Për ata që kanë mbetur të bllokuar në rrënoja pas një tërmeti, mbijetesa varet nga shumë faktorë, duke përfshirë motin dhe aksesin në ujë dhe ajër.
Nëse lëndimet e tyre nuk janë shumë të rënda, viktimat mund të mbijetojnë për një javë ose më shumë, duke supozuar se moti nuk është shumë i nxehtë ose i ftohtë, thonë ekspertët.
Në Venezuelë, ekipet e shpëtimit kanë qenë në garë me kohën për të nxjerrë të mbijetuarit nga rrënojat, pasi dy tërmete të fuqishme tronditën shtetin verior të La Guaira të mërkurën e kaluar. Më shumë se 770 ndërtesa u shembën plotësisht ose pjesërisht nga tërmetet, dhe lëkundjet pasuese vazhduan të tronditin rajonin.
Shumica e shpëtimeve ndodhin brenda 24 orëve pas një katastrofe. Ekspertët thonë se shanset për mbijetesë bien çdo ditë pas kësaj. Shumica e viktimave plagosen rëndë, ose varrosen nga gurët që bien ose nga mbeturinat e tjera.
Cilat faktorë ndikojnë në mbijetesën e tërmetit?
Viktimat e bllokuara kanë më shumë gjasa të mbijetojnë nëse ndodhen në një xhep pa mbeturina që parandalon lëndime të mëdha ndërsa presin shpëtimin, si p.sh. nën një tavolinë të fortë, tha gjeofizikani Victor Tsai nga Universiteti Brown. Ekspertët e quajnë këtë një hapësirë boshllëku ku mund të mbijetohet.
Nëse si pasojë e shembjes së ndërtesës janë lëshuar zjarr, tym ose kimikate të rrezikshme, ato mund të ulin shanset e mbijetesës së një personi, tha eksperti i reagimit ndaj emergjencave, Dr. Joseph Barbera, një profesor i asociuar në Universitetin George Washington.
Përtej kësaj, të kesh ajër për të marrë frymë dhe ujë për të pirë është thelbësore ndërsa ditët kalojnë.
«Mund të mbijetosh për një farë kohe pa ushqim», tha Barbera. «Mund të mbijetosh më pak pa ujë».
Temperaturat ku dikush është i bllokuar mund të ndikojnë në mbijetesë, dhe temperaturat jashtë rrënojave mund të ndikojnë në misionet e shpëtimit.
Më shumë se 2,600 punonjës shpëtimi nga e gjithë bota mbërritën në Venezuelë me qen të trajnuar dhe makineri kërkimi, tha qeveria. Dhe përpjekjet e shpëtimit në La Guaira, zona më e goditur, u dukën dukshëm më të organizuara të dielën, pasi banorët shprehën zhgënjim dhe zemërim për nivelin e reagimit në ditët e mëparshme.
Mund të jetë e rëndësishme që të mbijetuarit të marrin kujdes mjekësor jetësor, përpara se të nxirren nga rrënojat, tha Barbera. Nëse jo, grumbullimi i toksinave nga muskujt e shtypur mund t'i bëjë ata të kalojnë në shok pasi të shpëtohen.
Pas tërmetit dhe cunamit të vitit 2011 në Japoni, një adoleshent dhe gjyshja e tij 80-vjeçare u gjetën gjallë pas nëntë ditësh të bllokuara në shtëpinë e tyre të shembur. Dhe një vit më parë, një vajzë 16-vjeçare nga Haiti u shpëtua nga rrënojat e tërmetit në Port-au-Prince pas 15 ditësh.
Çfarë duhet të bëni gjatë një tërmeti
Praktikat më të mira për mbijetesë gjatë një tërmeti, varen nga vendi ku ndodheni në botë. Kodet e ndërtimit në rajonet me vija të çara aktive, shpesh janë hartuar për t'i bërë ballë tërmeteve, por kjo nuk është e vërtetë kudo.
Në shumë vende, përfshirë Shtetet e Bashkuara, praktikat më të mira janë të bini nga shtrati, të kërkoni strehim dhe të mbaheni fort, përveç nëse jeni afër daljes së një ndërtese. Kërkoni strehim nën një tavolinë të rëndë ose pranë mobilieve të forta që mund të krijojnë një xhep mbijetese nëse çatia shembet. Mbuloni fytyrën me copë ose maskë për t'u mbrojtur nga pluhuri dhe mbeturinat.
Nëse jeni bllokuar në rrënoja pas një tërmeti, kurseni energjinë tuaj dhe mos u sforconi shumë. Merrni ushqim dhe ujë në racion, dëgjoni thirrjet e shpëtimit dhe kërkoni diçka pranë jush që bën zhurmë. Nëse keni një telefon me vete, kurseni baterinë e tij dhe përpiquni të kërkoni ndihmë me intervale të shkurtra çdo ditë./ AP.
© SYRI.net