SHBA pozitive për marrëveshjen me Iranin por bisedimet mbeten të pasigurta ndërsa afrohet fundi i armëpushimit
Shtetet e Bashkuara shprehën besim se bisedimet e paqes me Iranin do të vazhdonin në Pakistan dhe një zyrtar i lartë iranian tha se Teherani po shqyrtonte mundësinë e bashkimit, por pengesa dhe pasiguri të konsiderueshme mbetën ndërsa afrohet fundi i armëpushimit.
Reuters
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, dëshiron një marrëveshje që do të parandalonte rritjet e mëtejshme të çmimeve të naftës dhe tronditjet e tregjeve të aksioneve, por këmbëngul se Irani nuk mund të ketë mjetet për të zhvilluar një armë bërthamore. Nga ana tjetër Teherani shpreson të shfrytëzojë kontrollin e tij mbi Ngushticën e Hormuzit për të arritur një marrëveshje që shmang një rifillim të luftës, lehtëson sanksionet, por nuk pengon programin e tij bërthamor.
Zyrtari iranian, duke folur për Reuters, tha se Teherani po e “shqyrtonte pozitivisht” pjesëmarrjen e tij në bisedime, pavarësisht se më parë i kishte përjashtuar ato, por theksoi se nuk ishte marrë asnjë vendim.
Një burim pakistanez i përfshirë në diskutime tha se kishte vrull që bisedimet të rifillonin të mërkurën dhe Trump mund të merrte pjesë personalisht, ose virtualisht, nëse nënshkruhej një marrëveshje.
“Gjërat po ecin përpara dhe bisedimet janë në rrugën e duhur për nesër”, tha burimi të martën në kushte anonimiteti.
Çmimet e naftës bien për shkak të optimizmit për bisedimet
Çmimet e naftës ranë dhe aksionet u rikthyen në tregjet e hershme në Azi të martën, me pritjet se bisedimet e paqes SHBA-Iran do të rifillojnë këtë javë, pasi takimet e mëparshme në Islamabad dështuan pa një marrëveshje. Çmimet e naftës ishin rritur me rreth 6% të hënën për shkak të dyshimeve mbi bisedimet.
Kontratat e ardhshme të naftës së papërpunuar Brent ranë me 54 cent, ose 0.6%, në 94.94 dollarë për fuçi dhe nafta e ndërmjetme amerikane West Texas për muajin maj ra me 1.11 dollarë, ose 1.2%, në 88.50 dollarë.
Por tensionet mbetën të larta, me ministrinë e jashtme të Iranit që dënoi të martën Shtetet e Bashkuara për atë që e quajti një sulm ndaj anijes tregtare iraniane Touska në fundjavë, duke kërkuar lirimin e menjëhershëm të anijes, ekuipazhit të saj dhe familjeve të tyre.
“Irani do të përdorë të gjitha kapacitetet e tij për të mbrojtur interesat dhe sigurinë e tij kombëtare dhe për të mbrojtur të drejtat dhe dinjitetin e qytetarëve të tij… Shtetet e Bashkuara do të mbajnë përgjegjësi të plotë për çdo përshkallëzim të mëtejshëm në rajon”, tha ajo, sipas mediave shtetërore iraniane.
Burime të sigurisë detare thanë të hënën se anija ka të ngjarë të ketë në bord, atë që Uashingtoni i konsideron artikuj me përdorim të dyfishtë që mund të përdoren nga ushtria. Komanda Qendrore e SHBA-së tha se ekuipazhi i Touskës nuk iu përmbajt paralajmërimeve të përsëritura gjatë një periudhe gjashtëorëshe dhe anija shkeli bllokadën e SHBA-së.
Kina, blerësi kryesor i naftës bruto iraniane, ka shprehur shqetësim për “kapjen me forcë”.
Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araqchi, tha të hënën se shkeljet e armëpushimit nga Uashingtoni ishin një pengesë e madhe për procesin diplomatik, ndërsa negociatori kryesor Mohammad Baqer Qalibaf akuzoi Trumpin në X për rritjen e presionit përmes bllokadës së porteve të Iranit.
Ai tha se Trump ishte i mashtruar në përpjekjen për ta “kthyer tryezën e negociatave në një tryezë nënshtrimi”, duke shtuar se Irani i refuzon negociatat nën kërcënim.
'ATA DO TË NEGOCIOJNË', THOTË TRUMP
Mijëra njerëz janë vrarë nga sulmet amerikane-izraelite ndaj Iranit dhe në një pushtim izraelit të Libanit të kryer paralelisht që nga fillimi i luftës më 28 shkurt. Lufta shkaktoi një tronditje historike për furnizimet globale me energji dhe frikën se konflikti i zgjatur mund ta shtynte ekonominë globale në prag të recesionit.
SHBA-të kanë vazhduar bllokadën e porteve iraniane, ndërsa Irani e hoqi dhe më pas shpejt e rivendosi bllokadën e vet të Ngushticës së Hormuzit, e cila zakonisht përpunon afërsisht një të pestën e furnizimit botëror me naftë dhe gaz natyror të lëngshëm. Pakistani, ndërmjetës, ka lobuar që Uashingtoni t'i japë fund bllokadës së tij.
Trump në John Fredericks Media Network të hënën tha se Irani do të negociojë, por përsëriti se Uashingtoni nuk do ta lejojë Teheranin të zhvillojë një armë bërthamore.
“Ata do të negociojnë dhe shpresojmë se do të arrijnë një marrëveshje të drejtë dhe do ta rindërtojnë vendin e tyre, por kur ta bëjnë këtë - nuk do të kenë një armë bërthamore”, tha Trump.
Shtetet e Bashkuara nuk kanë specifikuar se kur do të përfundojë armëpushimi dyjavor. Një burim pakistanez i përfshirë në bisedime tha se ai do të skadojë në orën 8 të mbrëmjes sipas kohës lindore të mërkurën, ose në mesnatën GMT ose në orën 3:30 të mëngjesit të enjten në Iran.
PAKISTANI PËRGATITET PËR BISEDIME
Pakistani është përgatitur të presë bisedimet, pavarësisht pasigurisë nëse ato do të zhvillohen. Zyrtarët thanë se gati 20,000 personel sigurie janë vendosur në të gjithë Islamabadin.
Zëvendëspresidenti i SHBA-së, JD Vance, do të udhëtojë për në Pakistan të martën për bisedime mbi Iranin, raportoi Axios të hënën duke cituar burime amerikane.
Një burim i kishte thënë më parë Reuters se Vance ishte në Shtetet e Bashkuara të hënën, duke mohuar raportet se ai ishte tashmë duke shkuar në Pakistan.
Trump paralajmëroi të dielën se SHBA-të do të shkatërronin çdo urë dhe termocentral në Iran nëse ky i fundit do të refuzonte kushtet e tij, duke vazhduar një model të kohëve të fundit të kërcënimeve të tilla.
Irani ka thënë se nëse Shtetet e Bashkuara do të sulmonin infrastrukturën e saj civile, do të godisnin termocentralet dhe impiantet e desalinizimit në fqinjët e saj arabë të Gjirit.
Sekretarja e Shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, në programin “Hannity” të Fox News tha se Shtetet e Bashkuara ishin pranë një marrëveshjeje me Iranin.
“Falë suksesit të operacionit ushtarak dhe stilit të tij të ashpër negociues (të Trump), jemi në prag të një marrëveshjeje”, tha Leavitt.
"Dhe nëse jo, presidenti, si komandant suprem, ka ende një numër opsionesh në dispozicion të cilat nuk ka frikë t'i përdorë."/ Reuters.