Presidenti i Ukrainës Zelensky është ftuar në samitin e NATO-s në Ankara

Presidenti ukrainas Volodomyr Zelensky është ftuar të marrë pjesë në samitin vjetor të NATO-s në Ankara në korrik, konfirmoi të premten Sekretari i Përgjithshëm i aleancës Mark Rutte.

"E kam ftuar tashmë," tha Rutte në një konferencë për shtyp pas një takimi të ministrave të jashtëm në Suedi. "Ai do të jetë atje."

Ftesa e Zelenskyy ishte në një formë të kufizuar në takimin e vitit të kaluar në Hagë, me urdhër të administratës Trump.

Është e paqartë se në sa nga seancat private brenda samitit Zelenskyy do të marrë pjesë këtë vit.

Vitin e kaluar, Shtëpia e Bardhë këmbënguli në zvogëlimin e fokusit te lufta në Ukrainë, në vend të kësaj Uashingtoni kërkoi që aleatët të zotoheshin të shpenzonin 5% të PBB-së për mbrojtje si rezultati qendror i të gjithë dy ditëve.

Ishte një kontrast i thellë me samitin e vitit 2024 në Uashington, ku nën administratën e Bidenit, Zelenskyy ishte i ftuar nderi, dhe aleatët i dhanë Kievit garanci se ishte në një "rrugë të pathyeshme" drejt anëtarësimit në NATO. Premtime të tilla nuk janë më pjesë e bisedës nën Trump.

Takimi në Suedi këtë javë u pa si një pikë përgatitore jetike përpara samitit të liderëve në Ankara.

Duke iu bashkuar homologëve të tij, Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, ritheksoi irritimin e vazhdueshëm të Shtëpisë së Bardhë që aleatët e NATO-s nuk iu bashkuan SHBA-së dhe Izraelit në luftën në Iran.

Duke folur përkrah Rutte në margjinat e takimit, ai tregoi se Trump do të shprehte personalisht “zhgënjimin” e tij në nivelin e udhëheqësve kur t’i takonte ata.

Ai tha se udhëheqësit do të duhet t'i përgjigjen "zhgënjimit" të Trump për mungesën e mbështetjes së tyre të hershme në luftën e Iranit, duke thënë se çështja "do të duhet të adresohet".

Trump ka sulmuar ashpër aleatët e NATO-s në shumë raste që nga fillimi i luftës me Iranin më 28 shkurt, kur SHBA-të dhe Izraeli nisën sulme të papritura kundër Republikës Islamike.

Aleatët nuk u konsultuan ose informuan rreth strategjisë ushtarake apo objektivave që fshiheshin pas luftës dhe shumica e vendeve evropiane mendonin se nuk kishin asnjë detyrim për t’u bërë palë në konflikt.

Megjithatë, Trump e pa çështjen ndryshe dhe kritikoi ashpër vendet evropiane dhe Kanadanë, duke i akuzuar ato si “frikacakë”.

Ai tha se ata nuk donin të ndihmonin në rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, një rrugë ujore ndërkombëtare kyçe që normalisht transporton një të pestën e furnizimeve botërore me gaz dhe naftë.

"Zgjidhja do të ishte hapja e Ngushticës së Hormuzit", shkroi Trump në një postim në rrjetet sociale, "një manovër e thjeshtë ushtarake... me kaq pak rrezik", por aleatët "nuk duan të ndihmojnë".

Ndërkohë, Rubio ngriti shpresat për potencialin e një marrëveshjeje për t'i dhënë fund konfliktit në Iran.

"Ne presim informacion mbi ato biseda që janë duke u zhvilluar, ka pasur një përparim të vogël", tha ai.

Ministri i Jashtëm i Iranit u takua me ministrin e Brendshëm të Pakistanit për të diskutuar propozimet e fundit, me raportet në shtypin iranian që thoshin se "boshllëqet ishin ngushtuar".

Rubio sqaroi se kërkesat e SHBA-së që Irani të ndërpresë ambicien e tij për të pasur armë bërthamore ishin një vijë e kuqe për ekipin nga Uashingtoni.

«Bazat mbeten të njëjta», tha Rubio. «Irani nuk mund të ketë një armë bërthamore dhe ne duhet të adresojmë çështjen e uraniumit të pasuruar në nivel të lartë».

Ai tregoi gjithashtu se si Irani është përpjekur të marrë pronësinë mbi Ngushticën e Hormuzit, pasi mori kontrollin e kalimit jetësor në ditët e para të luftës.

«Irani po përpiqet të krijojë një sistem takse», tha Rubio.

«Ata po përpiqen ta bindin Omanin që t’u bashkohet atyre në një sistem takse në një rrugë ujore ndërkombëtare», tha ai.

Aleatët e NATO-s, përfshirë disa vende të tjera si Japonia, Australia dhe Koreja e Jugut, janë zotuar të marrin pjesë në një operacion për të rihapur Ngushticën sapo të mbarojnë armiqësitë.