Libanezët janë pajtuar me idenë e një lufte të gjatë, edhe nëse SHBA-ja dhe Irani arrijnë marrëveshje

Pak njerëz në Liban besojnë se përpjekjet diplomatike për t'i dhënë fund luftës më të gjerë do të sjellin paqe në vendin e tyre, ndërsa përplasjet mes Izraelit dhe Hezbollahut po përshkallëzohen në jug.

Nga Christina Goldbaum - NYT/

Sërish, në Liban ka pasur armëpushim prej javësh.

Dhe, sërish, luftimet nuk kanë ndalur.

Izraeli vazhdon të bombardojë pjesën më të madhe të jugut dhe lindjes së vendit. Dronët izraelitë vazhdojnë të fluturojnë ulët mbi qiellin e Bejrutit, kryeqytetit. Hezbollahu vazhdon të sulmojë trupat izraelite që ndodhen në territorin libanez dhe të lëshojë raketa drejt Izraelit. Numri i viktimave vazhdon të rritet.

Dhe tani, megjithëse në prill u shpall një armëpushim dhe këtë javë është folur për një marrëveshje të mundshme mes SHBA-së dhe Iranit, mbështetësit të Hezbollahut, në Liban po përhapet bindja se një fund i vërtetë i luftës mes Izraelit dhe Hezbollahut nuk do të vijë shpejt.

Nga ana tjetër, Izraeli është zotuar të intensifikojë fushatën e tij ushtarake në Liban dhe ka hyrë më thellë në territorin e vendit, përtej zonave që tashmë kontrollon, duke urdhëruar evakuime masive në dy qytete jugore.

"Nuk kam besim as te Izraeli dhe as te SHBA-ja," tha 42-vjeçarja Ghinwa Ftouni në Baisariyah, një fshat në jug të Libanit. "Mjafton të dëgjosh bombardimet masive," shtoi ajo, ndërsa zhurmat e sulmeve izraelite dëgjoheshin vetëm pak kilometra larg.

Zhgënjimi i saj pasqyron dy vitet e fundit të luftës në Liban, por edhe dekada të tëra mosfunksionimi, gjatë të cilave vendi ka kaluar nga një krizë në tjetrën, shpesh me fatin e tij të vendosur më shumë nga fuqitë e huaja sesa nga udhëheqja e vet e përçarë.

Në vitin 2023, Hezbollahu nisi të qëllonte ndaj pozicioneve izraelite në mbështetje të aleatit të tij palestinez, Hamasit. Izraeli u kundërpërgjigj me artileri, sulme ajrore dhe, vitin pasues, me një pushtim tokësor. Edhe pse në nëntor 2024 u shpall armëpushim në Liban, bombardimet izraelite vazhduan në pjesë të mëdha të vendit.

Më pas, në mars të këtij viti, pak ditë pas nisjes së sulmit amerikano-izraelit ndaj Iranit, Hezbollahu nisi të qëllonte drejt Izraelit në shenjë solidariteti me Teheranin, duke ndezur një tjetër luftë të plotë në Liban dhe duke hapur një front të ri në konfliktin rajonal.

Lufta më e fundit e ka shkatërruar Libanin, një vend me 5.4 milionë banorë në Mesdheun lindor. Sipas autoriteteve libaneze, ajo ka vrarë më shumë se 7 mijë libanezë, ka zhvendosur mbi një milion të tjerë dhe ka shkaktuar dëme me vlerë miliarda dollarësh.

Forcat izraelite tani kontrollojnë një pjesë të jugut të Libanit, duke hyrë deri në rreth 10 kilometra brenda territorit, pa asnjë shenjë se do të tërhiqen së shpejti.

Të dielën, ndërsa nisi të përflitej mundësia e një marrëveshjeje për t'i dhënë fund luftës amerikano-izraelite kundër Iranit, u krijua ndjesia se Libani kishte shumë pak zë në një marrëveshje që lidhej drejtpërdrejt me të ardhmen e tij.

Nga ana tjetër, vendi u gjend edhe një herë në mëshirën e fuqive të jashtme, siç ndodhi kur Siria ndërhyri në luftën civile libaneze në vitin 1976, kur Izraeli pushtoi vendin në vitin 1978 dhe sërish në 1982 për të luftuar grupet e armatosura palestineze, dhe kur më pas Irani financoi dhe armatosi Hezbollahun. Në dekadat që pasuan, Hezbollahu e ka futur Libanin në tri luftëra me Izraelin.

Të dielën, pak libanezë besonin se një marrëveshje do të sillte më shumë sesa një qetësi të përkohshme në përplasjet mes Izraelit dhe Hezbollahut.

Brenda pak orësh, si Izraeli ashtu edhe Hezbollahu i mbështetur nga Irani e përshkallëzuan situatën, duke shuar edhe shpresën më të vogël për qetësi.

Të martën, kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu u zotua se do t'i "rriste goditjet" ndaj grupit dhe gjatë dy ditëve pasuese forcat izraelite kryen më shumë se 150 sulme ajrore në jug dhe lindje të Libanit, ndër bombardimet më të rënda të javëve të fundit. Forcat tokësore izraelite gjithashtu hynë më thellë në jug të Libanit.

Edhe Hezbollahu e shtoi presionin. Të dielën, lideri i Hezbollahut, Naim Qassem, paralajmëroi qeverinë libaneze të mos përballej me grupin, i cili prej kohësh është forca më e fuqishme politike dhe ushtarake në vend dhe gëzon mbështetje të madhe mes myslimanëve shiitë të Libanit. Ai dënoi gjithashtu bisedimet e rralla diplomatike të qeverisë me zyrtarë izraelitë në Uashington.

"Populli ka të drejtë të dalë në rrugë dhe të rrëzojë qeverinë në përballje me projektin amerikano-izraelit," tha Qassem në një fjalim televiziv.

Retorika si nga Hezbollahu ashtu edhe nga Izraeli ishte një kujtesë e zymtë për brishtësinë dhe dështimet e armëpushimeve në Liban.

Armëpushimi i nëntorit 2024, që i dha fund luftës së fundit, solli shumë pak lehtësim, pasi Izraeli vazhdoi bombardimet pothuajse çdo ditë, ndërsa Hezbollahu kryesisht i ndaloi sulmet.

Që nga shpallja e armëpushimit më të fundit muajin e kaluar, bombardimet izraelite kanë vazhduar. Dhe këtë herë edhe Hezbollahu ka vazhduar luftimet, duke kryer sulme të përditshme ndaj trupave izraelite, ku sipas raportimeve janë vrarë të paktën 10 ushtarakë izraelitë që nga hyrja në fuqi e armëpushimit.

Tani, mundësia e vetme reale për një ndalim të vërtetë të luftimeve është nëse Shtetet e Bashkuara arrijnë të ushtrojnë presion ndaj Izraelit për të ndalur bombardimet.

"Trump mund të dëshirojë të shpallë paqe në të gjitha frontet, siç kemi parë që i pëlqen të bëjë," tha Paul Salem, bashkëpunëtor i lartë në Center for Strategic and International Studies.

Por edhe atëherë nuk ka asnjë garanci se qetësia do të zgjasë.

"Skenari më i mundshëm është që kjo të zgjasë për disa javë," tha Salem, "pastaj Netanyahu do të thotë se duhet të vazhdojmë, dhe atëherë Trump do të jetë duke u marrë me diçka tjetër." / NYT – Syri.net