Pse SHBA-të kanë në shënjestër ishullin Kharg të Iranit?

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka paralajmëruar për veprime të mëtejshme të mundshme amerikane kundër një ishulli të vogël pranë brigjeve të Iranit, ku ndodhet një terminal i madh nafte që konsiderohet si shpëtimi ekonomik i vendit.

Në një intervistë me Financial Times të dielën, Trump tha se dëshiron të "marrë" naftën e Iranit dhe po shqyrton pushtimin e Ishullit Kharg. Por ai shtoi se një operacion "do të thoshte se ne duhej të qëndronim atje [në Ishullin Kharg] për një kohë".

Më 13 mars, Trump tha se forcat amerikane kishin “shkatërruar plotësisht” çdo objektiv ushtarak në ishull, por se ushtria amerikane kishte ndaluar së shënjestruar infrastrukturën e tij të naftës.

Më herët këtë muaj, agjencia amerikane e lajmeve Axios, duke cituar katër burime me njohuri për çështjen, tha se administrata po shqyrtonte plane për të pushtuar ose bllokuar ishullin për të ushtruar presion mbi Iranin që të rihapë Ngushticën e Hormuzit - një nga kanalet më të rëndësishme të transportit detar në botë, i vendosur në jug të bregdetit të Iranit.

A do të përpiqen SHBA-të të pushtojnë ishullin?

Ka pasur spekulime për njëfarë kohe nëse forcat amerikane do të përpiqen në një moment të caktuar të pushtojnë ishullin Kharg.

Konfiskimi i tij jo vetëm që do të pengonte eksportet e naftës së Iranit, por gjithashtu mund të ofronte një platformë nga e cila mund të kryheshin sulme kundër kontinentit.

Në intervistën për Financial Times, Trump tha: "Ndoshta e marrim ishullin Kharg, ndoshta jo. Kemi shumë mundësi."

Ai shtoi: "Do të thoshte gjithashtu se do të na duhej të qëndronim atje [në ishullin Kharg] për njëfarë kohe... Nuk mendoj se ata kanë ndonjë mbrojtje. Mund ta përballonim shumë lehtë."

Burime i thanë partnerit amerikan të BBC-së, CBS Neës, se zyrtarët e Pentagonit kanë bërë përgatitje të hollësishme për të vendosur forca tokësore në Iran.

Duke shtuar në këto spekulime, Komanda Qendrore e SHBA-së tha të shtunën se edhe 3,500 marinarë dhe marinsa amerikanë mbërritën në Lindjen e Mesme si pjesë e një njësie të udhëhequr nga anija luftarake USS Tripoli.

Si Pentagoni ashtu edhe Shtëpia e Bardhë kanë refuzuar të ofrojnë komente mbi vendosjen e trupave specifike ose planet e mundshme - por e kanë bërë të qartë vazhdimisht se opsioni është i mundshëm.

Marrja e ishullit do t’i ndërpriste në mënyrë efektive linjën e jetës ekonomike të IRGC-së, duke ndikuar në aftësinë e saj për të zhvilluar luftë, thotë analisti i sigurisë Mikey Kay, nga Security Brief i BBC-së.

Aaron Maclean, prezantues i podkastit “Shkolla e Luftës” dhe analist i sigurisë kombëtare të CBS, tha se mendimi i SHBA-së ishte i mundshëm që ishulli të mund të pushtohej dhe “të përdorej si levë” për t’i detyruar iranianët ta mbanin ngushticën hapur.

Sipas Maclean, çdo operacion amerikan për të pushtuar ishullin do të ishte relativisht i vogël në përmasa, por sfidues. Një forcë zbarkuese amerikane do të duhej të lëvizte distanca të konsiderueshme, qoftë përmes anijeve detare ose si pjesë e një force zbarkuese ajrore.

Kryetari i parlamentit të Iranit, Mohammad Bagher Ghalibaf, paralajmëroi se forcat e vendit të tij po "prisnin ushtarët amerikanë" dhe se ata do të "qëllonin me zjarr" çdo trupë amerikane që përpiqej të hynte në territorin iranian.

Më parë, një zyrtar ushtarak iranian u tha mediave lokale se anijet në Detin e Kuq do të ishin në shënjestër në rast të një pushtimi tokësor.

Irani ka përforcuar mbrojtjen e tij në ishullin Kharg në javët e fundit në përgjigje të kërcënimit, duke përfshirë vendosjen e personelit shtesë ushtarak dhe mbrojtjes ajrore, thanë burime për CNN.

Teherani ka dërguar raketa shtesë tokë-ajër, në ishull dhe ka vendosur kurthe, duke përfshirë mina kundër personelit dhe antiblindim në ujërat përreth tij, raportoi faqja e internetit, duke cituar "shumë njerëz të njohur me inteligjencën amerikane".

