Studimi: Dieta 'e shëndetshme për zemrën' mund të mos jetë më e mira

Sëmundjet e zemrës vrasin, dhe shkencëtarët kanë bërë kërkime për dekada të tëra duke u përpjekur të kuptojnë se si ta parandalojnë dhe trajtojnë më mirë këtë sëmundje.

Ne e dimë që ajo që hamë mund të ketë një ndikim të rëndësishëm në shëndetin tonë kardiovaskular, por ka ende kërkime për t'u bërë rreth llojit të të ngrënit që ka përfitimet më të mira për zemrën tuaj.

Mund të keni dëgjuar se një dietë me pak yndyrë është më e mira për shëndetin kardiovaskular, por dieta mesdhetare është vlerësuar prej kohësh për përfitimet kardiovaskulare, me studime të mëdha që e mbështesin këtë reputacion.

Por gjithmonë mund të mësojmë më shumë rreth asaj se si dieta mesdhetare krahasohet me dieta të tjera të shëndetshme ose në modë, duke përfshirë zgjedhjet popullore si një dietë me pak yndyrë. Një provë historike spanjolle e quajtur PREDIMED tregoi premtime të vërteta për qasjen mesdhetare, por studiuesit ende donin të shihnin se si dieta do të krahasohej me një dietë me pak yndyrë dhe udhëzimet e përcaktuara nga Shoqata Amerikane e Zemrës (AHA).

Një studim i ri e shqyrtoi me kujdes pikërisht këtë pyetje dhe rezultatet u botuan në American Journal of Clinical Nutrition.

Si u krye studimi?

Për t'u thelluar në këtë pyetje, studiuesit iu drejtuan dy prej studimeve më jetëgjata shëndetësore në vend: Studimi i Shëndetit të Infermierëve dhe Studimi Ndjekës i Profesionistëve të Shëndetit. Së bashku, këto projekte kanë ndjekur dietat, zakonet dhe shëndetin e dhjetëra mijëra amerikanëve për vite me radhë, me pjesëmarrësit që plotësojnë rregullisht pyetësorë të detajuar rreth asaj që hanë dhe mënyrës së jetesës së tyre.

Në vend që të niste një provë klinike krejt të re, ekipi përdori një qasje të quajtur "emulim i provës së synuar". Kjo do të thotë se ata përdorën të dhëna ekzistuese për të imituar strukturën e një prove të rastësishme. Ata krahasuan tre modele të të ngrënit: një dietë mesdhetare (e pasur me vaj ulliri, arra, peshk, perime dhe bishtajore), objektivat dietike të AHA 2020 (e pasur me fruta, perime, peshk dhe drithëra të plota) dhe një dietë me pak yndyrë (që dekurajon ushqimet e skuqura, arrat, ëmbëlsirat, peshqit yndyrorë dhe yndyrnat/vajrat e përdorura për lyerje, salca sallatash ose gatim). Pastaj ata vlerësuan se si mund të dukej rreziku i secilit person për sëmundje kardiovaskulare gjatë një periudhe 20-vjeçare nëse do të kishin ndjekur nga afër një nga këto modele.

Është e rëndësishme të jemi të qartë: ky nuk ishte një studim i ri i rastësishëm ku njerëzve iu caktua një dietë dhe u ndoq në kohë reale. Është një studim i kujdesshëm modelimi i ndërtuar mbi të dhëna vëzhguese, të cilat formësojnë mënyrën se si i lexojmë rezultatet.

Çfarë zbuloi studimi?

Midis të rriturve me rrezik të lartë për sëmundje të zemrës, ndryshimet ishin të habitshme. Gjatë 20 viteve, rreziku i vlerësuar i sëmundjeve kardiovaskulare ishte:

35.9% për ata që ndjekin një dietë me pak yndyrë
28.2% për dietën mesdhetare
31.2% për objektivat dietike AHA-2020

Krahasuar me dietën me pak yndyrë, si modeli mesdhetar ashtu edhe objektivat AHA-2020 ishin të lidhura me një rrezik më të ulët. Edhe pse ndryshimi në përqindje mund të jetë i vogël, këto shifra janë ende domethënëse.

Përfitimet u shfaqën në disa rezultate, duke përfshirë sëmundjen koronare të zemrës, vdekjen nga shkaqe kardiovaskulare dhe vdekjen nga çdo shkak. Një përjashtim i dukshëm: studiuesit nuk gjetën një ulje të qartë të rrezikut të goditjes në tru, gjë që mund të pasqyrojë natyrën komplekse dhe të larmishme të goditjeve në tru.

