Tensionet në Ngushticën e Hormuzit, anijet sfidojnë bllokadën mes rrezikut dhe negociatave

Kalimi nëpër Ngushtica e Hormuzit vazhdon të mbetet një operacion me rrezik të lartë, ndërsa konflikti në rajon ka hyrë në javën e tetë. Edhe pse në disa momente është shpallur e hapur, korridori detar strategjik është mbyllur dhe rihapur disa herë, duke krijuar pasiguri të thellë për tregtinë globale të energjisë.

Pavarësisht kësaj situate, dhjetëra anije kanë arritur të kalojnë, duke përdorur metoda të ndryshme si pagesa në kriptovaluta, shfrytëzimi i dritareve të shkurtra të hapjes dhe negociatat me shtete aleate të Iranit.

Një nga rastet e rralla të suksesshme është ai i cisternës “Akti A”, e cila transportonte 300 mijë fuçi naftë dizel. Anija, e operuar nga Maersk dhe me ngarkesë për Vitol, u nis në agimin e së shtunës së kaluar, vetëm pak orë pasi Irani deklaroi hapjen e plotë të ngushticës. Ajo kishte qëndruar për javë të tëra pranë brigjeve të Bahreinit, ndërsa zona përreth ishte shënjestër e sulmeve me raketa dhe dronë.

Sipas raportimeve të Financial Times, menjëherë pas kalimit të saj dhe në kushtet e vendimit të Shteteve të Bashkuara për të vijuar presionin, forcat iraniane rikthyen bllokadën, duke ndërprerë sërish qarkullimin.

Gjatë ditëve të fundit janë shënuar disa tentativa të dështuara për kalim. Kompania Swiss Marine konfirmoi se një nga anijet e saj nuk arriti të kalonte pasi situata ndryshoi brenda pak orësh. E njëjta ndodhi edhe me disa anije të grupit francez CMA CGM, të cilat u detyruan të ktheheshin mbrapsht.

Në shumë raste, anijet kanë arritur të kalojnë falë lidhjeve me shtete që gëzojnë marrëdhënie të mira me Iranin, si Pakistani dhe Kina. Ndërkohë, raportimet për pagesa tarifash në kriptovaluta janë konfirmuar indirekt nga autoritetet iraniane, të cilat deklarojnë se të ardhurat nga Hormuzi janë depozituar në bankën qendrore.

Një rol kyç ka luajtur edhe Omani, i cili ruan marrëdhënie të balancuara me Teheranin. Disa anije nën flamurin e tij janë lejuar të kalojnë pa pengesa.

Kjo strategji është ndjekur edhe nga Trafigura, ku vetëm një nga dhjetë cisternat e bllokuara arriti të dalë përmes një korridori pranë brigjeve të Omanit. Ndërkohë, Mercuria konfirmoi se të tre cisternat e saj tashmë kanë kaluar ngushticën.

Përveç cisternave, gjatë një dritareje të shkurtër kalimi, edhe anije turistike të MSC Cruises dhe TUI Group kanë arritur të kalojnë.

Megjithatë, situata mbetet e brishtë. Forcat iraniane kanë bombarduar disa mjete detare dhe kanë sekuestruar dy anije të lidhura me MSC, në atë që konsiderohet një përshkallëzim i qartë i konfliktit. Ky veprim vjen si kundërpërgjigje ndaj ndalimit nga SHBA i një tankeri iranian disa ditë më parë.

Donald Trump deklaroi se “tani ngushtica është e mbyllur”, duke reflektuar tensionet në rritje në një nga arteriet më të rëndësishme të tregtisë globale.