SHBA ndalon financimin e programeve të HIV-AIDS në Afrikën e Jugut

Qeveria amerikane thotë se do të ndalojë financimin e programeve në Afrikën e Jugut, që synojnë të luftojnë përhapjen e HIV-it dhe AIDS-it.

Më shumë se tetë milionë afrikano-jugorë jetojnë me HIV - numri më i lartë i çdo vendi në botë.

Departamenti Amerikan i Shtetit duket se e lidhi vendimin me dështimin e supozuar të Afrikës së Jugut për të mbrojtur komunitetin e pakicës së bardhë Afrikaner - një akuzë që qeveria e Afrikës së Jugut e ka hedhur poshtë vazhdimisht.

Ministria e shëndetësisë e Afrikës së Jugut u përgjigj duke thënë se, megjithëse nuk ishte informuar për këtë vendim, ajo kishte “punuar prej kohësh për një plan vetëmbështetjeje”.

Deri në vitin 2025, SHBA-të mbështetnin përpjekjet e Afrikës së Jugut për t'u përballur me virusin me rreth 400 milionë dollarë (300 milionë paund) në vit, përmes Fondit të Emergjencës së Presidentit për Ndihmën ndaj AIDS-it (Pepfar).

Por që nga inaugurimi i Presidentit Donald Trump, marrëdhëniet midis dy vendeve janë përkeqësuar gjithnjë e më shumë.

Menjëherë pasi mori detyrën, Trump lëshoi ​​një urdhër ekzekutiv, duke pretenduar se politika “të panumërta” të Afrikës së Jugut shkatërruan mundësitë e barabarta dhe nxitën dhunën “kundër pronarëve të tokave të pafavorizuar nga pikëpamja racore”.

Kjo është kundërshtuar nga qeveria e Afrikës së Jugut, e cila thotë se politika e saj e Fuqizimit Ekonomik të të Zinjve është e nevojshme, për të korrigjuar pabarazinë ekonomike që daton që nga epoka e aparteidit.

Urdhri ekzekutiv nxori në pah gjithashtu çështjen e Afrikës së Jugut kundër Izraelit në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë dhe lidhjet e saj me Iranin.

Shtëpia e Bardhë tha se duke pasur parasysh këto "praktika të padrejta dhe imorale", ndihma e mëtejshme për Afrikën e Jugut nuk do të ofrohet.

Trump ka pohuar gjithashtu në mënyrë të rreme se në Afrikën e Jugut po ndodh një "gjenocid i të bardhëve", gjë që ka çuar në krijimin e një programi refugjatësh për afrikanë - pasardhës të evropianëve perëndimorë që u vendosën në Afrikën Jugore në shekullin e 17-të. Ata tani janë pothuajse të vetmit refugjatë që lejohen të hyjnë në SHBA.

Pretendimi për gjenocid është diskredituar gjerësisht.

Financimi i Pepfar, i cili kishte siguruar rreth një të pestën e shpenzimeve totale të Afrikës së Jugut për programet e HIV-it, mori një pezullim tetorin e kaluar, me atë që u quajt një "plan urë".

Por një zyrtar i Departamentit të Shtetit të SHBA-së ka konfirmuar se tani do të fillojë një "tërheqje graduale" e financimit të Pepfar.

Kjo ndodhi për shkak të "dështimit të Afrikës së Jugut për të bërë përparim të dukshëm në kërkesat e politikave nga administrata", tha zyrtari.

Qëllimi i qeverisë amerikane ishte të "nxiste vetëmbështetjen" dhe të zvogëlonte varësinë nga financimi amerikan, shtuan ata, duke theksuar se "Afrika e Jugut është një vend me të ardhura mesatare dhe është më se e aftë të mbështesë programet e veta shëndetësore".

Ministria e shëndetësisë e Afrikës së Jugut ka thënë se ndërsa Pepfar kontribuoi në programin e vendit për HIV-in, sigurimi i barnave antiretrovirale që shpëtojnë jetë u financua tërësisht veçmas, ku shumica erdhën nga qeveria.

Përpjekjet për të përmirësuar marrëdhëniet SHBA-Afrikë e Jugut kanë dështuar. Këto përfshijnë një takim të profilit të lartë në Shtëpinë e Bardhë midis Trump dhe Presidentit të Afrikës së Jugut, Cyril Ramaphosa, pak më shumë se një vit më parë, kur presidenti amerikan e përballi homologun e tij me pretendimet e tij për persekutim të të bardhëve.

SHBA-të bojkotuan gjithashtu takimin e G20-ës, një takim i ekonomive kryesore të botës, i organizuar nga Afrika e Jugut nëntorin e kaluar./ BBC.