Studimi: Edhe COVID-i i lehtë mund të lërë pasoja afatgjata në shikim

Shkencëtarët kanë identifikuar një tjetër pasojë të mundshme afatgjatë të COVID-19: problemet me shikimin.

Një studim i ri, i udhëhequr nga një ekip i Universitetit Linköping në Suedi, sugjeron se edhe një infeksion i lehtë me COVID-19 mund të shkaktojë probleme të zgjatura në sy, të cilat mund të vazhdojnë për muaj apo edhe vite pas kalimit të virusit.

Studiuesit analizuan 100 persona që kishin pasur probleme me sytë pas infektimit me COVID-19, por që nuk ishin shtruar në spital. Sipas të dhënave, simptomat e tyre kishin zgjatur nga tre muaj deri në tre vjet, ndërsa rreth një e treta e pjesëmarrësve ishin në pushim mjekësor të plotë ose të pjesshëm.

Disa prej tyre kishin vështirësi të mëdha në jetën e përditshme, deri në atë pikë sa nuk mund të vazhdonin studimet apo punën, sepse nuk arrinin më të lexonin tekst si më parë.

Pacientët raportuan ndjeshmëri të lartë ndaj dritës, dhimbje të forta në sy, vështirësi për të fokusuar shikimin dhe ndjesi të vazhdueshme parehatie.

Ajo që e bëri situatën më të vështirë ishte fakti se testet standarde të syve nuk tregonin ndonjë problem të dukshëm. Për këtë arsye, shumë prej pacientëve nuk kishin marrë një shpjegim të qartë për simptomat e tyre dhe as një diagnozë të saktë.

Për ta kuptuar më mirë fenomenin, studiuesit krahasuan grupin e pacientëve me probleme në sy me një grup kontrolli prej 32 personash, të cilët gjithashtu kishin kaluar COVID-19 të lehtë, por nuk kishin zhvilluar simptoma të tilla.

Ekipi përdori dy metoda më të avancuara diagnostikuese dhe zbuloi shenja të inflamacionit kronik, si dhe dëmtim të disa funksioneve të syrit që kontrollohen nga nervat në tru.

“Problemet që përjetonin pacientët nuk mund të zbuloheshin me teste standarde. Duhej të kryenim ekzaminime të specializuara për të vërejtur devijimet. Më pas, pjesët e enigmës nisën të bashkoheshin dhe gjetëm shpjegime për simptomat”, tha profesori Neil Lagali, autori kryesor i studimit dhe ekspert i oftalmologjisë eksperimentale në Universitetin Linköping.

Një nga testet e avancuara përfshiu analizën e proteinave në lëngun e lotëve. Studiuesit zbuluan një model të pazakontë proteinash që lidhen me nervat dhe qelizat imunitare. Ky model ngjasonte me atë që është parë më herët te rastet e rënda dhe fatale të COVID-19.

Testi tjetër u krye me pajisje të specializuara që zakonisht gjenden në klinika universitare dhe spitale të mëdha, jo në ordinanca të zakonshme optike.

Një nga simptomat më të shpeshta ishte ndjeshmëria e lartë ndaj dritës. Sipas studiuesve, kjo mund të shpjegohet me dëmtimin nervor që ndikon në funksionimin e bebëzave të syrit, duke bërë që ato të lejojnë hyrjen e tepërt të dritës.

Ky funksion i dëmtuar i bebëzave mund të çojë më pas në dhimbje koke, vështirësi në lexim dhe probleme me fokusimin e shikimit.

Studimi arrin në përfundimin se disa persona mund të kenë pasur një reagim të fortë ndaj COVID-19, i cili është shfaqur në sy përmes inflamacionit afatgjatë dhe dëmtimit të nervave që kontrollojnë funksione të ndryshme të shikimit.

Dëmtimi nervor përmendet gjithashtu si një shpjegim i mundshëm për rastet kur sytë nuk punojnë më në mënyrë të koordinuar, gjendje që në mjekësi njihet si strabizëm.

Autorët e studimit theksojnë se rezultatet duhet të konfirmohen në shkallë më të gjerë, pasi hulumtimi është kryer me një numër relativisht të vogël pacientësh në Suedi.

“Është shumë e rëndësishme që ky problem të njihet dhe të tregojmë se ai mund të matet me teste objektive. Pacientët aktualisht nuk kanë qasje në këto lloj ekzaminimesh. Ne kemi studiuar persona në Suedi, por besojmë se shumë njerëz në botë po përjetojnë probleme të ngjashme”, tha Lagali.

Ai shtoi se këta pacientë po përballen me vështirësi reale në jetën e përditshme dhe se studimi ofron disa shenja të rëndësishme për mënyrën se si COVID-19 mund të ketë shkaktuar këto pasoja në sy.

“Shpresojmë që gjetjet të çojnë drejt trajtimeve efektive dhe që, në afat të gjatë, simptomat e këtyre pacientëve të lehtësohen. Por për fat të keq, këtë ende nuk e dimë”, u shpreh ai.

Në Britani të Madhe, vlerësohet se rreth dy milionë njerëz jetojnë me simptoma të “long COVID”, sipas të dhënave zyrtare të publikuara nga Office for National Statistics në vitin 2024.

Studime të tjera kanë treguar se COVID-i i gjatë mund të ndikojë në disa pjesë të trupit, përfshirë zorrët, zemrën dhe trurin.

Një hulumtim i publikuar në revistën “Brain, Behavior and Immunity” ka gjetur se disa persona me COVID të gjatë dhe dëmtime të rëndësishme kognitive kishin ndryshime në trashësinë e pjesës së përparme të trurit.

Gjetjet e reja për sytë shtojnë edhe një tjetër dimension në kuptimin e pasojave afatgjata të COVID-19, duke treguar se virusi mund të ndikojë jo vetëm në frymëmarrje, por edhe në funksione të ndërlikuara neurologjike dhe vizuale.