A e dëmton karikimi i shpejtë baterinë më shumë se karikimi i zakonshëm?

Karikimi i shpejtë është bërë standard për telefonat inteligjentë, laptopët dhe automjetet elektrike, duke lejuar që bateritë të mbushen në shumë më pak kohë. Por a e shkurton ai jetën e baterisë? Sipas shkencëtarëve, përgjigjja është po, por ndikimi është më i vogël nga sa mendojnë shumë njerëz, falë teknologjive moderne të mbrojtjes.

Bateritë me jon litiumi funksionojnë duke lëvizur jonet e litiumit midis dy elektrodave. Gjatë karikimit të zakonshëm, këto jone lëvizin ngadalë, duke prodhuar pak nxehtësi dhe duke ushtruar pak stres mbi baterinë. Në karikimin e shpejtë përdoret një rrymë më e lartë, kështu që jonet lëvizin shumë më shpejt dhe bateria mbushet brenda një ore ose edhe më pak.

Megjithatë, jo çdo bateri është projektuar për këtë ritëm. Modelet që mbështesin karikimin e shpejtë përdorin materiale dhe sisteme të posaçme që u lejojnë joneve të lëvizin më lehtë, ndërsa arkitektura e brendshme është ndërtuar për të ulur rezistencën dhe nxehtësinë.

Problemi kryesor është se karikimi i shpejtë mund të përshpejtojë plakjen natyrore të baterisë. Një nga proceset më të dëmshme quhet veshje me litium. Kur bateria karikohet shumë shpejt, një pjesë e joneve nuk arrijnë të depozitohen siç duhet dhe grumbullohen në sipërfaqen e elektrodës. Me kalimin e kohës, kjo ul kapacitetin e baterisë. Në raste të rralla, mund të formohen struktura të holla metalike që dëmtojnë përbërësit e brendshëm dhe rrisin rrezikun e defekteve.

Karikimi i shpejtë prodhon gjithashtu më shumë nxehtësi. Temperaturat e larta përshpejtojnë reaksionet kimike që degradojnë materialet e baterisë. Në situata ekstreme, mbinxehja mund të shkaktojë fryrje, zjarr ose shpërthim, megjithëse raste të tilla janë shumë të rralla.

Për këtë arsye, pajisjet moderne janë të pajisura me sisteme inteligjente që monitorojnë vazhdimisht temperaturën, tensionin dhe rrymën. Nëse bateria nxehet shumë, sistemi ul automatikisht shpejtësinë e karikimit për ta mbrojtur.

Ekspertët këshillojnë të shmangni karikimin në vende shumë të nxehta, si brenda një makine të parkuar ose nën rrezet direkte të diellit. Edhe temperaturat shumë të ulëta mund të ndikojnë negativisht në performancën e baterisë.

Për të zgjatur jetën e saj, rekomandohet që niveli i karikimit të mbahet zakonisht midis 20% dhe 80%, në vend që bateria të mbushet vazhdimisht deri në 100%. Gjithashtu, laptopët nuk duhet të qëndrojnë vazhdimisht të lidhur me karikuesin.

Në përfundim, karikimi i shpejtë mund të përshpejtojë disi konsumimin e baterisë, por në pajisjet moderne ky efekt është i kufizuar. Përdorimi në temperatura të përshtatshme dhe shmangia e karikimit të panevojshëm deri në 100% janë mënyrat më të mira për të ruajtur shëndetin e baterisë për sa më gjatë. /Live Science– Syri.net