Ekipi shqyrtoi gjithashtu popullatën e përgjithshme, jo vetëm individët me rrezik të lartë. Atje, përfitimet ishin më të vogla, por prapëseprapë të pranishme. Përfundimi sugjeron që këto modele të të ngrënit mund të ndihmojnë një gamë të gjerë njerëzish, me efektet më të forta tek ata që fillojnë me rrezik më të lartë.

Në përgjithësi, studimi vlerësoi se të rriturit amerikanë që i përmbaheshin më shumë një diete mesdhetare  ose objektivave dietike të AHA-së për vitin 2020 me kalimin e kohës kishin një rrezik më të ulët 20-vjeçar të sëmundjeve kardiovaskulare sesa ata që ndiqnin një dietë me pak yndyrë.

Kufizime

Meqenëse ky studim mbështetej në të dhëna vëzhguese, ai mund të tregojë lidhje, por nuk mund të provojë se dieta shkaktoi drejtpërdrejt ndryshimet në rrezik. Informacioni mbi dietën u raportua nga vetë personi, gjë që gjithmonë paraqet disa gabime të mundshme. Dieta mesdhetare e studiuar këtu ishte një version i modifikuar, miqësor ndaj SHBA-së, jo modeli tradicional i testuar në hulumtimet e mëparshme evropiane. Një shembull i kësaj është se autorët vënë në dukje në mënyrë të qartë se ata nuk mund të përcaktonin sasinë e asaj pjese të vajit të konsumuar që ishte vaj ulliri ekstra i virgjër  kundrejt vajit të ullirit.

Sa i përket popullsisë, shumica e pjesëmarrësve ishin profesionistë të bardhë të shëndetit, kështu që gjetjet mund të mos vlejnë njësoj për të gjithë.

Si zbatohet kjo në jetën reale?

Çfarë mund të nxirrni nga kjo? Një gjë që ia vlen të theksohet së pari: dieta me pak yndyrë në këtë studim ishte baza për krahasim, dhe si dieta mesdhetare ashtu edhe modeli i të ngrënit në stilin AHA e tejkaluan atë. Kjo do të thotë që qasja e përgjithshme "ha më pak yndyrë" mund të mos jetë zgjidhja më e mirë për ju. Thjesht heqja e yndyrës nga dieta juaj - veçanërisht pa një ide të qartë se çfarë e zëvendëson atë - mund të mos bëjë shumë për zemrën tuaj.

Në vend të kësaj, këto prova tregojnë një model të të ngrënit specifik dhe të përcaktuar mirë, dhe jo një direktivë të paqartë për të ngrënë më pak yndyrë. Perimet, bishtajoret, peshku, drithërat e plota , arrat dhe vaji i ullirit formojnë thelbin e asaj që funksionoi më mirë në këtë studim, qoftë dieta mesdhetare apo udhëzimet e AHA-s për vitin 2020. Zëvendësimi i ushqimeve ultra të përpunuara  me alternativa me pak yndyrë pa kaluar drejt këtij lloj modeli ushqimor të plotë nuk ka gjasa të sjellë të njëjtin përfitim. Cilësia dhe përbërja e asaj që hani duket se kanë shumë më tepër rëndësi sesa thjesht heqja e yndyrës nga dieta juaj.

Mendimi ynë nga ekspertët

Kur bëhet fjalë për të ushqyerit për shëndetin e zemrës, ndjekja e udhëzimeve të Shoqatës Amerikane të Zemrës ose dieta mesdhetare mund të jetë më e dobishme sesa një dietë me pak yndyrë, sipas këtij studimi. Hulumtimi i botuar në American Journal of Clinical Nutrition  vlerësoi rrezikun kardiovaskular 20-vjeçar tek të rriturit në SHBA dhe zbuloi se dieta me pak yndyrë kishte më pak gjasa të ulte rrezikun e sëmundjeve të zemrës.

Përfundimi më i dobishëm mund të jetë edhe më praktik: Dieta më e mirë është ajo që është e shëndetshme për zemrën  dhe e qëndrueshme për ju. Një model i pasur me bimë, yndyrna të shëndetshme dhe ushqime të plota duket si një zgjedhje e arsyeshme dhe e mbështetur në prova, veçanërisht kur mund ta ndiqni për një kohë të gjatë./EatingWell