Messi, Mbappé dhe gara për pavdekësinë në futboll
Botërori ka nisur me një lumë golash nga yjet më të mëdhenj, por çmimi më i madh nuk është "Këpuca e Artë"
Nga Simon Kuper/
Një nga kënaqësitë e këtij Botërori ka qenë shpërthimi i golave të shënuar nga futbollistët më të mëdhenj. Leo Messi ka realizuar gjashtë gola për Argjentinën. Francezi Kylian Mbappé, braziliani Vinicius Júnior dhe norvegjezi Erling Haaland kanë nga katër gola secili, ndërsa Cristiano Ronaldo dhe Harry Kane ndjekin me nga dy.
Megjithatë, gara më e rëndësishme është ajo për t'u bërë golashënuesi më i mirë në historinë e Kupës së Botës. Që nga fillimi i turneut, Mbappé ka barazuar rekordin prej 16 golash të gjermanit Miroslav Klose, ndërsa Messi ka kaluar në krye me 18 gola.
Të flasësh për statistikat personale konsiderohet tabu në futboll. Mesazhi zyrtar është se rëndësi ka vetëm skuadra, sidomos në garën më të shenjtë të futbollit, Kupën e Botës. Por në të vërtetë, shumë lojtarë të mëdhenj synojnë edhe arritje personale. Madje, ata i shohin këto të lidhura ngushtë me suksesin e ekipit. Ambicia personale e një ylli mund ta ndihmojë një skuadër të fitojë Kupën e Botës.
Futbollistët rrallë flasin hapur për ambiciet e tyre individuale. Ronaldo dhe Messi rrallë flasin për çfarëdo teme. Por Mbappé, një futbollist i madh që flet hapur, më tha në vitin 2021:"Ti gjithmonë e krahason veten me më të mirët në sportin tënd. Kështu është natyra njerëzore. Është si bukëpjekësi që krahason veten me bukëpjekësit më të mirë përreth: kush bën kroasantin më të mirë, kush bën painauchocolat-in më të mirë? Sigurisht që unë i shoh ndeshjet e lojtarëve të tjerë të mëdhenj për të parë se çfarë bëjnë. Mendoj se kjo i shtyn lojtarët të ngrenë nivelin e tyre. Besoj se edhe lojtarët e tjerë më shohin mua: 'Në rregull, Kylian e bën këtë, mund ta bëj edhe unë.'"
Mbappé beson se gara individuale ka ndihmuar në madhështinë e Messi-t. Gjatë sezonit 2018/19, kur ai dhe Messi (atëherë te Barcelona) rivalizonin për titullin e golashënuesit më të mirë në Europë, ai vuri re:"Unë shënoja dy gola, ai shënonte tre; unë shënoja tre, ai shënonte katër. Ishte aq e çmendur sa i thashë Ousmane Dembélé-s [atëherë shok skuadre i Messit te Barcelona dhe i imi te Franca]: 'Kjo nuk është e mundur! A e bën me qëllim? A e sheh ai sa gola shënoj unë?' "Dembélé iu përgjigj: "Sigurisht që të ndjek!"
Duket se Messi vazhdon ta ndjekë. Vetëm disa orë pasi Mbappé shënoi dy gola në ndeshjen hapëse të Francës kundër Senegalit, argjentinasi realizoi tre gola ndaj Algjerisë.
Mbappé mendon se rivaliteti mes Messi-t dhe Ronaldos i motivoi të dy. Sipas tij: "Para tyre nuk kishte ekzistuar kurrë një krahasim i tillë mes dy lojtarëve. Mendoj se Messi i bëri mirë Ronaldos dhe Ronaldo i bëri mirë Messi-t... njëri pa tjetrin ndoshta nuk do të kishin mbetur shumë përpara të gjithëve për 15 vjet."
Ronaldo, tashmë 41 vjeç, nuk dëshiron të flasë për këtë temë. Pas dy golave të tij kundër Uzbekistanit, një gazetar nisi t'i bënte një pyetje për Messi-n dhe Mbappé-n, por para se ta përfundonte, Ronaldo ftoi një gazetar tjetër të merrte fjalën.
Gara kryesore nuk është fitimi i "Këpucës së Artë" si golashënuesi më i mirë i këtij Botërori. Ky çmim rrallëherë ia shton reputacionin një futbollisti tashmë të madh, megjithëse mund të ndihmojë lojtarët e nivelit pak më të ulët: Gary Lineker fitoi një transferim te Barcelona pasi fitoi "Këpucën e Artë" në vitin 1986, ndërsa kolumbiani James Rodríguez kaloi te Real Madrid në vitin 2014.
Shumë më prestigjioze janë rekordet e karrierës, si ai i golashënuesit më të mirë të të gjitha kohërave në Kupën e Botës. Ato dëshmojnë se jo vetëm arritët në majë, por edhe qëndruat aty.
Tenisti Roger Federer më tha në vitin 2019, duke u mahnitur me nivelin e jashtëzakonshëm që Messi vazhdonte të ruante: "Qëndrueshmëria... sapo shënoi golin e tij të 600-të. Këto janë shifra të padëgjuara dhe të njëjtën gjë po e shohim edhe në basketboll, ku po thyhen shumë rekorde. Njerëzit janë më të vetëdijshëm për këto rekorde dhe mendoj se kjo i shtyn të përpiqen edhe më shumë."
Në të njëjtën frymë, Harry Kane, fitues i "Këpucës së Artë" në vitin 2018, veçon Messi-n, Ronaldon dhe kroatin Luka Modrić: "Të arrish ta bësh këtë për më shumë se 20 vjet është ajo që i ndan vërtet lojtarët e mirë nga lojtarët e mëdhenj."
Kjo jetëgjatësi është diçka e re në futboll. As Pelé dhe as Johan Cruyff nuk luajtën në një ndeshje të Kupës së Botës pasi mbushën 30 vjeç, ndërsa Diego Maradona arriti të luante vetëm dy ndeshje në vitin 1994, përpara se të përjashtohej për përdorim droge.
Natyrisht, ndjekja e objektivave personale mund të ketë edhe pasoja negative. Mjafton të shohësh Ronaldon, i cili vazhdon të luajë si sulmues qendror i Portugalisë në moshë të avancuar, duke kërkuar ende që pothuajse çdo sulm të përfundojë tek ai.
Megjithatë, një skuadër mund të përfitojë kur një yll i saj vendos objektiva afatgjata personale. Pesë golashënuesit më të mirë në historinë e Kupës së Botës e kanë fituar të gjithë të paktën një herë trofeun e Botërorit.
E gjithë kjo është edhe më e rëndësishme në një epokë kur futbollisti më i talentuar i ekipit, Messi, Haaland, Vinicius apo Kane, zakonisht luan si sulmues kryesor dhe shënues golash. (Përjashtimi i mundshëm është Franca, ku lojtari më i mirë mund të jetë Michael Olise dhe jo Mbappé.) Dikur rolet shpërndaheshin ndryshe. Lojtari më i mirë i Francës në Botërorin e vitit 1998 ishte organizatori Zinedine Zidane, jo sulmuesi qendror Stéphane Guivarc'h, i cili nuk shënonte shumë gola, ndërsa Spanja kampione e botës në vitin 2010 luante ndonjëherë edhe pa një sulmues qendror.
Këtë verë, për herë të parë që nga Ronaldo i Brazilit në vitin 2002, i njëjti futbollist mund të fitojë si "Këpucën e Artë", ashtu edhe Kupën e Botës./ FT – Syri.net