Paralajmërimi i shefit të IEA, Birol: Tregjet e naftës i afrohen 'zonës së kuqe'!

Tregjet e naftës do të hyjnë në "zonën e kuqe" deri në korrik dhe gusht, ndërsa rezervat do të pakësohen para sezonit të udhëtimeve verore për shkak të mungesës së eksporteve të naftës së freskët nga Lindja e Mesme, paralajmëroi të enjten drejtori ekzekutiv i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë.

Fatih Birol shtoi se zgjidhja më e rëndësishme për shokun energjitik të luftës së Iranit, ishte një rihapje e plotë dhe pa kushte e ngushticës së Hormuzit.

Duke folur për organizatën londineze Chatham House, Birol tha se anëtarët e IEA-s ishin të hapur për të liruar më shumë rezerva strategjike nafte, siç kishin bërë më parë në mars, dhe tha se IEA ishte e gatshme të koordinohej. Deri në 80% të rezervave kolektive të IEA-s nuk janë liruar ende.

Ai paralajmëroi se, ndërsa rezervat po gërryheshin, nuk po vinte asnjë naftë e re nga Lindja e Mesme dhe kërkesa po rritej, kryesisht për shkak të sezonit të udhëtimit. “Kjo mund të jetë e vështirë dhe mund të hyjmë në zonën e kuqe në korrik-gusht, nëse nuk shohim disa përmirësime”, tha Birol.

Duke shtuar se ai “nuk e kishte parë kurrë hijen e errët dhe të gjatë të gjeopolitikës kaq dominuese në sektorin e energjisë”, Birol tha gjithashtu se kishte frikë se partitë ekstremiste në Evropë mund të abuzonin në mënyrë oportuniste me inflacionin e ardhshëm për të argumentuar se ai përfaqëson dështimin e sistemeve politike ekzistuese, kur, në të vërtetë, çmimi i naftës vendoset ndërkombëtarisht.

Birol tha gjithashtu se Irani nuk ka kapacitet të pafund magazinimi dhe industria e tij do të përballet me vështirësi.

Shefi i IEA-s ka paralajmëruar tashmë se e konsideron tronditjen e naftës, si më dramatike se tre tronditjet e mëparshme të naftës: në vitin 1973, 1979 dhe krizën e vitit 2022 të shkaktuar nga pushtimi në shkallë të plotë i Ukrainës nga Rusia. Ai tha se 14 milionë fuçi naftë në ditë mungonin në treg për shkak të përçarjes.

Ai nuk pa asnjë perspektivë që prodhimi i naftës të rimëkëmbet plotësisht për të paktën një vit, përfshirë Emiratet e Bashkuara Arabe, dhe tha se disa vende që varen shumë nga të ardhurat nga nafta për të financuar buxhetin e tyre, siç është Iraku, mund ta kenë të pamundur të riinvestojnë në prodhimin e naftës për shumë vite.

Në përgjithësi, reputacioni i Lindjes së Mesme si një furnizues i sigurt i energjisë ishte dëmtuar, tha ai, duke parashikuar se vendet do të paguanin një çmim më të lartë për furnizimet nga burime të sigurta dhe për energjinë e rinovueshme.

Birol parashikoi se qeveritë në të gjithë botën do të rishikojnë strategjitë e tyre të energjisë në vitet e ardhshme dhe do të “kërkojnë mundësi të reja” për importet e karburantit. Ai shtoi se vendet do t’i drejtohen gjithashtu burimeve të tjera të energjisë, duke përfshirë burimet e rinovueshme, energjinë bërthamore – dhe, në një masë më të vogël, qymyrin – dhe se në vend, prodhimi i energjisë “që ka kuptim ekonomik do të marrë një shtysë”.

Paralajmërimi i tij erdhi ndërsa Pakistani, ndërmjetësi në bisedimet midis Iranit dhe SHBA-së, hasi vështirësi pasi u bënë pretendime se një përparim ishte i afërt.

Ministri i Brendshëm i Pakistanit, Mohsin Naqvi, është ende në Teheran në vizitën e tij të dytë të javës, duke nënvizuar ashpërsinë e krizës.

Pritej që shefi ushtarak i Pakistanit, Feldmarshal Asim Munir, të vizitonte Teheranin të enjten në përpjekje për të ngushtuar hendekun midis dy palëve, por një shtyrje e vizitës së tij sugjeroi se përpjekjet për ta bërë këtë nuk po jepnin fryt.

Udhëheqësi suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, riafirmoi se Irani nuk do të lejonte që rezervat e tij të uraniumit të pasuruar, të dërgoheshin në një vend të tretë, siç është Rusia. Ky qëndrim nuk përjashton mundësinë që rezervat të përzihen në nivele shumë më të ulëta pastërtie nën administrimin e inspektoratit bërthamor të OKB-së, Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA).

Donald Trump ka bërë deklarata tipike kontradiktore, në lidhje me nevojën që rezervat të eksportohen dhe se si do të reagojë nëse nuk arrihet një marrëveshje me Iranin.

Kohët e fundit, Trump minimizoi rëndësinë e eksportit të uraniumit të pasuruar, duke thënë të enjten e kaluar në Fox News se SHBA-të e donin uraniumin e pasuruar "më shumë për marrëdhëniet me publikun sesa për çdo gjë tjetër". Të paktën gjysma e uraniumit të pasuruar, thelbësor për ndërtimin e një bombe bërthamore, besohet se është varrosur në impiantin bërthamor të bombarduar në Isfahan.

Ai shpjegoi më tej: “Ne kemi nëntë kamera në atë vend, në ato tre vende, 24 orë në ditë”, tha Trump. “Ne e dimë saktësisht se çfarë po ndodh. Askush nuk i është afruar fare.”

Të enjten, presidenti këmbënguli se SHBA-të përfundimisht do ta rikuperonin materialin, duke u thënë gazetarëve: “Do ta marrim. Nuk kemi nevojë për të, nuk e duam. Ndoshta do ta shkatërrojmë pasi ta marrim, por nuk do t’i lejojmë ata ta kenë.”

Irani ka 440.9 kg (972 lb) uranium të pasuruar deri në 60% pastërti, që është një hap i shkurtër teknik larg niveleve të gradës së armëve prej 90%.

Më vete, Irani njoftoi kufijtë e Autoritetit të propozuar të Ngushticës së Gjirit Persik, organi që ka krijuar për të mbikëqyrur lëvizjen e anijeve tregtare përmes ngushticës së ngushtë në bregdetin jugor të Iranit.

Këshilltari i lartë diplomatik i Emirateve të Bashkuara Arabe, Anwar Gargash, e përshkroi hartën që tregon kufijtë si një fantazi. Ai tha: “Pas agresionit brutal iranian, regjimi i Teheranit po përpiqej të konsolidonte një realitet të ri të lindur nga një disfatë e dukshme ushtarake.” Gargash shtoi se përpjekjet për të kontrolluar ngushticën ose për të shkelur sovranitetin detar të Emirateve të Bashkuara Arabe, ishin joreale dhe “një fantazi”./ Guardian.