Alarm për pushuesit: Sëmundjet e transmetuara nga mushkonjat përhapen në destinacionet turistike të Evropës

Spanja, Franca, Italia, Portugalia dhe Greqia janë ndër destinacionet evropiane ku janë regjistruar raste të virusit të Nilit Perëndimor, chikungunya-s dhe etheve dengue. Temperaturat e larta dhe zgjatja e sezonit të mushkonjave po krijojnë kushte më të favorshme për përhapjen e këtyre sëmundjeve.

Turistët që planifikojnë pushime në Evropë gjatë verës po paralajmërohen për rrezikun në rritje nga sëmundjet e transmetuara përmes pickimit të mushkonjave.

Sezoni i mushkonjave po hyn në muajt e tij më aktivë, ndërsa temperaturat e larta krijojnë kushte ideale për shumimin e tyre dhe përhapjen e viruseve si ai i Nilit Perëndimor, chikungunya dhe dengue.

Këto infeksione mund të shkaktojnë dhimbje të forta të kyçeve, probleme neurologjike, paralizë, dëmtim të shikimit dhe, në rastet më të rënda, vdekje.

Mushkonjat i transmetojnë viruset pasi pickojnë një kafshë ose person të infektuar dhe më pas ia kalojnë patogjenin një personi tjetër përmes një pickimi të mëvonshëm.

Mbi një mijë raste të dyshuara në destinacionet evropiane

Deri në verën e kaluar, në disa prej destinacioneve më të njohura turistike të Evropës, përfshirë Spanjën, Portugalinë, Francën, Italinë dhe Greqinë, ishin regjistruar më shumë se një mijë raste të dyshuara me këto sëmundje.

Rreth 38 persona humbën jetën, shumica prej tyre si pasojë e infeksionit me virusin e Nilit Perëndimor në Itali.

Ekspertët paralajmërojnë se raste të tilla mund të bëhen gjithnjë e më të shpeshta, për shkak të ndryshimeve klimatike dhe zgjatjes së periudhave me temperatura të larta.

Të dhënat e Qendrës Evropiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve tregojnë se virusi i Nilit Perëndimor është rikthyer edhe këtë verë, me raste të zbuluara në provincat italiane të Casertas, Firences dhe Veronës.

Infeksione janë raportuar gjithashtu në Rumani dhe Maqedoninë e Veriut.

Virusi i Nilit Perëndimor, shqetësimi kryesor

Virusi i Nilit Perëndimor u identifikua për herë të parë në vitin 1937 në rajonin me të njëjtin emër në Ugandë.

Ai qarkullon kryesisht ndërmjet shpendëve dhe mushkonjave, por njerëzit dhe kuajt mund të infektohen pasi pickohen nga një mushkonjë që më parë është ushqyer me gjakun e një shpendi të infektuar.

Vitin e kaluar, nëntë vende evropiane raportuan gjithsej 652 raste me virusin e Nilit Perëndimor.

Italia regjistroi shumicën dërrmuese, me 500 raste, e ndjekur nga Greqia me 69, Serbia me 33 dhe Franca me 20. Në Spanjë u regjistruan pesë raste.

Shumica e të infektuarve ishin burra mbi moshën 65-vjeçare, ndërsa më shumë se nëntë në dhjetë pacientë kishin nevojë për trajtim spitalor.

Shumica nuk kanë simptoma, por komplikimet mund të jenë fatale

Sipas Agjencisë së Sigurisë Shëndetësore të Mbretërisë së Bashkuar, shumica e personave të infektuar me virusin e Nilit Perëndimor nuk shfaqin simptoma ose përjetojnë vetëm një formë të lehtë të sëmundjes.

Simptomat mund të përfshijnë temperaturë, dhimbje koke dhe skuqje të lëkurës.

Megjithatë, rreth një në 150 të infektuar mund të zhvillojë komplikime të rënda, përfshirë meningjitin dhe encefalitin, të cilat shkaktojnë inflamacion të trurit dhe indeve që rrethojnë trurin dhe palcën kurrizore.

Për këtë virus nuk ekziston vaksinë apo trajtim specifik.

Personat mbi 50 vjeç dhe ata me sëmundje kronike, si diabeti, kanceri, presioni i lartë i gjakut dhe problemet me veshkat, janë më të rrezikuar nga komplikimet. Rreziku i vdekjes është më i lartë te personat mbi 70 vjeç.

