Rusia dhe talibanët e Afganistanit arrijnë marrëveshje ushtarake

Rusia dhe qeveria e Afganistanit e drejtuar nga talibanët kanë nënshkruar një marrëveshje ushtarake, në një lëvizje që sinjalizon thellim të bashkëpunimit mes palëve, thanë ekspertët.

Marrëveshja u nënshkrua më 27 maj nga Sergei Shoigu, sekretar i Këshillit të Sigurisë së Rusisë, dhe ministri i Mbrojtjes i talibanëve, Mohammad Yaqub, në margjinat e një forumi sigurie jashtë Moskës, raportuan mediat ruse.

Asnjëra palë nuk ka publikuar tekstin e marrëveshjes për bashkëpunim ushtarak dhe as nuk ka dhënë detaje për shtrirjen e saj, gjë që e bën të vështirë vlerësimin nëse marrëveshja përfaqëson një ndryshim substancial në bashkëpunimin ushtarak apo një gjest simbolik politik, thanë ekspertët.

Marrëveshjet për bashkëpunim ushtarako-teknik mund të përfshijnë një gamë të gjerë aktivitetesh, përfshirë shitjen e armëve, trajnimin, mirëmbajtjen, mbështetjen logjistike ose asistencën teknike.

Ekspertët thanë se aftësia dhe gatishmëria e Rusisë për të thelluar bashkëpunimin e mbrojtjes me talibanët është e kufizuar nga lufta e vazhdueshme e Moskës në Ukrainë dhe ndikimi shkatërrues i sanksioneve perëndimore mbi financat e Kremlinit.

“Rusia është ekonomikisht shumë e ngarkuar për t’i dhënë ndihmë ushtarake falas qeverisë talibane”, tha Hameed Hakimi, bashkëpunëtor i lartë jorezident në Atlantic Council, një think tank me bazë në Uashington.

“Në të njëjtën kohë, qeveria talibane nuk ka fonde të mjaftueshme për të blerë një sasi të tillë pajisjesh ushtarake, që do ta bënte atë një partner tregtar ushtarak me peshë në sytë e Moskës”, shtoi Hakimi, i cili është gjithashtu bashkëpunëtor i lartë kërkimor në ODI Global, një think tank me bazë në Londër.

Çdo bashkëpunim ka më shumë gjasa të fokusohet në mirëmbajtje, koordinim ose trajnim, sesa në dërgesa të mëdha armësh, thanë ekspertët.

Analisti rus Ruslan Suleymanov i tha The Insider, një media e pavarur ruse me bazë në Letoni, se marrëveshja është më shumë një sinjal politik sesa një shenjë e mbështetjes së afërt ushtarake.

Zgjerimi i lidhjeve

Rusia është i vetmi vend që ka njohur zyrtarisht talibanët si qeveri legjitime të Afganistanit. Këtë e bëri në vitin 2025, katër vjet pasi grupi u rikthye në pushtet pas tërheqjes së forcave amerikane dhe të NATO-s nga Afganistani në vitin 2021.

Disa vende — përfshirë Kinën, Kazakistanin dhe Uzbekistanin — mbajnë lidhje diplomatike, tregtare dhe ekonomike me talibanët pa e njohur zyrtarisht qeverinë e tyre.

Rusia ka pritur delegacione talibane në vitet e fundit dhe është pozicionuar si një ndërmjetës kyç për çështjet e sigurisë në Afganistan.