objektivat klimatike të bllokut, ndërsa bisedimet ndërkombëtare të COP30 po hyjnë në një fazë kritike për heqjen graduale të karburanteve fosile.

Sipas një studimi të vitit 2022 nga Scientists for Global Responsibility dhe Conflict and Environment Observatory, konfliktet e armatosura gjenerojnë më shumë CO₂ sesa shumë vende të botës, ndërsa luftërat e përhapura po ndikojnë rëndë si në mjedis, ashtu edhe në jetët e civilëve.

Vetëm gjatë 15 muajve të fundit, konflikti Izrael–Gaza ka gjeneruar 32.2 milionë ton CO₂, ndërsa pushtimi rus i Ukrainës ka çuar në rreth 230 milionë ton CO₂ në tre vjet.

BE-ja lë të pa raportuara 82% të emetimeve ushtarake

Ndërsa po përgatitet të rrisë shpenzimet e mbrojtjes me 100 miliardë euro deri në vitin 2027, BE-ja aktualisht nuk raporton rreth 82% të emetimeve të saj ushtarake.

Gjermania – që po rrit ndjeshëm buxhetin e mbrojtjes – pritet të emetojë 10 milionë ton CO₂ shtesë, ndërkohë që ka ndërprerë 1.5 miliardë euro nga fondet për vendet në zhvillim që luftojnë ndryshimet klimatike.

“Evropa nuk mund të pretendojë udhëheqje klimatike për sa kohë që emetimet e saj ushtarake mbeten të errëta”, thotë Dr. Soroush Abolfathi nga Universiteti i Warwick-ut. Ai thekson se mospërfshirja e forcave të armatosura në raportim krijon “boshllëk serioz” në përpjekjet për të ndjekur objektivat e Marrëveshjes së Parisit.

A është e mundur një ushtri me emetime zero?

Austria dhe Sllovenia janë dy shtetet e vetme të BE-së që janë zotuar për emetim neto zero në sektorin ushtarak. Por ekspertët e quajnë këtë objektiv “jashtëzakonisht ambicioz”.

Sipas Dr. Abolfathi, sfidat kryesore përfshijnë:

• varësinë e madhe nga karburanti të avionëve dhe anijeve,

• prodhimin e pajisjeve me konsum të lartë energjie,

• operacionet jashtë shtetit,

• zinxhirët e furnizimit të pa dokumentuar mirë.

Për momentin, raportimi i emetimeve ushtarake është vullnetar dhe shpesh jo i detajuar.

Cilat shtete të BE-së emetojnë më shumë?

Të dhënat e Observatorit të Konflikteve dhe Mjedisit sugjerojnë se:

• Franca ka një nga gjurmët më të mëdha të karbonit në sektorin ushtarak në BE,

• Gjermania ndodhet gjithashtu mes emetuesve më të mëdhenj,

• Italia, Spanja dhe Holanda raportojnë më pak, por mendohet se gjurmët e tyre janë të konsiderueshme.

Në total, ushtritë e 27 vendeve të BE-së gjenerojnë 24.8 milionë ton CO₂ çdo vit./ Euronews - Syri.Net