Chikungunya u përhap ndjeshëm në Francë dhe Itali

Edhe chikungunya shënoi rritje të konsiderueshme në Evropë gjatë verës së kaluar.

Në Francë u regjistruan 301 raste të dyshuara, ndërsa në Itali 107.

Virusi është më i zakonshëm në zonat tropikale, veçanërisht në Brazil, ku këtë vit janë raportuar dhjetëra mijëra infeksione.

Megjithatë, Franca përjetoi një shpërthim të paprecedentë gjatë vitit 2025, me afro 800 raste të transmetuara në vend deri në fund të vitit. Virusi ishte importuar nga një epidemi në ishullin Reunion.

Chikungunya njihet për dhimbjet shumë të forta të kyçeve, të cilat mund ta bëjnë të vështirë edhe qëndrimin drejt.

Simptoma të tjera janë temperatura, dhimbjet muskulore, dhimbja e kokës, lodhja dhe skuqja e lëkurës.

Shumica e pacientëve shërohen brenda disa ditësh ose javësh, por disa mund të vuajnë nga dhimbjet e kyçeve ose artriti për muaj apo edhe vite.

Në raste të rralla, virusi mund të prekë sytë, trurin, zemrën ose sistemin tretës. Të moshuarit dhe personat me probleme të tjera shëndetësore janë më të rrezikuar.

Dengue po shfaqet gjithnjë e më shpesh në Evropë

Ethet dengue ishin më pak të përhapura se dy sëmundjet e tjera, por raste të dyshuara u regjistruan edhe në Evropë.

Franca raportoi 19 raste, Italia katër dhe Portugalia dy.

Sëmundja zakonisht haset në rajonet tropikale të Afrikës, Azisë, Amerikës, Karaibeve dhe Paqësorit, por vitet e fundit është shfaqur edhe në Kroaci, Francë, Itali, Spanjë, Portugali dhe Madeira.

Shumica e pacientëve përjetojnë simptoma të ngjashme me gripin, përfshirë temperaturë të lartë, dhimbje koke, dhimbje prapa syve, dhimbje muskulore dhe të kyçeve, të përziera, gjëndra të fryra dhe skuqje.

Në disa raste mund të zhvillohet forma e rëndë e sëmundjes, e cila shkakton dhimbje të forta barku, të vjella të vazhdueshme, frymëmarrje të shpejtë dhe gjak në të vjella ose jashtëqitje.

Organizata Botërore e Shëndetësisë vlerëson se çdo vit në botë ndodhin nga 100 deri në 400 milionë infeksione me dengue.

Ndryshimet klimatike po e zgjerojnë rrezikun

Ekspertët thonë se ngrohja globale po u mundëson mushkonjave që bartin sëmundje të vendosen në rajone ku më parë nuk mund të mbijetonin.

Profesorja Rachel Lowe nga Qendra e Superkompjuterëve në Barcelonë paralajmëroi se ndryshimet klimatike po e rrisin mundësinë e shpërthimeve në zona ku popullsia nuk ka imunitet dhe sistemet shëndetësore mund të jenë të papërgatitura.

“Realiteti është se sezonet më të gjata dhe më të nxehta do ta zgjerojnë periudhën gjatë së cilës mund të përhapen sëmundjet e transmetuara nga mushkonjat”, tha ajo.

Sipas saj, shpërthimet mund të bëhen më të shpeshta dhe njëkohësisht më të vështira për t’u kontrolluar.

Si të mbroheni gjatë udhëtimit?

Autoritetet shëndetësore këshillojnë turistët që të marrin masa kundër pickimit të mushkonjave gjatë gjithë ditës, jo vetëm gjatë mbrëmjes.

Rekomandohet përdorimi i preparateve kundër insekteve, veshjeve që mbulojnë pjesën më të madhe të trupit dhe rrjetave mbrojtëse gjatë gjumit.

Udhëtarët duhet gjithashtu të informohen paraprakisht për situatën epidemiologjike në destinacionin ku do të qëndrojnë, veçanërisht nëse janë të moshuar ose vuajnë nga sëmundje kronike.

Në rast të temperaturës, dhimbjeve të forta të kokës, kyçeve ose muskujve, skuqjes së lëkurës apo simptomave neurologjike gjatë ose pas udhëtimit, këshillohet kërkimi i menjëhershëm i ndihmës mjekësore dhe njoftimi i mjekut për vendin e vizituar.