Paralajmërimi i Qipros: BE s’ka luksin të jetë vëzhgues i largët në Lindjen e Mesme!

Vendet evropiane duhet të ndërmarrin hapa strategjikë në Lindjen e Mesme, të arrijnë marrëveshje me partnerët në të gjithë rajonin dhe të përpiqen t'i japin fund luftës së Iranit, tha të premten ministri i jashtëm i Qipros.

“Është e qartë se Bashkimi Evropian mund dhe duhet të bëjë më shumë”, kur bëhet fjalë për konfliktin, tha Constantinos Kombos për POLITICO në një intervistë në margjinat e Këshillit Evropian në Nikozi. “BE-ja duhet të jetë më e pranishme dhe më aktive. Dhe kjo është pika që po theksojmë. Nuk është kritikë, është fakt i tillë.”

Krizat në Gaza, Detin e Kuq, Liban dhe Iran kërcënojnë të minojnë partneritetet e mundshme ekonomike dhe rrugët tregtare, që do të thotë se “nëse Bashkimi Evropian ka aspiratën të jetë një lojtar gjeopolitik, duke pasur parasysh madhësinë, aftësinë dhe kapacitetin e tij ekonomik, nuk mendoj se ka luksin të mbetet një vëzhgues i largët”, shtoi ai.

Me anije cisternash nafte dhe gazi të bllokuara në Ngushticën e Hormuzit dhe çmimet e energjisë që po rriten ndjeshëm, udhëheqësit evropianë deri më tani nuk kanë arritur të gjejnë një marrëveshje se si të ndihmojnë në sigurimin e kësaj rruge strategjike ujore. Ndërsa Gjermania ka lënë të kuptohet se mund të jetë e gatshme të pranojë kërkesën e Presidentit të SHBA-së Donald Trump për një operacion detar për të rihapur ngushticën, Franca këmbëngul se kjo do të ishte e pranueshme vetëm në kontekstin e një marrëveshjeje paqeje.

“Ka përpjekje për të zhvilluar negociata midis palës iraniane, amerikanëve e kështu me radhë — ka përpjekje të ndryshme për ndërmjetësim që po zhvillohen në konflikte të ndryshme. Ne duam dhe mbështesim që BE-ja të jetë shumë më e pranishme dhe shumë më e dukshme”, tha Kombos.

Qiproja — e cila mban presidencën gjashtëmujore me rotacion të Këshillit të BE-së — thirri bisedime të premten pasdite midis udhëheqësve të bllokut dhe atyre nga Egjipti, Libani, Siria, Jordania dhe vendet e Gjirit, samiti më i rëndësishëm shumëpalësh që nga fillimi i luftës së Iranit.

Megjithatë, marrëdhëniet me homologët rajonalë janë tendosur nga refuzimi i tyre për t'u bashkuar me sanksionet perëndimore ndaj Rusisë pas pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës nga Kremlini. Kombos tha se BE-ja duhet të rrisë fokusin e saj në ndalimin e rrjedhës së paligjshme të mallrave dhe parave të gatshme drejt Kremlinit, "por nëse e shohim Gjirin me gjithçka që ndodh me të gjitha këto ekskluzivisht përmes këtij këndvështrimi, atëherë mendoj se po humbasim një pjesë të madhe të asaj që është zhvilluar", tha ai, duke mbrojtur marrëdhënie pragmatike me rajonin.

Në të njëjtën kohë, Kombos mbështeti vërejtjet kontraverse të bëra nga Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen, në të cilat ajo paralajmëroi kundër “ndikimit rus, turk ose kinez” – duke shkaktuar një debat nëse Turqia, një aleate e NATO-s, duhet të grupohet përkrah vendeve më armiqësore.

“Jam i lumtur të shoh faktin se vlerësimi i kërcënimit në lidhje me Bashkimin Evropian në përgjithësi merr në konsideratë, të paktën në mënyrën se si u formulua deklarata, një faktor për ne… është pjesë e jetës sonë të përditshme”, tha ai.

Qiproja është ndarë në veriun turk qipriot dhe jugun grek qipriot që kur forcat turke pushtuan ishullin në vitin 1974, në përgjigje të një grushti shteti të mbështetur nga grekët. Ankaraja nuk e njeh Republikën e Qipros, një vend anëtar i BE-së që njihet ndërkombëtarisht si autoriteti i vetëm sovran mbi të gjithë ishullin. Veriu turk qipriot njihet vetëm nga Ankaraja.

Ankaraja ka penguar përpjekjet qipriote për t'u bërë anëtare e NATO-s, pas pushtimit turk të ishullit në vitin 1974, duke çuar në ndarjen e tij de facto. Nga kompleksi me diell në shpatin e kodrës ku po zhvilloheshin bisedimet e së premtes, udhëheqësit mund të shikonin flamurin e administratës së panjohur dhe të mbështetur nga Turqia të gdhendur në malet përballë./ Politico.