Funerali politik i merituar i një sharlatani

Nga Hysni Gurra 

Ka politikanë që hyjnë në histori për atë që ndërtojnë. Ka të tjerë që mbahen mend për atë që shkatërrojnë. Dhe ka një kategori të tretë, ku bën pjesë edhe sharlatani Edi Rama, që është më e rrezikshmja: ata që ndërtojnë një realitet paralel, një botë ku propaganda zë vendin e së vërtetës, ku imazhi vlen më shumë se rezultati dhe ku pushteti ushqehet nga perceptimi më shumë sesa nga performanca.

Kjo është historia e një epoke që po mbyllet. Për vite me radhë, Shqipëria jetoi nën hijen e një makinerie të stërmadhe komunikimi. Çdo gjë duhej të kalonte përmes filtrit të propagandës. Një rrugë nuk ishte thjesht rrugë, por "transformim historik". Një ndërtesë nuk ishte thjesht ndërtesë, por "rilindje". Një kritik nuk ishte thjesht kritik, por armik. Një qytetar i pakënaqur nuk ishte thjesht i zhgënjyer, por i keqinformuar.

Në qendër të kësaj skene qëndronte njeriu që për katërmbëdhjetë vjet dominoi politikën shqiptare. Jo vetëm si kryeministër, por si regjisor i përditshëm i narrativës publike. Çdo gjë sillej rreth figurës së tij. Çdo sukses personalizohej. Çdo dështim i varej në qafë dikujt tjetër.

Ishte një model pushteti që nuk mbështetej te institucioni, por te personazhi. Dhe për një kohë të gjatë funksionoi. Funksionoi sepse një pjesë e shoqërisë donte të besonte.

Funksionoi sepse mediat u shndërruan në altoparlantë të tij. Funksionoi sepse edhe jashtë vendit u ndërtua me kujdes portreti i liderit modern, progresist dhe i pakrahasueshëm me paraardhësit.

Por asnjë iluzion nuk është i përjetshëm. Ajo që po quhet Revolucioni i Flamingove është pikërisht kjo: triumfi i pamjes mbi përmbajtjen. Flamingot janë të bukura. Të hijshme. Të dukshme nga larg. Tërheqëse për syrin. Por askush nuk ndërton një shtëpi mbi krahët e flamingove.

Edhe politika e spektaklit ka të njëjtin problem. Shkëlqen nga larg, por vështirë se mban peshë kur afrohet realiteti. Dhe realiteti erdhi.

Erdhi në formën e lodhjes kolektive. Erdhi në formën e mijëra të rinjve që nuk panë të ardhmen e tyre këtu. Erdhi në formën e zhgënjimit të atyre që kishin besuar se një sistem i ri do të sillte standarde të reja. Erdhi në formën e pyetjes së thjeshtë që çdo pushtet i gjatë detyrohet t'i përgjigjet: nëse ke pasur kaq shumë kohë, pse nuk ka ende asgjë në këtë vend?

Në këtë pikë propaganda fillon të humbasë fuqinë e saj.

Jo sepse njerëzit bëhen papritur më të zgjuar. Por sepse përvoja personale bëhet më e fortë se çdo slogan. Sepse qytetari fillon të krahasojë fjalët që dëgjon me jetën që jeton. Dhe kur hendeku mes tyre bëhet shumë i madh, edhe propaganda më e sofistikuar nis të tingëllojë si jehonë në një shpellë.

Kështu fillon funerali politik.

Jo me skena dramatike.

Përkundrazi. Fillon me humbjen e besimit. Është momenti kur lideri vazhdon të flasë me të njëjtin siguri, por fjalët nuk ngjallin më emocion.

Kur përsërit të njëjtat batuta bajate, por askush nuk ndjen më entuziazëm. Kur propaganda vazhdon të prodhohet me të njëjtin ritëm, por publiku e sheh atë si rutinë dhe jo si frymëzim.

Ky është fundi që i pret të gjithë ata që ngatërrojnë marketingun me historinë.

Historia nuk kujton sa podcaste bëre për të mashtruar njerëzit. Nuk kujton sa postime publikove në rrjetet sociale. Nuk kujton sa herë e kontrollove narrativën e ditës dhe ua fute të gjithëve.

Historia pyet vetëm një gjë: çfarë mbeti pas teje?

Dhe kur zhurma shuhet, kur ekranet fiken dhe kur propaganda humbet fuqinë e saj hipnotizuese, mbetet vetëm përgjigjja ndaj kësaj pyetjeje.

Atëherë flamingot fluturojnë larg.

Atëherë ngjyrat zbehen.

Atëherë spektakli mbaron.

Dhe aty fillon gjykimi i vërtetë politik.

Sepse fundi i një sharlatani si Edi Rama, nuk është dita kur humbet pushtetin.

Fundi i tij është kjo ditë, kur njerëzit po pushojnë së besuari tek iluzioni që u shiti për dekada ai.