OBSH: Jeta aktive shoqërore mund të ndihmojë në uljen e rrezikut të demencës
Një jetë shoqërore aktive, së bashku me ushtrimet dhe një dietë të shëndetshme, mund të zvogëlojë rrezikun e demencës, thotë Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) në udhëzimet e saj të fundit për parandalimin e demencës dhe rënies njohëse.
OBSH-ja tani rekomandon në mënyrë të qartë ruajtjen e lidhjeve shoqërore dhe angazhimin në aktivitete stimuluese njohëse, të tilla si leximi, rrëfimi i historive dhe lojërat në tavolinë ose me letra.
Në udhëzimet e saj të vitit 2019, organizata tha se nuk kishte prova të mjaftueshme shkencore që bashkëveprimi social zvogëlonte rrezikun e demencës.
Deri në 45% e rrezikut të demencës i atribuohet faktorëve që individët mund të ndikojnë, thotë OBSH-ja. Masat që përmirësojnë shëndetin e përgjithshëm ndihmojnë gjithashtu në mbrojtjen kundër demencës, shton ajo.
Aktiviteti fizik rekomandohet gjithashtu, si për të ndihmuar në parandalimin e demencës ashtu edhe për njerëzit që tashmë jetojnë me këtë gjendje, thotë OBSH.
Ndryshe nga viti 2019, OBSH-ja tani sheh prova të qarta se aparatet e dëgjimit mund të ndihmojnë në parandalimin e dëmtimit njohës tek njerëzit me humbje të dëgjimit. Ajo gjithashtu përmend efektet pozitive nga ajri më i pastër dhe ekspozimi më i ulët ndaj ndotjes nga grimcat e imëta, si brenda ashtu edhe jashtë.
OBSH-ja mbetet skeptike në lidhje me efektet e suplementeve të tilla si vitamina B, vitamina E, kapsulat omega-3 dhe multivitaminat, aty ku nuk ekziston mungesë e provuar, duke thënë se nuk ka prova të mjaftueshme se marrja e tyre mund të parandalojë demencën.
Pirja e duhanit dhe pirja e alkoolit rrisin rrezikun, vëren OBSH-ja.
Rreth 57 milionë njerëz në mbarë botën aktualisht jetojnë me demencë dhe shifrat janë në rritje. Nuk ka kurë për sëmundjen.
Disa gjendje mjekësore rrisin ndjeshëm rrezikun e demencës, duke përfshirë tensionin e lartë të gjakut, diabetin, obezitetin, humbjen e dëgjimit, çrregullimet e gjumit dhe depresionin, sipas OBSH-së./DPA News