Tregtia, Irani dhe Tajvani / Axhenda e presidentit Donald Trump në Kinë

BBC

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, mbërriti mbrëmjen e së mërkurës në Pekin, ku u prit me ceremoni zyrtare dhe nderime shtetërore përpara një samiti të rëndësishëm me homologun e tij kinez, Xi Jinping.

Gjatë vizitës dyditore, dy superfuqitë globale pritet të diskutojnë një sërë çështjesh kyçe, përfshirë tarifat tregtare, konkurrencën teknologjike, luftën në Iran dhe marrëdhëniet e SHBA-së me Tajvanin.

Vizita e Trump zhvillohet në një moment kur Kina shihet më e fuqishme dhe më e vendosur krahasuar me periudhën e vizitës së tij të parë në vitin 2017, ndërsa presidenti amerikan përballet me vëmendje të shtuar mbi angazhimin ushtarak të SHBA-së në Lindjen e Mesme.

Udhëtimi në Pekin ishte planifikuar fillimisht për muajin mars, por u shty për shkak të luftës mes SHBA-së, Izraelit dhe Iranit, konflikt që ka vazhduar të krijojë pasiguri në ekonominë globale.

Trump u prit në aeroport nga zëvendëspresidenti kinez, Han Zheng, një nga figurat më të larta të udhëheqjes kineze. Analistët e lexojnë këtë si një sinjal respekti diplomatik nga Pekini, pasi gjatë vizitës së mëparshme Trump ishte pritur nga një zyrtar i nivelit më të ulët.

Ceremonia përfshinte bandë muzikore, valëvitje flamujsh amerikanë dhe kinezë, ndërsa turma brohoriste ‘mirë se erdhët’, ndërsa Trump përshëndeti me gjestin e tij karakteristik të ngritjes së grushtit.

Presidenti amerikan shoqërohej nga djali i tij, Eric Trump, si dhe nga disa prej figurave më të fuqishme të industrisë teknologjike amerikane, përfshirë Elon Musk dhe Jensen Huang.

Gjithashtu pritet të marrin pjesë edhe drejtues të tjerë të mëdhenj si Tim Cook, Larry Fink dhe Kelly Ortberg.

Pak para mbërritjes në Kinë, Trump deklaroi në rrjetet sociale se do t’i kërkonte Xi Jinping të ‘hapë’ më shumë ekonominë kineze ndaj inovacionit amerikan.

‘Do t’i kërkoj Presidentit Xi, një lider me aftësi të jashtëzakonshme, që të hapë Kinën në mënyrë që këta njerëz brilantë të mund të kontribuojnë dhe ta çojnë Republikën Popullore në një nivel edhe më të lartë’, shkroi Trump.

Ai shtoi se kjo do të jetë ‘kërkesa e tij e parë’ gjatë takimit me liderin kinez.

Marrëdhëniet ekonomike mes dy vendeve janë përkeqësuar vitet e fundit për shkak të luftës tarifore dhe kufizimeve tregtare.

Tregtia dypalëshe vitin e kaluar arriti në rreth 414.7 miliardë dollarë, shumë më pak krahasuar me 690.4 miliardë dollarë në vitin 2022.

Trump synon gjithashtu të ulë deficitin tregtar me Kinën. Sipas të dhënave, SHBA importoi mbi 200 miliardë dollarë më shumë mallra nga Kina sesa eksportoi drejt saj gjatë vitit të kaluar.

Nga ana tjetër, Kina po përpiqet të forcojë pozitën e saj në garën globale për inteligjencën artificiale, duke rritur kërkesën për çipa kompjuterikë të prodhuar në SHBA. Megjithatë, në Uashington ekzistojnë shqetësime për vjedhjen e teknologjisë amerikane nga kompani kineze, çka ka sjellë kufizime më të forta në eksport.

Pekini mund të përdorë si mjet presioni edhe kontrollin mbi metalet e rralla, të domosdoshme për industrinë e teknologjisë së lartë dhe mbrojtjes.

Lufta në Iran pritet të jetë një tjetër temë qendrore e bisedimeve mes Trump dhe Xi.

Kina mbështetet ndjeshëm te nafta iraniane dhe eksportet janë goditur rëndë për shkak të vështirësive të transportit përmes Ngushtica e Hormuzit.

Pekini është nën presion në rritje nga SHBA për të përdorur ndikimin ekonomik dhe politik ndaj Iranit.

Pak para nisjes për në Kinë, Trump deklaroi para gazetarëve se do të zhvillonte një ‘bisedë të gjatë’ me Xi mbi Iranin, por shtoi se ‘nuk beson se SHBA ka nevojë për ndihmë’ për të zgjidhur konfliktin.

Edhe Kina kërkon përfundimin e luftës, pasi rritja e çmimeve të naftës po ushtron presion mbi ekonominë e saj.

Takimi mes dy liderëve zhvillohet gjithashtu në sfondin e tensioneve për Tajvanin.

Administrata Trump ka mbajtur një qasje të përzier ndaj Tajvanit, duke miratuar një marrëveshje të madhe armësh, ndërsa në të njëjtën kohë ka shmangur deklarime të qarta për mbrojtjen direkte të ishullit në rast agresioni kinez.

Një grup senatorësh amerikanë i ka kërkuar Trump të riafirmojë mbështetjen amerikane për Tajvanin dhe t’i kujtojë Xi Jinping marrëveshjen prej 14 miliardë dollarësh për armë të miratuar nga Kongresi vitin e kaluar.

Të enjten, Trump pritet të marrë pjesë në ceremoninë zyrtare të pritjes me Xi Jinping në Salla e Madhe e Popullit, një banket shtetëror, disa takime bilaterale dhe një fotografi simbolike miqësie në kopshtet e Zhongnanhai.

Presidenti amerikan do të largohet nga Kina të premten, pas një takimi pune dhe dreke me Xi Jinping.