DW: Kriza e furnizimit me karburant në Rusi - Putini nën presion?

Gjendja e jashtëzakonshme në Krime, problemet në furnizimin e ushtrisë, kriza e karburantit në Rusi. Këto janë pasojat e sulmeve ukrainase ndaj infrastrukturës energjetike ruse. A po e detyrojnë ato Putinin të ulet në tryezën e negociatave?

Për disa muaj, Forcat e Armatosura të Ukrainës kanë sulmuar objektet e infrastrukturës energjetike në rajonet ruse dhe në Krimenë e aneksuar. Në shënjestër janë rrugët ruse të furnizimit në territoret e pushtuara, si dhe rafineritë e rëndësishme të naftës në vetë Rusinë.

Vetëm në qershor, rafineritë në Moskë, Nizhnekamsk, Tyumen dhe Volgograd u sulmuan, ndërsa në maj u kryen gjithsej 16 sulme ndaj rafinerive. Si rezultat, prodhimi i benzinës ra me 25 përqind, raporton Reuters, duke cituar burimet e veta. Aktualisht, Rusia prodhon vetëm 85,000 ton benzinë ​​në ditë, ndërsa konsumi i verës është 110,000 ton në ditë.

"Këtë verë, Rusia po shkon qartë drejt ndoshta krizës më të rëndë të karburantit në historinë e saj", vlerësojnë ekspertët e qendrës analitike amerikane Energy Intelligence.

Putini pranon për herë të parë mungesën e karburantit

Më 28 qershor, Presidenti rus Vladimir Putin pranoi publikisht për herë të parë se ka një "mungesë të caktuar karburanti". "Ka dëme", tha ai në një intervistë me televizionin shtetëror rus. "Por të gjitha objektet e dëmtuara po riparohen mjaft shpejt dhe problemet që lindin nuk janë kritike", tha Putin.

“Putini u detyrua të pranonte hapur se ekziston një problem”, shpjegon Margarita Zavadska, një politologe në Institutin Finlandez të Çështjeve Ndërkombëtare. “Dhe mbi të gjitha, ai përmendi shkakun e problemit - sulmet me dronë ukrainas”, tha Zavadska në një intervistë me DW.

Sipas vlerësimeve të portalit ekonomik RBC, kufizimet në shitjen e karburantit janë tashmë në fuqi në 40 rajone të Rusisë. Sipas portalit informativ rus "Vjorstka", i cili analizoi informacionet nga autoritetet dhe raportet e dëshmitarëve okularë, u prekën deri në 78 rajone. Në shumë qytete, formohen radhë të gjata në stacionet e benzinës.Christina Harvard, një eksperte në Institutin për Studimin e Luftës (ISW) në Uashington, shpjegon se ukrainasit u përpoqën të sulmonin rafineritë që në vitin 2025. "Ndryshimi këtë vit është se Ukraina ka rritur ndjeshëm numrin dhe cilësinë e dronëve të saj. Ka përmirësuar rrezen e veprimit dhe në muajt e fundit ka bërë gjithashtu përpjekje të synuara për të lokalizuar dhe shkatërruar sistemet ruse të mbrojtjes ajrore", shpjegon ajo në një intervistë me DW.

Sulme ndaj furnizimit të ushtrisë ruse

Në të njëjtën kohë, forcat e armatosura ukrainase po përpiqen të shkatërrojnë rrugët e furnizimit të ushtrisë ruse pranë vijës së frontit. Siç thekson Christina Harvard, sulmet gjithnjë e më të shpeshta ndaj objektivave në zonën prej 20 deri në 200 kilometrash pas vijës së frontit përfaqësojnë "një zhvillim të ri në anën ukrainase në këtë luftë".

Sipas saj, ka gjithnjë e më shumë raportime se dërgesat në front po fillojnë të vonohen. "Ka raportime se ushtarët në zonën e Hulyajpol - në lindje dhe perëndim të rajonit të Zaporozhye - po marrin më pak karburant, më pak municione dhe më pak nga të gjitha furnizimet e tjera të nevojshme", thotë Harvard. Dhe në rajonin e Donetskut, ka probleme gjithnjë e më të theksuara në dërgimin e municioneve të artilerisë dhe madje edhe të dronëve zbulues.

