Psikologu shpjegon pse 40% e njerëzve po i shmangin lajmet

Gjithnjë e më shumë njerëz po shmangin lajmet, jo sepse nuk u interesojnë ngjarjet, por sepse ndihen të mbingarkuar prej tyre. Sipas Raportit Digjital të Lajmeve 2025 të Reuters Institute, 40% e njerëzve në mbarë botën pranojnë se i shmangin lajmet të paktën herë pas here, ndërsa në Kanada kjo shifër arrin në 69%.

Psikologët thonë se kjo nuk është shenjë apatie apo mungese interesi qytetar, por një reagim normal i trurit njerëzor. Evolucioni na ka pajisur me atë që quhet “paragjykimi i negativitetit”, prirja për t’i kushtuar më shumë vëmendje kërcënimeve sesa lajmeve pozitive. Për paraardhësit tanë, injorimi i një rreziku mund të ishte fatal, ndërsa reagimi i tepërt kishte kosto shumë më të vogla.

Problemi është se truri ynë është pothuajse i njëjtë si mijëra vite më parë, ndërsa mjedisi informativ ka ndryshuar rrënjësisht. Dikur përballeshim me rreziqe lokale; sot mund të mësojmë brenda pak minutash për luftëra, katastrofa natyrore, kriza ekonomike dhe krime që ndodhin në çdo cep të botës.

Studimet tregojnë se lajmet negative tërheqin më shumë vëmendje. Një analizë e mbi 105 mijë titujve të lajmeve zbuloi se çdo fjalë shtesë me ngarkesë negative rritte gjasat që njerëzit të klikojnë mbi artikullin. Trupi shpesh reagon ndaj këtyre informacioneve para se mendja të vlerësojë nëse kërcënimi është realisht i rëndësishëm për ne.

Ekspozimi i vazhdueshëm ndaj lajmeve mund të ndikojë në mirëqenien psikologjike. Studiuesit kanë identifikuar edhe një fenomen të quajtur “konsum problematik i lajmeve”, ku ndjekja e tyre bëhet obsesive dhe fillon të ndërhyjë në jetën e përditshme.

Megjithatë, zgjidhja nuk është izolimi nga informacioni. Në vend të kësaj, ekspertët rekomandojnë kufizimin e kohës së dedikuar lajmeve, zgjedhjen e burimeve të besueshme dhe përqendrimin tek veprimet konkrete që mund të ndërmarrim. Po ashtu, këshillohet kujdes ndaj përmbajtjeve provokuese në rrjetet sociale, të krijuara vetëm për të nxitur zemërim dhe reagime emocionale.

Lajmet nuk do të bëhen më pak të rënda, por marrëdhënia jonë me to mund të bëhet më e shëndetshme dhe më e vetëdijshme. Truri ynë nuk është ndërtuar për t’u përballur me një rrjedhë të pandërprerë informacioni, por është i aftë të përshtatet me të nëse mësojmë ta menaxhojmë atë. /Scitech Daily – Syri.net