Protokoll i rreptë dhe spektakël diplomatik/ Ja si po pritet Trump në Kinë
E gjithë bota po ndjek me vëmendje vizitën e presidentit amerikan Donald Trump në Kinë, ku Pekini ka organizuar një pritje madhështore dhe një protokoll të nivelit më të lartë shtetëror për takimin me liderin kinez Xi Jinping. Mes paradave ceremoniale, sigurisë së blinduar dhe aktiviteteve simbolike, vizita po shihet si një moment kritik për marrëdhëniet mes dy ekonomive më të mëdha të botës.
Vizita e Trump në Pekin është e para e një presidenti amerikan në Kinë që nga udhëtimi i tij në vitin 2017, por zhvillohet në një klimë krejtësisht ndryshe politike dhe gjeopolitike. Trump dhe Xi ndodhen sot në dy anë të një bote gjithnjë e më të fragmentuar, me tensionet për tregtinë, teknologjinë, Tajvanin dhe luftën me Iranin që dominojnë axhendën globale.
Përtej negociatave politike, vëmendjen e kanë marrë edhe pamjet nga Pekini, ku autoritetet kineze kanë mobilizuar një makineri të tërë ceremoniale për të pritur presidentin amerikan. Në program janë përfshirë vizita në Tempullin e Qiellit, takime zyrtare me delegacionet shtetërore dhe një banket luksoz shtetëror, elementë që reflektojnë stilin ceremonial të preferuar nga Xi Jinping dhe rëndësinë që Pekini i jep këtij samiti.
Trump do të ulet përballë një lideri që ka konsoliduar pushtetin e tij përtej kufijve zyrtarë të mandateve në Kinë, ndërsa Xi përballet me një president amerikan që ndodhet në mandatin e fundit të lejuar nga ligji amerikan dhe që ka transformuar politikën e jashtme të SHBA-së.
Takimi mes dy liderëve konsiderohet historik, pasi mund të riformulojë marrëdhëniet tregtare mes Uashingtonit dhe Pekinit, por edhe të përcaktojë tonin e rivalitetit mes superfuqive në vitet e ardhshme. Megjithatë, rruga drejt marrëveshjeve mbetet e vështirë.
Në tavolinë janë çështje të ndjeshme si teknologjia, mineralet kritike, eksportet, inteligjenca artificiale dhe Tajvani. Gjithashtu, lufta e SHBA-së me Iranin ka hedhur një hije të fortë mbi vizitën, ndërsa partneri strategjik i Kinës, Irani, vazhdon të sfidojë kërkesat e Uashingtonit për t’i dhënë fund konfliktit.
Trump pritet të zhvillojë bisedime të gjata me Xi lidhur me Iranin dhe krizën energjetike globale, sidomos për çështjen e Ngushticës së Hormuzit, një korridor jetik për furnizimin me naftë, nga ku Kina merr një pjesë të madhe të importeve energjetike.
Pak ditë para takimit Trump-Xi, ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, zhvilloi një vizitë në Pekin, duke nënvizuar afërsinë mes Kinës dhe Iranit. Sipas raportimeve të inteligjencës amerikane, Kina po shqyrtonte furnizimin e Iranit me sisteme të reja të mbrojtjes ajrore, megjithëse Pekini e ka mohuar këtë.
Një tjetër pikë e nxehtë pritet të jetë Tajvani. Trump ka pranuar se Xi do ta ngrejë fuqishëm këtë çështje gjatë bisedimeve, ndërsa Kina kërkon uljen e mbështetjes ushtarake amerikane për ishullin.
Nga ana tjetër, tregtia mbetet prioritet kyç. Në delegacionin amerikan ndodhen edhe figura të rëndësishme të biznesit amerikan si Tim Cook dhe Elon Musk, ndërsa pritet shpallja e marrëveshjeve të reja në fushat e energjisë, aviacionit dhe bujqësisë.
Kina hyn në këto negociata me një pozicion shumë më të fortë sesa vite më parë. Pas përplasjes së parë tregtare me administratën Trump, Pekini ka investuar masivisht në teknologji, prodhim dhe vetë-mjaftueshmëri ekonomike, duke u shndërruar në një fuqi të avancuar teknologjike.
Në Pekin ekziston bindja se SHBA po hyn në negociata e dobësuar nga lufta me Iranin dhe tensionet e brendshme politike përpara zgjedhjeve afatmesme. Ndërkohë, Trump shihet si një lider që ka nevojë për rezultate konkrete ekonomike dhe marrëveshje të dukshme për votuesit amerikanë.
Mes këtij sfondi të tensionuar global, protokolli i rreptë, ceremoniali i madh dhe pamjet spektakolare nga Pekini po shoqërojnë një nga përballjet diplomatike më të rëndësishme të momentit mes dy njerëzve më të fuqishëm të planetit./CNN