Dhunë barbare ndaj deputetëve dhe protestuesve. Inskenime alla Sigurimi i Shtetit për të manipuluar provat

Ajo që ndodhi në Tiranë gjatë protestës së fundit nuk mund të relativizohet dhe nuk mund të mbulohet me deklarata zyrtare manipuluese.

Ajo nuk ishte thjesht një ndërhyrje policore për të shpërndarë turmën. Ishte një reagim i ashpër, i tejkaluar dhe i pajustifikueshëm ndaj qytetarëve që ushtronin të drejtën e tyre për të protestuar.

Kjo nuk është çështje interpretimi politik. Dhuna u pa drejtpërdrejt. U transmetua live. Qytetarë të goditur nga substanca kimike, të çorientuar, me vështirësi në frymëmarrje, të ulur në trotuare duke kërkuar ndihmë — këto janë pamje që nuk mund të fshihen dhe nuk mund të mohohen.

Dhe megjithatë, përballë këtyre fakteve publike, ajo që po ndodh është edhe më shqetësuese: një përpjekje e hapur për të ndryshuar narrativën. Në vend të transparencës, kemi një përpjekje për të bindur publikun se ajo që pa me sytë e vet, në fakt nuk ishte ashtu siç dukej.

Imazhet e shpërndara nga policia për të mohuar përdorimin e mjeteve më agresive nuk përputhen me realitetin e dokumentuar në terren. Çdokush që i analizon me kujdes e kupton menjëherë se ka mospërputhje të dukshme.

Bombula që shihet në dorën e efektivit gjatë ndërhyrjes ka karakteristika të tjera nga ajo që u paraqit më pas si “pajisje standarde”.

Mekanizmi i shpërndarjes, forma dhe ndërtimi i saj tregojnë për një lëndë me përqendrim shumë më të lartë kimik edhe se ajo që përdore për arinjtë.

Kjo nuk është një detaj i parëndësishëm — është thelbi i çështjes. Sepse dallimi mes këtyre mjeteve nuk është vetëm në pamje, por në efekt.

Edhe kur përbërja kimike mund të jetë e ngjashme, përqendrimi dhe intensiteti janë krejt tjetër nivel. Një substancë shumëfish më e fortë e përdorur ndaj qytetarëve nuk është më “mjet kontrolli”, por një rrezik real për shëndetin, me pasoja që mund të jenë serioze dhe të pakthyeshme.

Dhe këtu lind pyetja që nuk mund të shmanget: pse duhet të ketë një mospërputhje kaq të qartë mes asaj që u pa dhe asaj që po deklarohet? Pse duhet të ketë nevojë për “prova” që nuk përkojnë me realitetin vizual që panë mijëra njerëz?

Sepse problemi nuk është vetëm çfarë ndodhi gjatë protestës. Problemi është çfarë po ndodh pas saj.

Kur përballë një ngjarjeje të tillë nuk kemi reflektim, por justifikim; nuk kemi transparencë, por manipulim; nuk kemi përgjegjësi, por mohime — atëherë kemi hyrë në një terren shumë më të rrezikshëm.

Sepse sot nuk po diskutohet vetëm për një protestë. Po diskutohet për mënyrën se si pushteti reagon ndaj qytetarëve të vet. Po diskutohet për kufijtë që i vendosen forcës shtetërore — ose për mungesën e tyre.

Një shtet që përdor forcë të tepruar dhe më pas përpiqet ta fshehë atë, nuk po mbron rendin — po dhunën ndaj qytetarëve të tij.

Një institucion që përballet me pamje të qarta dhe përgjigjet me materiale që ngrenë më shumë dyshime sesa japin sqarime, nuk po informon — po manipulon. Por deri tani nuk kemi asnjë nisje hetimi nga drejtësia, se cila mesa duket nuk ka parë mediat.

Dhe një shoqëri që e pranon këtë në heshtje, rrezikon ta shohë të përsëritet.

Kjo është arsyeja pse kjo ngjarje nuk duhet të kalojë si një lajm i zakonshëm. Nuk është e zakonshme. Nuk duhet të bëhet e tillë.

Kërkohet transparencë e plotë për çdo mjet të përdorur.

Kërkohet verifikim i pavarur i asaj që ndodhi realisht në terren.

Kërkohet përgjegjësi konkrete për çdo tejkalim.

Sepse pa përgjegjësi, çdo kufi zhduket.

Dhe kur zhduken kufijtë, qytetarët mbeten të pambrojtur përballë forcës që duhet t’i mbrojë.

Heshtja në këtë rast nuk është neutralitet. Është pranim.

Ja shpjegimi për efektet e përdorimit të këtyre granatave dhe gazit tek njerzit.

Ky spraj lotsjellës është më i avancuar se sprajet e zakonshme.
Në etiketën e kuqe ka paralajmërimet e qarta:
* G-GRENADE TYPE-2
* DANGER: FLAMMABLE
* LOT NO. 0422
* USE: 15 SEC DELAY (pra ka rreth 15 sekonda vonesë para aktivizimit)
* “CS” zakonisht i referohet gazit lotsjellës (tear gas).
 
Më e rëndësishmja:

Edhe pse nuk është “bombë” klasike:
- mund të arrijë temperatura shumë të larta
- tymi mund të jetë iritues ose toksik
 
- G-Grenade Type 2 përdor një përzierje termite si tym metalik primar, kryesisht alumini pluhur me oksid hekuri (Fe2O3), për të krijuar tym të dendur që mund të jetë i rrezikshëm dhe i ndezshëm nëse ndikon me zjarr ose sipërfaqe të nxehta. Formula bazë e termitit është zakonisht 3 Al + Fe2O3 → 2 Fe + Al2O3, duke prodhuar tym metalik gri të dendur. Kjo reaksion është shumë eksotermik dhe mund të shkaktojë djegie të rënda ose zjarre sekondare, prandaj trajtohet me kujdes ekstrem.

Formula:

3 Al + Fe2O3 → 2 Fe + Al2O3
Ndarja e elementeve:
 
Al = alumin
 
Fe₂O₃ = oksid hekuri(III)
 
Al₂O₃ = oksid alumini
 
Fe = hekur
 
Çfarë ndodh në reaksion:
 
Alumini (Al) merr oksigjenin nga Fe₂O₃.
 
Hekuri (Fe) lirohet si metal i pastër.
 
Formohet Al₂O₃.
 
Çlirohet shumë nxehtësi.
 
Me pak fjalë:

Alumin + oksid hekuri(III) → oksid alumini + hekur + nxehtësi
Në nivel atomesh:
 
2 atome Al
 
2 atome Fe
 
3 atome O
 
Roli i secilit:
 
Al = reduktues
 
Fe₂O₃ = oksidues
 
Reaksioni është aluminotermik dhe ekzotermik

- Nëse dikush thith tym ose ekspozohet ndaj këtij reaksioni, mund të ketë kollë, vështirësi në frymëmarrje, djegie në sy, lotim, marramendje, dhimbje koke, të përziera dhe irritim të fytit. Në raste më të rënda mund të ketë shtrëngim në gjoks, gulçim dhe mbytje. Nëse simptomat janë të forta, duhet ndihmë mjekësore menjëherë.