Pse është i rëndësishëm ishulli Kharg për Iranin?

Ishulli Kharg është një shkëmb i vogël i dalë vetëm 15 milje detare (24 km) larg bregdetit të Iranit.

Pavarësisht madhësisë së tij, ai është një nga pjesët më kritike të infrastrukturës energjetike të Iranit.

Goditja e SHBA-së ndaj këtij ishulli të vogël, por jetësor në veri të Gjirit është si të godasësh venën jugulare ekonomike të Iranit.

Nëntëdhjetë përqind e naftës së papërpunuar të Iranit vjen përmes një terminali në ishull - transportohet përmes tubave nga kontinenti.

Trump ka përmendur konkretisht potencialin për shënjestrimin e këtyre tubacioneve, por tha se deri më tani ishte tërhequr për të shmangur dëmet afatgjata për ekonominë e Iranit.

"Mund ta bëjmë këtë brenda pesë minutash njoftim. Do të mbarojë", tha Trump më 16 mars. "Vetëm një fjalë e thjeshtë dhe tubat do të zhduken gjithashtu. Por do të duhet shumë kohë për ta rindërtuar këtë."

Anije cisternash shumë të mëdha - të afta të transportojnë deri në 85 milionë gallonë naftë - janë në gjendje të vijnë deri në skelat e gjata të ishullit për të mbledhur naftën. Bregu i ishullit është mjaft afër ujërave të thella, ndryshe nga bregu më i cekët i kontinentit.

Pastaj, tankerët kthehen nëpër Gjirin Persik dhe dalin nga Ngushtica e Hormuzit, drejt Kinës - blerësi kryesor i naftës iraniane.

Një terminal për eksportin e naftës iraniane, ishulli ofron një burim të madh të ardhurash për Trupat e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC).

Çfarë thanë SHBA-të dhe Irani për sulmin e 13 marsit?

Trump tha më 13 mars se Komanda Qendrore e SHBA-së (Centcom) kishte "ekzekutuar një nga sulmet më të fuqishme bombarduese në historinë e Lindjes së Mesme dhe kishte shkatërruar plotësisht çdo objektiv USHTARAK në perlën e kurorës së Iranit, Ishullin Kharg".

Ai shtoi se "për arsye mirësjelljeje" kishte "zgjedhur të MOS e shkatërronte infrastrukturën e naftës në ishull".

Centcom tha se forcat amerikane kishin goditur "më shumë se 90 objektiva ushtarake iraniane në ishullin Kharg, duke ruajtur infrastrukturën e naftës".

Njësia rajonale e komandës ushtarake tha se kishte shkatërruar objekte të magazinimit të minave detare, bunkerë të magazinimit të raketave dhe shumë vende të tjera ushtarake.

Media shtetërore iraniane raportoi se nuk u shkaktuan dëme në objektet e naftës së ishullit. Agjencia gjysmëzyrtare e lajmeve Fars tha se sulmet amerikane kishin në shënjestër mbrojtjen ajrore, një bazë detare, një kullë kontrolli në aeroport dhe një hangar helikopterësh.

Ehsan Jahanian, zëvendës politik i guvernatorit të provincës Bushehr në Iranin jugor, tha se procesi i eksportimit të naftës nga Kharg ishte "plotësisht në proces" dhe "po vazhdon pa ndërprerje", sipas një raporti nga agjencia e lajmeve Tasnim, e lidhur me IRGC-në.

Pas sulmeve, ushtria e vendit paralajmëroi se infrastruktura e naftës dhe energjisë që u përkiste firmave që punonin me SHBA-në do të "shkatërrohej menjëherë dhe do të shndërrohej në një grumbull hiri" nëse sulmoheshin objektet e saj të energjisë.

Pse SHBA-të nuk i shënjestruan objektet e naftës së ishullit?

Veprimi ushtarak për të shkatërruar infrastrukturën e ishullit do të ishte jashtëzakonisht i dëmshëm për Iranin.

Kjo gjithashtu do të paraqiste një përshkallëzim të ndjeshëm të konfliktit.

Kjo ndoshta do t’i rriste çmimet globale të naftës edhe më shumë dhe mund të çonte në synimin e Iranit për goditur edhe më shumë infrastrukturë energjetike në të gjithë Lindjen e Mesme.

Një muaj pas fillimit të luftës, Irani ende ka kapacitetin për të lëshuar një numër të madh dronësh me kosto të ulët dhe me shpërthyes të lartë drejt fqinjëve të tij arabë të Gjirit, si dhe drejt anijeve detare.

Mund të zgjerojë potencialisht këto objektiva për të përfshirë infrastrukturën jetësore si impiantet e shkripëzimit që sigurojnë ujë të pijshëm për miliona njerëz./BBC - Syri.net