VIDEO/ Presidenti i SHBA-së Trump, mbërrin në Turqi për të marrë pjesë në samitin e NATO-s
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka mbërritur në kryeqytetin turk, Ankara, për të marrë pjesë në samitin dy-ditor të NATO-s.
Aleatët e NATO-s shfaqën shpenzimet në rritje të mbrojtjes me kontrata të reja armësh me vlerë miliarda dollarë në një samit në Turqi të martën, ndërsa kërkuan të qetësonin zemërimin e Presidentit të SHBA-së Donald Trump për përgjigjen e Evropës ndaj luftës me Iranin.
Takimi dy-ditor në Ankara vjen një vit pasi anëtarët e NATO-s u zotuan të rrisin shpenzimet e lidhura me sigurinë në 5% të PBB-së nën presionin e udhëheqësit të SHBA-së.
Shefi i NATO-s, Mark Rutte, ka këmbëngulur se vendet evropiane po “po japin rezultate” duke forcuar buxhetet ushtarake dhe duke marrë më shumë përgjegjësi për mbrojtjen e kontinentit të tyre përballë Rusisë.
Në përpjekje për të bërë përshtypje te Trump përpara se ai të zbriste, NATO nisi me një sërë njoftimesh për armët në një forum të shkëlqyer të industrisë së mbrojtjes përpara samitit kryesor.
“Aleatët dhe industria nga të dyja anët e Atlantikut do të zbulojnë projekte të reja të mëdha dhe do të nënshkruajnë kontrata me vlerë miliarda dollarë”, tha Rutte.
"Këto janë miliarda që investohen në sigurinë tonë, duke nxitur ekonomitë tona dhe duke mbështetur qindra mijëra vende të reja pune."
Ndër marrëveshjet fillestare të njoftuara ishin kontrata për dronë të rinj, furnizim me karburant dhe avionë mbikëqyrës të projektuar për të forcuar aftësinë e Evropës për të mbrojtur veten.
Por Trump, ende i zemëruar pasi vendet evropiane ua kufizuan forcat amerikane përdorimin e bazave për të sulmuar Iranin, e ka kaluar periudhën përgatitore për samitin duke kritikuar aleatët që nuk kanë vepruar mjaftueshëm shpejt sipas dëshirës së tij.
“Është qesharake që SHBA-të të vazhdojnë në këtë rrugë të njëanshme kur marrëdhënia nuk është reciproke. Ata nuk ishin aty për ne!!!” shkroi Trump në Truth Social javën e kaluar.
'Ndryshim i vërtetë'
Udhëheqësit evropianë synojnë të paktën të shmangin një përplasje me udhëheqësin e paqëndrueshëm të SHBA-së, e cila mund t’i japë një goditje të mëtejshme besueshmërisë së NATO-s, pasi Trump hodhi vazhdimisht dyshime mbi angazhimin e Uashingtonit për të mbrojtur aleatët e tij.
Diplomatët po mbështeten në marrëdhënien e mirë të Trump me udhëheqësin turk, Rexhep Tajip Erdogan, dhe në një ofensivë të pakursyer sharmi nga shefi i NATO-s, Rutte, për të mbajtur nën kontroll humorin e tij.
Por, meqenëse Trump ka pasur mosmarrëveshje me një sërë udhëheqësish të tjerë, së fundmi me Giorgia Meloni të Italisë , ka shumë irritues që mund të nxisin zemërimin e tij.
Duke kërkuar të tregojnë gatishmëri ndaj Iranit, aleatët evropianë të udhëhequr nga Franca dhe Britania kanë krijuar një mision të mundshëm detar për të ndihmuar në Ngushticën e Hormuzit dhe vendet kanë zhvendosur anijet më afër rajonit për të qenë gati.
Por situata mbetet e paqëndrueshme dhe evropianët duan qartësi se si po zhvillohet një marrëveshje e brishtë e SHBA-së me Iranin, përpara se të dërgojnë marinat e tyre.
Ndërsa ata do të shpresojnë që Trump të përdorë një ton pajtues, udhëheqësit evropianë kanë filluar të pajtohen me realitetin se SHBA-të po tërhiqen në mënyrë të pashmangshme nga aleanca e tyre.
Uashingtoni ka qenë i qartë se dëshiron që aleatët e tij të marrin drejtimin në mbrojtjen konvencionale të kontinentit dhe kohët e fundit njoftoi se po shkurtonte asetet që u vë në dispozicion komandantëve të NATO-s.
Kombet evropiane do të përpiqen të vërtetojnë se janë të gatshme të luajnë një rol më të madh, ndërkohë që përpiqen gjithashtu ta mbajnë Trumpin dhe fuqinë e madhe të ushtrisë amerikane sa më të angazhuar të jetë e mundur.
"E gjithë kjo është dëshmi e një ndryshimi të vërtetë në mentalitet", tha Rutte. "Kjo është NATO 3.0. Një Evropë më e fortë në një NATO më të fortë."
Donald Trump: "Merhaba asker!" pic.twitter.com/uBw0Jk1akc