Lajmi i fundit

LIVE/ Protesta anti-qeveritare në ditën e 17-të, qytetarët marshojnë në kryeqytet

Si e nisi Mahatma Gandi revolucionin pa dhunë

Si e nisi Mahatma Gandi revolucionin pa dhunë

13:45, 31/03/2026
ZMADHO TEKSTIN
+ Aa -

I lindur në vitin 1869 në një familje të mesme në veriperëndim të Indisë, Mohandas Gandi ndoqi rrugën e babait të tij dhe u bë jurist. Falë njohjes së gjuhës angleze (gjuha e tij e dytë pas guxharatishtes), ai shkoi në Londër në vitin 1888 për të studiuar drejtësi. Ai mendonte shpesh për besimin e tij hindu dhe u ndikua nga mendimtarë britanikë që kritikonin shoqërinë e asaj kohe.

Pasi u kthye në Indi dhe nuk gjeti shumë mundësi pune, ai pranoi një vend pune në Afrikën e Jugut në vitin 1893. Atje, shumë indianë ishin sjellë si punëtorë të detyruar dhe trajtoheshin keq, njësoj si afrikanët. Një herë, Gandin e hodhën nga treni sepse refuzoi të largohej nga një vagon i rezervuar për të bardhët.

Megjithëse u zemërua nga racizmi që përjetoi, ai nuk u përfshi menjëherë në politikë. Por në vitin 1894, kur u propozua një ligj që u hiqte indianëve të drejtën e votës, ai reagoi. Kjo e çoi në krijimin e parimit të tij të rezistencës pa dhunë, të quajtur satyagraha. Ai themeloi Kongresin Indian në Natal dhe nisi luftën për të drejtat e indianëve.

Marshi i kripës

Në Afrikën e Jugut, Gandi zhvilloi idetë e tij për rezistencë pa dhunë. Ai studioi edhe krishterimin dhe islamin dhe besonte fort në bashkëjetesën paqësore mes feve.

Kur u kthye në Indi në vitin 1915, fillimisht mbështeti britanikët gjatë Luftës së Parë Botërore, por më pas u bë kritik ndaj tyre. Në vitin 1919, një ligj që lejonte arrestime pa gjyq e shtyu të organizonte protesta pa dhunë.

ImageEdhe pse protestat ishin paqësore, pati edhe dhunë. Ushtarët britanikë qëlluan mbi protestues të paarmatosur në Punjab, duke vrarë qindra njerëz. Gandi u burgos në vitin 1922 dhe kur u lirua në vitin 1924, ishte bërë figura më e njohur në Indi.

Në vitin 1930 ai nisi një protestë të re kundër ligjit britanik për kripën. Ai udhëhoqi Marshin e kripës, një udhëtim prej rreth 380 km drejt bregdetit, ku theu ligjin duke marrë kripë vetë.

Kjo protestë pa dhunë bashkoi njerëzit dhe e bëri Gandin një simbol botëror të rezistencës.

Negociator ndërkombëtar

Protestat për kripën çuan në arrestimin e mijëra indianëve. Në vitin 1931, u arrit një marrëveshje me britanikët: disa ligje u zbutën dhe të burgosurit politikë u liruan, ndërsa Gandi ndaloi protestat.

Ai u njoh si figura kryesore në negociata dhe u ftua në Londër për të diskutuar të ardhmen e Indisë. Edhe pse bisedimet nuk sollën shumë rezultate, ato e forcuan lëvizjen për pavarësi.

ImageRrota e tjerrjes si simbol

Gandi i nxiti indianët të përdornin rrotën e tjerrjes në shtëpi për të prodhuar rroba vetë. Kjo ishte një mënyrë për të mos blerë produkte britanike që dëmtonin ekonominë vendase.

Ai besonte se kjo sillte vetëmjaftueshmëri dhe qetësi shpirtërore. Sipas tij, rrota e tjerrjes ishte simbol shprese për njerëzit e varfër të Indisë.

Agjërimi për liri

Feja, dialogu ndërfetar dhe aktivizmi ishin pjesë e filozofisë së Gandit. Ai përdorte agjërimin si mënyrë proteste dhe besonte se ishte një mjet shumë i fuqishëm.

Në vitin 1939 ai bëri një grevë urie derisa autoritetet pranuan të lironin disa të burgosur. Në janar të vitit 1948, ai tha se do të agjëronte deri në vdekje nëse nuk ndalej dhuna mes komuniteteve fetare në Delhi. Pas kësaj, dhuna u ndal.

ImageShumë njerëz e quanin Gandin "Mahatma", që do të thotë "Shpirt i madh". Por jo të gjithë ishin dakord me të. Pak javë pas agjërimit të fundit, ai u vra nga një nacionalist hindu.India u zhyt në zi dhe rreth një milion njerëz morën pjesë në funeralin e tij. – NationalGeographic – Syri.net

Image

© SYRI.net

Lexo edhe:

Denonco