Dita e Nakbës: Si vazhdon të ketë pasoja ‘katastrofa’ palestineze sot

Dy tenda të thjeshta të verdha qëndrojnë përpara ndërtesës së Parlamentit në Vjenë në këtë ditë me diell. Nuk është rastësi që një ekspozitë multimediale mbi "Nakbën që është ende në vazhdim", siç theksojnë organizatat pjesëmarrëse, po mbahet këtë javë pranë Fshatit Eurovision në Sheshin e Bashkisë.

Nakba është fjala arabe për "katastrofë" dhe i referohet ikjes dhe dëbimit të shumicës dërrmuese të 800,000 palestinezëve, që jetonin në atë që tani është territori i Izraelit rreth kohës së themelimit të tij.

Shteti i Izraelit u shpall më 14 maj 1948, me qëllim krijimin e një strehe të sigurt për hebrenjtë pas tmerreve të Shoah dhe kështu përmbushjen e aspiratave të hershme sioniste. Ndërsa vendi po feston 78-vjetorin e tij këto ditë, për palestinezët është përvjetori i "katastrofës" së tyre - këtë vit përkon me javën e Konkursit të Këngës në Eurovision në Vjenë, në të cilin po merr pjesë edhe Izraeli.

Dhuna e kolonëve

Fjala Nakba përshkruan ngjarjen që filloi rreth vitit 1947, "por kjo praktikë nuk është ndalur kurrë realisht", tha për STANDARD aktivisti palestinez i paqes Atheer Elobadi i iniciativës hebraike-arabe "Standing Together". "Politikanët izraelitë e kanë deklaruar hapur qëllimin e tyre për ta rrafshuar Rripin e Gazës me themele dhe për ta zhvendosur popullsinë. Ata gjithashtu deklarojnë hapur se nuk duan një shtet palestinez."

Inbal Volpo, një hebreje izraelite dhe gjithashtu aktive në Standing Together, trajton vendbanimet e shumta që po ndërtohen në Bregun Perëndimor me mbështetjen e qeverisë izraelite, si dhe dhunën e kolonëve, të cilën ajo thotë se është "plotësisht jashtë kontrollit". Ushtarët izraelitë, pretendon ajo, nuk bëjnë asgjë për këtë dhe në disa raste madje e mbështesin atë. "Ata po shkatërrojnë çdo aspekt të jetës për ta bërë jetën sa më të vështirë për palestinezët", thotë Volpo. Ekspozita përfshin gjithashtu pamje video nga OJQ-ja izraelite B'Tselem, e cila ka dokumentuar sulme të shumta nga kolonët izraelitë kundër palestinezëve. Ekspozita ishte gjithashtu një bashkëpunim me Akevot, një institut kërkimor për konfliktin izraelito-palestinez që lufton për qasje në arkiva dhe, siç e thotë Volpo, ekspozon "nivelin institucional pas këtyre projekteve".

Ajo që dominon ekspozitën është një dron i zhurmshëm. Në "Monologët e Gazës", historitë e jetës së përditshme në Gaza tregohen në arabisht, hebraisht dhe anglisht, të shoqëruara nga tingujt e droneve izraelitë, një prani e vazhdueshme atje. Ekspozita përfshin gjithashtu imazhe të rrënojave të qyteteve të shkatërruara palestineze dhe fotografi të bëra nga Mohammed Zaanoun, i cili dokumentoi katër muaj kushte shkatërruese jetese në Gaza.

Ngjashmëritë dhe ndryshimet

Video-instalacioni i Rafat Zrieg "Përballë", përshkruan një bisedë midis një të mbijetuari të Holokaustit dhe një të mbijetuari të Nakbës. Naomi dhe Mohammed flasin për vuajtjet që kanë përjetuar dhe të dashurit që kanë humbur. "Ndoshta kemi disa gjëra të përbashkëta", thotë Mohammed në bisedë. Por sigurisht, sqaron ai, "ka një ndryshim të madh midis Shoah dhe Nakba". Ai është përballur me historinë, thotë ai, duke iu referuar gjashtë milionë hebrenjve të vrarë. "Palestinezët janë një popull i vogël. Ne kemi humbur një atdhe."

Naomi beson se është e rëndësishme të flasin për atë që kanë mësuar, "në mënyrë që të mos ndodhë më kurrë. 'Kurrë më', nuk do të thotë vetëm se nuk do të na ndodhë më neve, por edhe të tjerëve". Kur një nënë humbet djalin e saj në luftë, ajo pikëllohet - pavarësisht nëse është hebreje apo arabe. Muhamedi tregon për gruan e tij dhe se si ajo qau kur mësoi për familjen Bibas. Luftëtarët e Hamasit rrëmbyen Shiri Bibas dhe djemtë e saj, Kfir dhe Ariel, nga Kibbutz Nir Oz më 7 tetor 2023. Imazhi i nënës së tmerruar që mbante dy djemtë e saj - nëntë muajsh dhe katër vjeç - u bë simbol i shumë prej brutalitetit të sulmit terrorist të Hamasit.

Përgjegjësia

Ekspozita synon të "bashkojë artin dhe aktivizmin", thotë Volpo e Standing Together. Si Volpo ashtu edhe Elobadi flasin për gjenocidin në Rripin e Gazës; një akuzë e bërë nga organizata e të drejtave të njeriut Amnesty International, e cila është gjithashtu e përfshirë në ekspozitë. Përveç OJQ-ve dhe ekspertëve të shumtë, edhe Komisioni i OKB-së për të Drejtat e Njeriut arriti në këtë përfundim vitin e kaluar. Izraeli e mohon akuzën, e cila aktualisht po shqyrtohet para Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë.

«Nuk është rastësi që po qëndrojmë këtu», thotë Elobadi, duke vënë re vetëm pak metra që ndajnë ekspozitën përpara parlamentit nga tifozët e Eurovisionit në Sheshin e Bashkisë. «Ne duam t’i përballim njerëzit me realitetin». Shteti izraelit portretizohet si një demokraci liberale që mbështet të drejtat e njeriut dhe mund të jetë pjesë e hemisferës evropiane, perëndimore.

"Ne nuk po mbajmë përgjegjësi," kritikon Volpo, hebre-izraelitët. "Mund ta festojmë Eurovisionin sikur të mos ndodhte asgjë tjetër. Diskutimi e injoron plotësisht realitetin që kemi krijuar. Unë nuk po e injoroj 7 tetorin, por po flas për përgjegjësinë tonë dhe timen si hebre-izraelite. Eurovision është vetëm një shembull se sa lehtë ia dalim pa u ndëshkuar për krimet që kemi kryer. Sa të mirëpritur jemi."

Volpo dhe Elobadi pranojnë se deri më tani asnjë fans i Eurovisionit nuk ka ndërvepruar me ta. Një grua e moshuar hebreje izraelite pyeti për ekspozitën dhe për perspektivën e tyre më 7 tetor. Elobadi e diskutoi këtë me të dhe gjithashtu i rekomandoi që ta shihte filmin me dy dëshmitarët okularë kur të ketë kohë. "Në fund të fundit, bëhet fjalë për njohje të ndërsjellë", thotë Elobadi. "Si palestinez, duhet të them gjithashtu: Të qenit viktimë nuk më pengon të respektoj të drejtat e njeriut dhe ligjin ndërkombëtar."/ Der Standard.