Harvard thekson gjithashtu se ura e Krimesë, e cila gjithashtu kohët e fundit ka qenë cak i sulmeve ukrainase, është një rrugë e rëndësishme furnizimi jo vetëm për ushtrinë, por edhe për popullsinë civile në gadishull. Nëse ukrainasit do të arrinin ta shkatërronin plotësisht urën, "kjo do të ndërpriste vërtet një nga arteriet kryesore që ka Rusia", shpjegon ajo.

Krimea e aneksuar - "pika e dobët e Rusisë"

Që nga 26 qershori, në Krime dhe në qytetin e Sevastopolit ka qenë në fuqi gjendja e jashtëzakonshme. "Autoritetet" lokale të vendosura nga Moska e shpallën atë pas një serie sulmesh ukrainase që shkaktuan mungesa të karburantit dhe ushqimit në gadishull.

Sipas historianit britanik Mark Galeotti, ukrainasit e njohën Krimenë si pikën e dobët të Rusisë. "Është jashtëzakonisht e vështirë të mirëmbash furnizimet - domethënë të sigurosh karburant, energji, ujë dhe gjithçka tjetër që është e nevojshme. Kjo është arsyeja pse ata shpresojnë se duke ushtruar presion mbi Krimenë, do ta detyrojnë Putinin të fillojë negociata serioze për paqe - dhe me kushtet e tyre", shpjegon profesori emeritus i University College London (UCL) në një intervistë me DW, duke folur për qëllimet e ukrainasve.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky i quan sulmet ndaj depove të karburantit dhe rafinerive "sanksione afatgjata dhe afatmesme" që duhet ta detyrojnë Moskën të ulet në tryezën e negociatave.Në të njëjtën kohë, ekziston rreziku që kjo mund ta inkurajojë Putinin të përshkallëzojë situatën, sipas Galeotti-t. "Por është pikërisht ky vlerësim i rrezikut që përcakton aktualisht mentalitetin në Kiev", shton ai. Megjithatë, ai i konsideron spekulimet rreth kthimit ushtarak të Krimesë nën kontrollin e Ukrainës "më tepër luftë psikologjike".

"Unë besoj se kjo jo vetëm që do të ishte jashtëzakonisht e vështirë për t'u arritur, por do të krijonte edhe një situatë ku Putini do të duhej të përgjigjej me përshkallëzim. Për të, humbja e Krimesë do të ishte thjesht shumë poshtëruese, pasi ai e konsideron territorin 'xhevahirin në kurorën' e pushtimeve të tij." Kjo është arsyeja pse, nga perspektiva ukrainase, "kryesisht bëhet fjalë për ushtrimin e presionit, jo për pushtimin e vërtetë", thotë Galeotti.

A mund ta detyrojë Putini paqen?

Kur u pyet se si mund të duket një përshkallëzim i mundshëm nga pala ruse, Galeotti përgjigjet: "Putini ka mundësi të ndryshme. Ai mund të mobilizojë qindra mijëra rezervistë shtesë, megjithëse kjo do të ishte politikisht jashtëzakonisht jopopullore dhe do të shkaktonte pakënaqësi serioze. Ai ka rreth 150,000 rekrutë në dispozicion që nuk i ka dërguar në fushën e betejës deri më tani - dhe kjo do të ishte gjithashtu shumë jopopullore. Dhe nëse marrim në konsideratë mundësi të tjera, ekziston edhe një skenar makth, të cilin unë ende e konsideroj shumë të pamundur - që ai të mund të përdorë armë bërthamore taktike. Pra, ai ka një gamë të tërë opsionesh, por secila prej tyre në fund të fundit do ta dëmtonte. Pyetja kryesore është, pra, sa larg është i gatshëm të shkojë Putini."

A e arrin, pra, efektin e dëshiruar strategjia e Kievit për ta detyruar Rusinë të bëjë paqe? Sipas vlerësimit të Galeotit, për momentin "nuk ka bazë për të thënë se ekonomia ruse është në prag të kolapsit, se popullsia është gati për një kryengritje masive ose se një grusht shteti kërcënon në të ardhmen e afërt". Në të njëjtën kohë, megjithatë, ai dyshon se Rusia mund të vazhdojë të zhvillojë luftë në shkallën aktuale për një kohë të gjatë. "Brenda një viti, dëmi për ekonominë ruse do të jetë shumë i madh", parashikon ai. Në rrethana të tilla, "alternativat duhet të paktën të merren në konsideratë", përfundon ky ekspert.